W sklepie mięsnym i rybnym skaleczenie to zagrożenie codzienne: noże, tasak, piła do kości i maszynka do mielenia, a do tego zimno i mokre dłonie. Ocena ryzyka pomaga ustalić, jakie osłony, rękawice z siatki stalowej i jaki instruktaż zapewnić najpierw.
Ocena ryzyka zawodowego w sklepie mięsnym i rybnym: dla każdego stanowiska.
Dla pracodawców prowadzących sklep mięsny, sklep z wędlinami i drobiem lub sklep rybny. Z odpowiedzi na pytania o rozbiór i porcjowanie, chłodnię, ladę i mycie urządzeń powstaje dokumentacja oceny ryzyka zawodowego z kartą dla każdego stanowiska, w PDF, DOCX i XLSX, do przejrzenia, uzupełnienia i podpisania.
45 na liście zagrożeń branży24 grup zagrożeń4 na liście stanowisk
Zacznij ocenę ryzyka dla sklepuSzybka diagnoza- Płatność dopiero po podglądzie
- PDF, DOCX i XLSX, 249 zł netto (298,80 zł brutto), jednorazowo
- Protokół konsultacji i wzory wyznaczeń w załącznikach
- Zwrot pieniędzy w ciągu 30 dni
| Grupa · zagrożenie | Pilność | Działanie z planu |
|---|---|---|
| Maszyny i urządzenia · Obcięcie lub skaleczenie ręki taśmą piły | Niezwłocznie | Przegląd piły z udziałem serwisu pod kątem minimalnych wymagań dla maszyn… |
| Narzędzia ręczne i ostre krawędzie · Skaleczenie lub rana kłuta nożem | Niezwłocznie | Zapewnienie każdemu pracownikowi porcjowania rękawicy i fartucha z siatki… |
| Ręczne przenoszenie ciężarów · Przeciążenie układu mięśniowo-szkieletowego przy przenoszeniu mięsa | Niezwłocznie | Sprawdzenie, czy masa przenoszonych elementów nie przekracza wartości… |
| Mikroklimat zimny i praca na zewnątrz · Zatrzaśnięcie się w komorze chłodniczej lub mroźniczej | Niezwłocznie | Sprawdzenie w każdej komorze działania otwierania od wewnątrz i sygnalizacji… |
Firma w dwóch pytaniach.
Dwa pytania o firmę, by zobaczyć, co obejmie dokumentacja w tej branży. Na tym etapie nic nie jest zapisywane.
1. Ilu pracowników zatrudnia firma? (osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, także w niepełnym wymiarze czasu pracy)
2. Jakie grupy zagrożeń dotyczą firmy? (można wybrać kilka)
4 na liście stanowisk, każde z własną kartą oceny ryzyka
Kto wykonuje zadania służby BHP? Pracodawca, który ukończył szkolenie dla pracodawców wykonujących zadania służby BHP, może je wykonywać sam. Może też powierzyć je pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy, a gdy w firmie brak kompetentnych osób, specjaliście spoza firmy. Formularz zaczyna od biblioteki branży: przy każdym zagrożeniu wskazuje się, czy występuje w firmie. Płatność dopiero na końcu.
Zacznij ocenę ryzyka dla sklepuSklep mięsny i rybny: zagrożenia, którymi warto zająć się najpierw.
Kolejność według najpilniejszego działania, które biblioteka branży proponuje dla każdego zagrożenia: niezwłocznie, w krótkim albo w średnim terminie. W formularzu każde działanie można potwierdzić lub zmienić.
- Obcięcie lub skaleczenie ręki taśmą piłyNiezwłocznieMaszyny i urządzenia
- Skaleczenie lub rana kłuta nożemNiezwłocznieNarzędzia ręczne i ostre krawędzie
- Przeciążenie układu mięśniowo-szkieletowego przy przenoszeniu mięsaNiezwłocznieRęczne przenoszenie ciężarów
- Zatrzaśnięcie się w komorze chłodniczej lub mroźniczejNiezwłocznieMikroklimat zimny i praca na zewnątrz
- PożarNiezwłoczniePożar
- Poślizgnięcie i upadek na tym samym poziomieKrótki terminPowierzchnie i przejścia
- Porażenie prądem elektrycznymKrótki terminPrąd elektryczny
- Wyciek czynnika chłodniczegoKrótki terminInstalacje gazowe i urządzenia ciśnieniowe
Źródło: biblioteka branży, wersja 2026-11-04. Terminy w planie działań ostatecznie ustala pracodawca.
