Przejdź do głównej treści
Podstawy · Metoda

Metoda: jak powstaje dokumentacja oceny ryzyka, od biblioteki zagrożeń po oszacowanie

Ta strona opisuje, jak działa formularz serwisu Ocena BHP: skąd pochodzą treści, jak szacuje się ryzyko, jakie reguły stosuje się do odpowiedzi, jak powstaje dokument i czego serwis nie robi.

W skrócie
  • Treści pochodzą z biblioteki zagrożeń przygotowanej z wyprzedzeniem dla każdej branży i jej stanowisk, na podstawie polskich przepisów.
  • Dla każdego zagrożenia pracodawca odpowiada: występuje, nie występuje albo nie wiem, i zaznacza środki, które już stosuje.
  • Poziom ryzyka wynika z siatki 3×3: ciężkość skutków (niewielka, znaczna, bardzo poważna) i prawdopodobieństwo (niskie, średnie, wysokie).
  • Stałe reguły ostrzegają o obowiązkach wynikających z odpowiedzi i blokują formularz tylko wtedy, gdy wymagają tego przepisy albo zakres serwisu.
  • Dokumentacja powstaje z biblioteki, odpowiedzi i reguł: te same odpowiedzi dają tę samą dokumentację.
Biblioteka · Branże i stanowiska

Skąd pochodzą treści

Każda branża w serwisie ma bibliotekę zagrożeń przygotowaną z wyprzedzeniem i napisaną od podstaw po polsku.

  • 01

    Przepisy jako podstawa

    Kodeks pracy, rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP i przepisy szczegółowe, na przykład o ręcznych pracach transportowych, pracy przy monitorach ekranowych, czynnikach biologicznych czy substancjach chemicznych.

  • 02

    Stanowiska branży

    Dla każdej branży typowe stanowiska z zadaniami, maszynami, narzędziami, materiałami, miejscami pracy i środkami ochrony indywidualnej.

  • 03

    Każde zagrożenie

    Grupa, źródło, możliwe skutki, pytanie, stanowiska, których dotyczy, podstawa prawna, środki stosowane i dodatkowe, domyślna ciężkość skutków i wyjściowe prawdopodobieństwo.

  • 04

    Sygnały szczególne

    Czy czynnik wymaga pomiaru, czy przepisy przewidują dla niego szczegółową ocenę, czy wiąże się z dodatkowymi badaniami lekarskimi.

  • 05

    Opis w dokumentacji

    Część I dokumentacji opisuje metodę i źródła informacji, na których oparto ocenę.

Pytania zamknięte

Pytania zamknięte, jedno na zagrożenie

Przy zagrożeniach formularz nie wymaga pisania. Dla każdego zagrożenia na stanowiskach branży pracodawca odpowiada: występuje, nie występuje albo nie wiem, i zaznacza środki, które już stosuje.

  • 01

    To, co zadeklarowano

    Trafia do dokumentacji bez zmian.

  • 02

    Odpowiedź „nie wiem”

    Zagrożenie zostaje na karcie z dopiskiem „do weryfikacji”, a sprawdzenie go trafia do planu działań.

  • 03

    To, czego nie zadeklarowano

    Nie jest dopisywane; środki z biblioteki, których pracodawca nie zaznaczył, mogą trafić do planu działań.

  • 04

    Pomiary

    Przy czynnikach mierzalnych formularz pyta, czy jest wynik pomiaru.

Siatka 3×3 · Oszacowanie

Siatka 3×3: jak szacuje się ryzyko

Dla każdego zagrożenia na karcie stanowiska podaje się dwie wielkości i wynikający z nich poziom ryzyka.

  • 01

    Ciężkość możliwych skutków

    Niewielka, znaczna albo bardzo poważna. Wartość domyślna pochodzi z biblioteki.

  • 02

    Prawdopodobieństwo

    Niskie, średnie albo wysokie. Wartość wyjściowa pochodzi z biblioteki i obniża się, gdy stosowane są typowe środki ochrony.

  • 03

    Poziom ryzyka

    Niski, średni albo wysoki, według siatki 3×3 poniżej.

  • Ciężkość skutków

    Niewielka

    Prawdopodobieństwo niskie: Ryzyko niskie

    Prawdopodobieństwo średnie: Ryzyko niskie

    Prawdopodobieństwo wysokie: Ryzyko średnie

  • Ciężkość skutków

    Znaczna

    Prawdopodobieństwo niskie: Ryzyko niskie

    Prawdopodobieństwo średnie: Ryzyko średnie

    Prawdopodobieństwo wysokie: Ryzyko wysokie

  • Ciężkość skutków

    Bardzo poważna

    Prawdopodobieństwo niskie: Ryzyko średnie

    Prawdopodobieństwo średnie: Ryzyko wysokie

    Prawdopodobieństwo wysokie: Ryzyko wysokie

Dopuszczalność. Ryzyko niskie jest dopuszczalne. Średnie też, pod warunkiem że środki ochrony są utrzymywane i doskonalone. Wysokie jest niedopuszczalne do czasu wykonania działań z planu.