Firma, stanowisko po stanowisku.
Część II dokumentacji zawiera kartę oceny ryzyka dla każdego stanowiska: opis zadań, maszyn, narzędzi i substancji, a potem zagrożenia i ich ocenę. Oto stanowiska z biblioteki branży.
- Sprzedawca w sklepie mięsnym lub rybnym7
- Pracownik porcjowania mięsa i ryb7
- Pracownik zaplecza i chłodni7
- Kierownik sklepu7
Dobra praktyka. Nazwy i liczbę stanowisk warto dopasować do pracy, którą naprawdę wykonuje się w firmie, łącznie ze sprzątaniem, konserwacją i przyjmowaniem dostaw.
Wskaż stanowiska i zagrożeniaJedna cena, cała dokumentacja. 249 zł netto, płatność jednorazowa.
Ocena ryzyka zawodowego dotyczy każdego pracodawcy, od pierwszego pracownika. Odpowiada się na pytania, sprawdza podgląd i pobiera dokumentację w PDF, DOCX i XLSX, do przejrzenia, uzupełnienia i podpisania.
Cena obejmuje wszystkie stanowiska w firmie zatrudniającej do 100 pracowników. Bez abonamentu i bez automatycznego odnowienia: dokumentacja zostaje w firmie, a zmiany można nanosić w pliku DOCX.
- Zewnętrzny specjalista ds. BHP: według wyceny
- Pusty wzór wypełniany samodzielnie: godziny pracy
- Dokumentacja oceny ryzyka zawodowego w formatach PDF, Word (do edycji) i Excel
- Karta oceny ryzyka dla każdego stanowiska: zagrożenia, stosowane środki, poziom ryzyka
- Plan działań z osobą odpowiedzialną i terminem
- Informacja o ryzyku dla pracowników i lista potwierdzeń zapoznania się
- Wzory: protokół konsultacji, powierzenie zadań służby BHP, wyznaczenie pracowników do pierwszej pomocy i ochrony przeciwpożarowej
- Karta aktualizacji do zapisywania kolejnych zmian
- Pomoc przez e-mail
- Zwrot pieniędzy w ciągu 30 dni, bez podawania przyczyny
Płatność kartą płatniczą, obsługiwana przez Stripe · Zwrot pieniędzy w ciągu 30 dni · Cena netto
Sklep mięsny i rybny: każda działalność ma swoje zagrożenia.
Formularz opiera się na bibliotece branży, wspólnej dla wszystkich tych rodzajów działalności: przy każdym zagrożeniu wskazuje się, czy występuje w firmie, a dokument zawiera to, co zostało wskazane. Oto kilka przykładów z branży i zagrożenia, które je wyróżniają.
Sklep mięsny
Rozbiór i porcjowanie mięsa nożami, piłą do kości i wilkiem, a potem sprzedaż przy ladzie.
Zacznij ocenę ryzykaSklep rybny
Patroszenie, filetowanie i sprzedaż świeżych ryb na lodzie, w zimnym i mokrym otoczeniu.
Zacznij ocenę ryzykaDrób i wędliny
Porcjowanie drobiu i krojenie wędlin, z krajalnicą, nadziewarką i ladami chłodniczymi.
Zacznij ocenę ryzykaSklep mięsny z garmażerką
Pieczenie i sprzedaż gotowych dań obok lady z mięsem, z piekarnikiem, płytami i rożnem.
Zacznij ocenę ryzyka
Sklep mięsny i rybny: branża w liczbach.
Każda liczba ma swoje źródło: bibliotekę branży albo przepis Kodeksu pracy.
- 45
na liście zagrożeń branży, ujętych w 24 grupach. Przy każdym z nich wskazuje się w formularzu, czy występuje w firmie.
Biblioteka branży, wersja 2026-11-04 - 4
na liście stanowisk branży. Każde stanowisko ma w dokumencie własną kartę oceny ryzyka, z opisem zadań, maszyn i narzędzi.
Biblioteka branży, wersja 2026-11-04 - 10
pracowników: do tej liczby pracodawca, który ukończył odpowiednie szkolenie, może sam wykonywać zadania służby BHP. Do 50, jeśli działalność firmy ma kategorię ryzyka nie wyższą niż trzecia.
Kodeks pracy, art. 237¹¹ (ISAP) - 1
pracownik wystarczy: pracodawca ocenia i dokumentuje ryzyko zawodowe, stosuje środki, które je zmniejszają, i informuje pracowników o ryzyku oraz o zasadach ochrony.
Kodeks pracy, art. 226 (ISAP)
Cała biblioteka branży, do sprawdzenia.
To, o co może zapytać osoba wykonująca zadania służby BHP, lekarz medycyny pracy albo pracownicy podczas konsultacji. Nic nie jest ukryte: każdą sekcję wystarczy rozwinąć.
Zobacz całą bibliotekę
45 na liście zagrożeń, w podziale na grupy, z podstawami prawnymi i działaniami · ze źródłami i wersją
Pytania prowadzą przez pracę w sklepie: od przyjęcia mięsa i ryb do chłodni, przez rozbiór i porcjowanie, po obsługę lady i mycie urządzeń. Poniżej zagrożenia typowe dla sklepu mięsnego i rybnego.
Każde zagrożenie to pozycja biblioteki branży, opracowanej na podstawie Kodeksu pracy i rozporządzeń w sprawie BHP: z opisem, podstawami prawnymi, przykładami zdarzeń i działaniami. Na tej bibliotece opiera się dokument: w formularzu każdą pozycję potwierdza się albo zmienia.
- Powierzchnie i przejścia4
- Praca na wysokości1
- Maszyny i urządzenia5
- Narzędzia ręczne i ostre krawędzie6
- Prąd elektryczny1
- Instalacje gazowe i urządzenia ciśnieniowe1
- Gorące i zimne powierzchnie, para, płyny2
- Transport wewnętrzny i wózki1
- Pojazdy i ruch drogowy2
- Spadające i przemieszczające się przedmioty2
- Ręczne przenoszenie ciężarów2
- Wymuszona pozycja i ruchy powtarzalne2
- Praca przy monitorze ekranowym1
- Hałas1
- Oświetlenie1
- Mikroklimat zimny i praca na zewnątrz3
- Substancje chemiczne1
- Czynniki biologiczne2
- Pożar1
- Obciążenie psychiczne i stres1
- Agresja osób trzecich1
- Praca w pojedynkę i w porze nocnej1
- Zwierzęta1
- Inne zagrożenia2
Powierzchnie i przejścia4
Poślizgnięcie i upadek na tym samym poziomie
Mokra lub tłusta posadzka za ladą, w pomieszczeniu porcjowania i na zapleczu (woda, tłuszcz, krew, łuski, woda z topniejącego lodu)
- Techniczne Ułożenie kratek lub mat przeciwpoślizgowych przy stołach rozbioru i za ladą
- Organizacyjne Ustalenie stałej kolejności sprzątania stanowisk w ciągu dnia i wyznaczenie osoby odpowiedzialnej
- Środki ochrony indywidualnej Sprawdzanie stanu podeszew obuwia roboczego i wymiana zużytego
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Sprzedawca poślizgnął się na łusce ryby leżącej za ladą i upadł na biodro. · Podczas mycia posadzki pracownica przewróciła się na mokrych płytkach przy wejściu do chłodni.
Potknięcie się i upadek
Przejścia na zapleczu i za ladą zastawione skrzynkami, kartonami, pojemnikami i wężami do mycia; progi i nierówności posadzki
- Techniczne Wyznaczenie i oznakowanie na posadzce stref składowania na zapleczu
- Techniczne Zamontowanie zwijacza węża przy stanowisku mycia
- Organizacyjne Codzienny przegląd porządku na zapleczu przed otwarciem sklepu
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Pracownik niosący skrzynkę z rybami potknął się o pustą skrzynkę pozostawioną w przejściu. · Sprzedawczyni zahaczyła stopą o wąż do mycia rozłożony za ladą.
Poślizgnięcie się i upadek na oszronionej lub oblodzonej posadzce
Szron i lód na posadzce komory mroźniczej i chłodniczej oraz przy progu drzwi komory
- Techniczne Ułożenie w komorze mat lub kratek przeciwpoślizgowych przeznaczonych do niskich temperatur
- Organizacyjne Zgłaszanie serwisowi chłodniczemu przyczyn oblodzenia (nieszczelne drzwi, uszkodzona uszczelka) i ich usuwanie
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Pracownik wychodzący z mroźni z kartonem mrożonych ryb poślizgnął się na oblodzonym progu. · Szron na posadzce komory spowodował upadek przy zdejmowaniu towaru z regału.