Czynniki mierzalne, takie jak hałas, drgania, pyły, substancje chemiczne czy mikroklimat, wymagają pomiaru. Jeśli pracodawca poda wynik, o prawdopodobieństwie decyduje stosunek wyniku do wartości dopuszczalnej: poniżej połowy niskie, od połowy do wartości dopuszczalnej średnie, powyżej wysokie. Bez wyniku karta pokazuje oszacowanie wstępne z oznaczeniem „do pomiaru”.

Całość to oszacowanie wstępne, do zatwierdzenia przez pracodawcę. Jeśli pracodawca ocenia sytuację na stanowisku inaczej, może zmienić wartości w pliku DOCX przed zatwierdzeniem.

Reguły · Konkretny przypadek

Reguły, które rozstrzygają konkretny przypadek

Po udzieleniu odpowiedzi stałe reguły ustalają, co z nich wynika. Najważniejsze:

Gdy…Serwis…
Firma zatrudnia ponad 100 pracownikówNie przyjmuje zamówienia: to wybór zakresu serwisu, bo przy takim zatrudnieniu pracodawca tworzy służbę BHP
Pracodawca deklaruje, że sam wykonuje zadania służby BHP przy liczbie pracowników, przy której przepisy na to nie pozwalająProsi o zmianę odpowiedzi; jeśli zadań nikt jeszcze nie wykonuje, można wybrać „jeszcze nikt” i przejść dalej (art. 237¹¹ Kodeksu pracy)
Zadań służby BHP nikt jeszcze nie wykonuje albo pracodawca nie ma szkoleniaPrzygotowuje dokumentację, a powierzenie zadań lub szkolenie wpisuje do planu jako działanie natychmiastowe, ze wzorem w załączniku B
Konsultacje z pracownikami jeszcze się nie odbyłyPrzypomina, że przeprowadza się je na projekcie, przed zatwierdzeniem, z protokołem w załączniku A (art. 237¹¹a)
Nie ma umowy z jednostką medycyny pracyPrzypomina, że badania dotyczą wszystkich pracowników (art. 229), i wpisuje zawarcie umowy do planu
Osoby do pierwszej pomocy i działań przeciwpożarowych nie są wyznaczoneWpisuje wyznaczenie do planu, ze wzorem w załączniku C (art. 209¹)
W firmie jest praca zdalnaDodaje osobną kartę dla pracy zdalnej oraz informację i oświadczenie pracownika w załączniku D (art. 67³¹)
W tym samym miejscu pracują pracownicy innych pracodawcówPrzypomina o współpracy i koordynatorze, ze wzorem porozumienia w załączniku E (art. 208)
Czynnik mierzalny nie ma wyniku pomiaruOznacza go „do pomiaru” i dopisuje pomiar do załącznika F

Poza dwoma pierwszymi przypadkami formularz niczego nie blokuje: ostrzega i wpisuje brakujące kroki do planu działań. Narzędzie kto wykonuje zadania służby BHP pomaga ustalić, kto w firmie może się nimi zajmować.

Dokument · Powtarzalny wynik

Jak powstaje dokument

Dokumentacja powstaje z trzech elementów: biblioteki zagrożeń branży, odpowiedzi pracodawcy i opisanych wyżej reguł. Teksty są przygotowane wcześniej; w trakcie zamówienia nie powstaje żaden nowy tekst poza danymi z odpowiedzi.

  • 01

    Te same odpowiedzi, ta sama dokumentacja

    Zmieniają się tylko daty.

  • 02

    Każdy wiersz da się prześledzić

    Od karty stanowiska do biblioteki i podstawy prawnej zagrożenia.

  • 03

    Jedna karta na stanowisko

    Z opisem stanowiska i wynikiem dla każdego zagrożenia, bo tak dokumentację opisuje § 39a rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP.

  • 04

    Plan działań z tych samych danych

    Działania z kart stanowisk, z rodzajem i pilnością.

  • 05

    Załączniki z tych samych odpowiedzi

    Protokół konsultacji, powierzenie zadań służby BHP lub oświadczenie pracodawcy, wyznaczenia, wzory dla pracy zdalnej i współpracy pracodawców, lista pomiarów.