Upadek na schodach lub z rampy
Schody do piwnicy lub magazynu, krawędź rampy i stopnie przy wejściu dla dostaw, pokonywane z towarem w rękach
- Techniczne Wyznaczenie trasy dostaw bez schodów lub ustawienie pochylni, jeżeli pozwala na to budynek
- Organizacyjne Dzielenie ładunków zasłaniających widok na mniejsze części przed wniesieniem po schodach
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Pracownik schodzący do piwnicy ze skrzynką mięsa nie widział stopni i spadł ze schodów. · Przy rozładunku pracownik cofnął się i spadł z krawędzi rampy.
Praca na wysokości1
Upadek z drabiny lub podestu
Drabina, podest lub stołek używane przy górnych półkach regałów magazynowych oraz przy zawieszaniu oznakowania i dekoracji w sali sprzedaży
- Organizacyjne Okresowy przegląd drabin i wycofanie z użycia uszkodzonych
- Techniczne Zastąpienie zwykłej drabiny podestem z barierką przy regałach magazynowych
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Pracownik stanął na skrzynce, by sięgnąć po karton tacek, i spadł, gdy skrzynka się przesunęła. · Drabina rozsunęła się na mokrej posadzce zaplecza.
Maszyny i urządzenia5
Obcięcie lub skaleczenie ręki taśmą piły
Piła taśmowa do cięcia kości, mięsa z kością i mrożonych bloków ryb
- Techniczne Przegląd piły z udziałem serwisu pod kątem minimalnych wymagań dla maszyn (osłony, wyłączniki, blokady)
- Organizacyjne Zakaz cięcia na pile drobnych elementów, których nie da się bezpiecznie prowadzić popychaczem
- Organizacyjne Przed powierzeniem pracy przy pile osobie młodocianej sprawdzenie wykazu prac wzbronionych młodocianym (art. 204 Kodeksu pracy)
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 i 215 · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bhp w zakresie użytkowania maszyn
Przykłady zdarzeń: Przy docinaniu ostatniego kawałka schabu z kością pracownik prowadził mięso dłonią zamiast popychacza i przeciął palec. · Ręka ześlizgnęła się z oszronionego bloku mrożonych ryb wprost na taśmę. · Pęknięta taśma uderzyła pracownika w przedramię.
Wciągnięcie palców i dłoni przez ślimak maszynki
Maszynka do mielenia mięsa (wilk) przy ladzie lub w pomieszczeniu porcjowania
- Techniczne Przegląd maszynki z udziałem serwisu (osłona leja, wyłączniki, stan przewodu zasilającego)
- Szkoleniowe Wywieszenie przy maszynce krótkiej instrukcji bhp i przeszkolenie wszystkich, którzy z niej korzystają
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 i 215 · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bhp w zakresie użytkowania maszyn
Przykłady zdarzeń: Pracownik dopychał mięso w lejku palcami, gdy ślimak wciągnął jego dłoń. · Podczas mycia maszynki pracownica skaleczyła się o nóż tnący pozostawiony w korpusie.
Skaleczenie lub obcięcie opuszków palców nożem tarczowym
Krajalnica do wędlin, mięsa i ryb wędzonych z nożem tarczowym
- Szkoleniowe Instruktaż stanowiskowy w zakresie obsługi i mycia krajalnicy dla każdej nowej osoby przy ladzie
- Środki ochrony indywidualnej Zakup rękawic odpornych na przecięcie do mycia i ostrzenia krajalnicy
- Techniczne Przegląd krajalnicy przez serwis (osłony, wyłącznik, ostrzałka)
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 i 215 · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bhp w zakresie użytkowania maszyn
Przykłady zdarzeń: Sprzedawczyni dokrawała końcówkę baleronu bez dociskacza i przecięła opuszek palca. · Przy myciu krajalnicy pracownik przetarł ścierką krawędź tarczy i skaleczył dłoń.
Wciągnięcie lub zmiażdżenie palców między wałkami
Kotleciarka (maszyna do rozbijania i zmiękczania kotletów) z wałkami nożowymi
- Techniczne Przegląd maszyny przez serwis i usunięcie usterek osłon i blokad
- Organizacyjne Sprawdzanie działania blokady osłony przed rozpoczęciem pracy
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 i 215 · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bhp w zakresie użytkowania maszyn
Przykłady zdarzeń: Pracownik podawał plaster mięsa ręką zbyt blisko szczeliny wlotowej i wałki wciągnęły jego palce. · Podczas czyszczenia maszyna uruchomiona przez pomyłkę zraniła dłoń pracownika.
Przygniecenie dłoni pokrywą i oparzenie listwą zgrzewającą
Pakowarka próżniowa komorowa i zgrzewarka do tacek
- Techniczne Okresowy przegląd pakowarki przez serwis (uszczelki, siłowniki pokrywy, listwa zgrzewająca)
- Szkoleniowe Instruktaż obsługi pakowarki dla nowych pracowników
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 i 215 · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bhp w zakresie użytkowania maszyn
Przykłady zdarzeń: Pracownica poprawiała woreczek w komorze, gdy opadła pokrywa pakowarki. · Przy wyjmowaniu tacki pracownik dotknął gorącej listwy zgrzewającej.
Narzędzia ręczne i ostre krawędzie6
Skaleczenie lub rana kłuta nożem
Noże do trybowania, rozbioru i porcjowania mięsa, prowadzone w kierunku ciała lub ześlizgujące się po kości i tłuszczu
- Środki ochrony indywidualnej Zapewnienie każdemu pracownikowi porcjowania rękawicy i fartucha z siatki stalowej w odpowiednim rozmiarze
- Szkoleniowe Instruktaż techniki bezpiecznego trybowania i porcjowania prowadzony przy stanowisku
- Szkoleniowe Przeszkolenie co najmniej jednej osoby na każdej zmianie w zakresie tamowania krwotoków
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Nóż ześlizgnął się z kości przy trybowaniu łopatki i wbił się w udo pracownika. · Przy porcjowaniu schabu pracownik przeciął palec dłoni przytrzymującej mięso.
Skaleczenie przy patroszeniu, oczyszczaniu i filetowaniu ryb
Elastyczne noże do filetowania, nożyce do płetw i skrobaczki do łusek używane przy śliskiej rybie
- Środki ochrony indywidualnej Zapewnienie rękawic odpornych na przecięcie, przeznaczonych do pracy w wilgoci
- Techniczne Wydzielenie stałego stanowiska do obróbki ryb z odpływem i dobrym oświetleniem
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Śliska ryba wysunęła się z ręki i nóż przeciął palec wskazujący. · Przy obcinaniu płetw karpia nożycami pracownik zranił kciuk.
Zranienie tasakiem lub odpryskiem kości
Tasak używany do rąbania kości, żeber i porcjowania drobiu na pniu lub grubej desce
- Środki ochrony indywidualnej Zapewnienie okularów ochronnych do rąbania kości
- Szkoleniowe Instruktaż bezpiecznego rąbania tasakiem dla nowych pracowników
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Tasak odbił się od kości i trafił w palec dłoni przytrzymującej żeberka. · Odprysk kości uderzył pracownika w oko podczas rąbania.
Skaleczenie przy ostrzeniu i przechowywaniu noży
Ostrzenie noży na musacie, osełce lub ostrzałce elektrycznej; noże przechowywane luzem w szufladach i zlewach
- Organizacyjne Zlecenie ostrzenia noży wyspecjalizowanej firmie lub wyznaczenie jednej przeszkolonej osoby
- Środki ochrony indywidualnej Zakup rękawicy odpornej na przecięcie do ostrzenia
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Nóż ześlizgnął się z musatu bez jelca i przeciął dłoń. · Pracownica sięgnęła do zlewu z wodą i skaleczyła się o leżący na dnie nóż.
Ukłucie i skaleczenie ostrymi elementami surowca
Odłamki kości, ości, kolce płetw, krawędzie skrzeli, pancerze skorupiaków i muszle małży
- Medyczne Wprowadzenie zasady zgłaszania drobnych ran i kierowania do lekarza przy zaczerwienieniu lub obrzęku
- Środki ochrony indywidualnej Zapewnienie rękawic odpornych na przekłucie do pracy z rybami kolczastymi i skorupiakami
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy
Przykłady zdarzeń: Pracownik ukłuł się kolcem płetwy grzbietowej sandacza, a rana uległa zakażeniu. · Przy przekładaniu żeberek odłamek kości przeciął skórę dłoni.
Skaleczenie przy rozpakowywaniu dostaw
Nóż do kartonów, taśmy stalowe i plastikowe spinające opakowania, stłuczone szklane opakowania towaru
- Techniczne Wymiana zwykłych nożyków na noże z ostrzem chowanym automatycznie
- Organizacyjne Ustawienie oznakowanego pojemnika na zużyte ostrza i stłuczone szkło
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Nóż do kartonów ześlizgnął się po folii i przeciął przedramię. · Przecięta taśma stalowa odskoczyła i zraniła dłoń.