  • 06

    Kontrole automatyczne

    Biblioteka, dokumentacja i teksty serwisu są sprawdzane automatycznie, między innymi pod kątem kompletności i spójności.

Przed zapłatą widać podgląd ze znakiem wodnym. Pełne pliki PDF, DOCX i XLSX powstają po potwierdzeniu płatności. Układ dokumentu część po części pokazuje przykład oceny ryzyka.

Ograniczenia serwisu

Ograniczenia, powiedziane wprost

Serwis pomaga przygotować dokumentację. Oto jego granice, jedna po drugiej.

  • 01

    Bez wizji lokalnej

    Dokumentacja opiera się wyłącznie na odpowiedziach pracodawcy.

  • 02

    Bez pomiarów

    Hałas, pyły, substancje chemiczne, mikroklimat i podobne czynniki są wskazane do pomiaru, który wykonuje laboratorium.

  • 03

    Bez szczegółowych ocen

    Dla czynników rakotwórczych, mutagennych i biologicznych przepisy przewidują odrębną ocenę i dodatkowe obowiązki: dokumentacja je sygnalizuje.

  • 04

    Tylko wymienione branże i firmy do 100 pracowników

    Dla innych rodzajów działalności nie ma biblioteki zagrożeń.

  • 05

    Przepisy się zmieniają

    Podstawy prawne i przykłady nie są wyczerpujące; warto sprawdzać aktualne brzmienie przepisów.

  • 06

    Odpowiedzialność zostaje przy pracodawcy

    Pracodawca ocenia ryzyko, konsultuje je z pracownikami lub ich przedstawicielami, zatwierdza dokumentację i wykonuje działania. Serwis nie wykonuje zadań służby BHP, badań lekarskich ani szkoleń.

Dlaczego ogólny czat nie wystarczy, wyjaśnia strona czy wystarczy ChatGPT.

Więcej na ten temat

Warto przeczytać

Pytania i odpowiedzi

Pytania i odpowiedzi

Kto przygotowuje dokumentację: człowiek czy program?

Dokumentację składa program z tekstów biblioteki zagrożeń, przygotowanych wcześniej, i z odpowiedzi pracodawcy, według stałych reguł. Nic nie jest dopisywane w trakcie zamówienia: te same odpowiedzi dają tę samą dokumentację, a każdy wiersz można prześledzić do biblioteki.

Dlaczego siatka ma tylko trzy poziomy?

Bo odpowiedzi w formularzu są zamknięte, a drobniejsza skala dawałaby pozór precyzji. Trzy poziomy ciężkości i trzy poziomy prawdopodobieństwa wystarczają, żeby odróżnić ryzyko dopuszczalne od takiego, które wymaga działań przed dalszą pracą. Przepisy nie narzucają jednej metody szacowania.

Czy można zmienić oszacowanie?

Tak. To oszacowanie wstępne, do zatwierdzenia przez pracodawcę. Jeśli pracodawca ocenia sytuację na stanowisku inaczej, zmienia wartości w pliku DOCX przed zatwierdzeniem i podpisem. Dobrze jest wcześniej omówić zmiany z osobą wykonującą zadania służby BHP.

Dlaczego serwis obejmuje tylko firmy do 100 pracowników?

To wybór zakresu serwisu, a nie wymóg przepisów. Pracodawca zatrudniający ponad 100 pracowników tworzy służbę BHP (art. 237¹¹ Kodeksu pracy) i zwykle przygotowuje ocenę ryzyka razem z nią.

Co dzieje się z odpowiedzią „nie wiem”?

Zagrożenie zostaje na karcie stanowiska, oznaczone do sprawdzenia przed zatwierdzeniem. Dokumentacji z wieloma takimi pozycjami nie należy podpisywać, dopóki nie zostaną wyjaśnione, na przykład z osobą wykonującą zadania służby BHP.

Źródła

Przepisy i źródła

Przy każdym źródle podano datę odczytu. Przepisy się zmieniają: zawsze warto sprawdzić tekst aktualnie obowiązujący.

Ta strona ma charakter informacyjny: nie jest oceną ryzyka przeprowadzoną w konkretnej firmie ani indywidualną poradą specjalisty ds. BHP lub lekarza medycyny pracy.

Czas na ocenę ryzyka?

Dokumentacja oceny ryzyka zawodowego jeszcze dziś.

249 zł netto (298,80 zł brutto), płatność jednorazowa, bez abonamentu. Zwrot pieniędzy w ciągu 30 dni. Płatność dopiero po obejrzeniu podglądu dokumentu.