Prąd elektryczny1
Porażenie prądem elektrycznym
Urządzenia zasilane z sieci pracujące w wilgoci (krajalnica, maszynka do mielenia, lady i komory chłodnicze, wytwornica lodu), gniazda przy zlewach, przedłużacze na mokrej posadzce
- Techniczne Zastąpienie przedłużaczy stałymi gniazdami w miejscach pracy urządzeń
- Organizacyjne Regularne sprawdzanie działania wyłącznika różnicowoprądowego przyciskiem testowym
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 i 215 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Pracownik mył posadzkę wężem w pobliżu gniazda, do którego podłączony był przedłużacz. · Uszkodzona izolacja przewodu krajalnicy spowodowała porażenie przy dotknięciu obudowy mokrą ręką.
Instalacje gazowe i urządzenia ciśnieniowe1
Wyciek czynnika chłodniczego
Instalacja chłodnicza komór, lad i zamrażarek: przewody, zawory i agregaty z czynnikiem chłodniczym pod ciśnieniem
- Organizacyjne Ustalenie i przekazanie pracownikom sposobu postępowania przy wycieku (opuszczenie pomieszczenia, przewietrzenie, wezwanie serwisu)
- Organizacyjne Prowadzenie ewidencji przeglądów instalacji chłodniczej z datami i wynikami
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Uszkodzony przewód agregatu spowodował wyciek czynnika w małym pomieszczeniu z agregatami. · Pracownik próbował samodzielnie dokręcić zawór i został ochlapany ciekłym czynnikiem.
Gorące i zimne powierzchnie, para, płyny2
Oparzenie termiczne gorącą wodą lub parą
Gorąca woda do mycia sprzętu, sterylizator noży, myjka ciśnieniowa z podgrzewaniem wody
- Szkoleniowe Instruktaż obsługi myjki ciśnieniowej (ciśnienie, kierunek strumienia, ochrona oczu)
- Środki ochrony indywidualnej Zapewnienie osłony twarzy lub okularów ochronnych do mycia ciśnieniowego
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Pracownik wyjmował noże ze sterylizatora gołą ręką i oparzył palce. · Strumień gorącej wody z myjki odbił się od ściany i oparzył przedramię.
Oparzenie gorącym olejem
Frytownica lub patelnia do smażenia ryb i innych wyrobów na sprzedaż
- Techniczne Zapewnienie przy stanowisku smażenia gaśnicy przeznaczonej do gaszenia tłuszczów i olejów
- Szkoleniowe Instruktaż postępowania przy zapaleniu się oleju, w tym zakazu gaszenia go wodą
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
Przykłady zdarzeń: Mokra ryba włożona do frytownicy spowodowała rozprysk oleju na dłoń. · Pracownik przenosił naczynie z gorącym olejem do wymiany i oblał się.
Transport wewnętrzny i wózki1
Przygniecenie lub uderzenie przez wózek z ładunkiem
Wózek paletowy ręczny i wózek platformowy używane przy rozładunku i przewożeniu towaru na zaplecze i do chłodni
- Szkoleniowe Instruktaż bezpiecznej obsługi wózka paletowego dla wszystkich, którzy go używają
- Organizacyjne Jeżeli sklep używa wózka jezdniowego z napędem silnikowym: ustalenie, czy jego obsługa wymaga zaświadczenia kwalifikacyjnego UDT
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie bhp przy ręcznych pracach transportowych
Przykłady zdarzeń: Wózek z paletą mrożonek stoczył się po pochyłym wjeździe i przygniótł stopę pracownika. · Przy skręcie na wąskim zapleczu przesunął się niezabezpieczony karton i spadł z wózka.
Pojazdy i ruch drogowy2
Potrącenie przez pojazd
Samochody dostawcze manewrujące przy wejściu dla dostaw, na podwórzu lub na ulicy podczas rozładunku
- Organizacyjne Uzgodnienie z dostawcami zasad podjazdu i rozładunku (miejsce postoju, osoba kierująca manewrem)
- Techniczne Oznakowanie miejsca rozładunku i wyznaczenie przejścia dla pieszych na podwórzu
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Kierowca cofającego samochodu dostawczego nie zauważył pracownika stojącego za pojazdem. · Pracownik rozładowywał towar od strony jezdni i został potrącony przez przejeżdżający samochód.
Wypadek drogowy
Jazda samochodem w celach służbowych: zakupy w hurtowni lub zakładzie mięsnym, dowóz zamówień, wyjazdy do banku
- Organizacyjne Ustalenie zasad korzystania z samochodu w celach służbowych (kto, kiedy, jakim pojazdem)
- Medyczne Uwzględnienie prowadzenia pojazdu w skierowaniu na badania lekarskie
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 i 229
Przykłady zdarzeń: Kierownik wracający wcześnie rano z hurtowni zasnął za kierownicą i zjechał z drogi. · Pojemnik z mięsem przewożony luzem przesunął się przy gwałtownym hamowaniu.
Spadające i przemieszczające się przedmioty2
Uderzenie przez spadający towar
Skrzynki, kartony, wiadra i pojemniki składowane na regałach i w stosach w chłodni, mroźni i magazynie
- Techniczne Przegląd regałów w chłodni i magazynie, wymiana uszkodzonych półek i wsporników
- Organizacyjne Ustalenie zasad składowania (wysokość stosów, miejsce ciężkiego towaru) i przekazanie ich pracownikom
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Przy wyciąganiu kartonu z dolnej półki zsunął się karton mrożonych ryb z półki wyższej. · Przeciążona półka regału w chłodni ugięła się i towar spadł na stopę pracownika.
Uderzenie spadającym elementem mięsa lub zranienie hakiem
Półtusze, ćwierćtusze i elementy mięsa zawieszone na hakach i prowadnicach w chłodni; puste haki na wysokości głowy
- Techniczne Przegląd mocowania prowadnic i haków w chłodni
- Organizacyjne Wyznaczenie miejsca przechowywania pustych haków poza przejściem
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Źle zawieszona ćwierćtusza zsunęła się z haka i uderzyła pracownika w ramię. · Pracownik schylający się w ciasnej chłodni zahaczył głową o pusty hak.
Ręczne przenoszenie ciężarów2
Przeciążenie układu mięśniowo-szkieletowego przy przenoszeniu mięsa
Ręczne zdejmowanie z haków, noszenie na ramieniu i układanie półtusz, ćwierćtusz i dużych elementów mięsa
- Organizacyjne Sprawdzenie, czy masa przenoszonych elementów nie przekracza wartości dopuszczalnych, zwłaszcza dla kobiet i młodocianych
- Szkoleniowe Instruktaż bezpiecznego podnoszenia i przenoszenia ciężarów z ćwiczeniem praktycznym
- Organizacyjne Uzgodnienie z dostawcą, że ciężkie elementy rozładowuje i zawiesza w chłodni kierowca z pomocą pracownika sklepu
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie bhp przy ręcznych pracach transportowych · Rozporządzenie w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią
Przykłady zdarzeń: Pracownik sam zdejmował z haka ćwierćtuszę wołową i poczuł ostry ból w odcinku lędźwiowym. · Pracownik niosący półtuszę na ramieniu stracił równowagę na mokrej posadzce.
Przeciążenie przy dźwiganiu skrzynek i pojemników
Skrzynki z rybami i lodem, pojemniki z mięsem, wanny i wiadra z wodą, kartony mrożonek przenoszone z dostawy do chłodni i do lady
- Organizacyjne Przekazanie osobom organizującym pracę informacji o dopuszczalnej masie ładunków przenoszonych przez kobiety i młodocianych
- Szkoleniowe Instruktaż bezpiecznego podnoszenia ładunków
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie bhp przy ręcznych pracach transportowych · Rozporządzenie w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią
Przykłady zdarzeń: Sprzedawczyni przeniosła z zaplecza do lady kilka skrzynek ryb z lodem jedną po drugiej i odczuła ból pleców. · Mokra skrzynka wyślizgnęła się z rąk i spadła pracownikowi na stopę.
Wymuszona pozycja i ruchy powtarzalne2
Długotrwała praca w pozycji stojącej i pochylonej
Całodzienna praca na stojąco za ladą i przy stole rozbioru, pochylanie się nad ladą chłodniczą, zamrażarkami skrzyniowymi i skrzyniami z lodem
- Techniczne Dostosowanie wysokości stołów roboczych do wzrostu pracowników
- Organizacyjne Ułożenie towaru w ladzie tak, by najczęściej sprzedawane produkty były w zasięgu ręki bez pochylania
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Sprzedawca przez cały dzień sięga po towar w głąb niskiej lady, mocno się pochylając. · Stół do porcjowania jest za niski dla wysokiego pracownika, który pracuje w stałym pochyleniu.
Przeciążenie rąk przy ruchach powtarzalnych
Wielokrotnie powtarzane cięcie, trybowanie, filetowanie, krojenie i pakowanie, często z dużą siłą chwytu i w zgięciu nadgarstka
- Organizacyjne Zaplanowanie dodatkowej obsady na okresy przedświąteczne
- Medyczne Kierowanie na konsultację lekarską pracowników zgłaszających drętwienie lub ból rąk
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Przed świętami pracownik przez kilka dni z rzędu porcjował mięso przez całą zmianę i zgłosił drętwienie palców. · Praca tępym nożem wymagała większej siły i nasiliła ból nadgarstka.
Praca przy monitorze ekranowym1
Obciążenie wzroku i układu mięśniowo-szkieletowego przy pracy z komputerem
Komputer z monitorem ekranowym używany do zamówień, rozliczeń, dokumentacji sanitarnej i grafiku pracy
- Medyczne Zapewnienie okularów korygujących wzrok, jeżeli lekarz zaleci je do pracy przy monitorze
- Techniczne Urządzenie stałego stanowiska komputerowego w biurze zamiast pracy na blacie zaplecza
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe · Kodeks pracy, art. 229
Przykłady zdarzeń: Kierownik wprowadza faktury i zamówienia na laptopie postawionym na blacie na zapleczu. · Okno za plecami kierownika odbija się w ekranie i zmusza do mrużenia oczu.
Hałas1
Narażenie na hałas
Piła taśmowa do kości, maszynka do mielenia, agregaty chłodnicze i wytwornica lodu pracujące w małym pomieszczeniu
- Techniczne Zlecenie pomiaru hałasu na stanowisku porcjowania laboratorium wykonującemu pomiary czynników szkodliwych
- Techniczne Wyciszenie lub przeniesienie agregatów chłodniczych z pomieszczenia porcjowania
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 227 · Rozporządzenie w sprawie bhp przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne · Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · Rozporządzenie w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy
Przykłady zdarzeń: Pracownik przez kilka godzin dziennie tnie kości na pile w małym pomieszczeniu wyłożonym płytkami. · Agregaty chłodnicze ustawione na zapleczu pracują przez cały dzień obok stanowiska porcjowania.
Oświetlenie1
Niedostateczne lub nierównomierne oświetlenie stanowisk
Oświetlenie stołu rozbioru, stanowiska obróbki ryb, komór chłodniczych i zaplecza; zabrudzone lub przepalone oprawy
- Techniczne Zlecenie pomiaru natężenia oświetlenia na stanowiskach porcjowania i obróbki ryb
- Techniczne Doświetlenie stołu rozbioru dodatkową oprawą
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: W komorze chłodniczej przepalona świetlówka sprawiła, że pracownik nie zauważył lodu na posadzce. · Stół rozbioru stoi w cieniu regału, a pracownik pochyla się nisko nad mięsem, by lepiej widzieć.
Mikroklimat zimny i praca na zewnątrz3
Zatrzaśnięcie się w komorze chłodniczej lub mroźniczej
Komora chłodnicza i mroźnicza z drzwiami, które mogą się zamknąć za wchodzącym
- Techniczne Sprawdzenie w każdej komorze działania otwierania od wewnątrz i sygnalizacji alarmowej
- Organizacyjne Zakaz zamykania komory na kłódkę lub zasuwę w czasie pracy sklepu
- Szkoleniowe Pokazanie pracownikom, jak otworzyć drzwi od środka i wezwać pomoc
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Drzwi mroźni zatrzasnęły się za pracownikiem, a zamek nie miał otwierania od środka. · Pracownik pracujący sam w chłodni po zamknięciu sklepu nie mógł wezwać pomocy.
Praca w niskiej temperaturze w chłodni i mroźni
Przebywanie w komorach chłodniczych i mroźniczych przy układaniu towaru, kontakt z zamrożonym towarem i metalowymi półkami
- Organizacyjne Sprawdzenie, czy praca kobiet w ciąży lub karmiących w chłodni nie należy do prac im wzbronionych, i w razie potrzeby przeniesienie ich do innej pracy
- Techniczne Zlecenie pomiaru parametrów mikroklimatu w komorach, w których pracownicy przebywają dłużej
- Organizacyjne Ustalenie na piśmie zasad przerw na ogrzanie się przy pracy w mroźni
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207, 227 i 232 · Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · Rozporządzenie w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią
Przykłady zdarzeń: Pracownik układał dużą dostawę mrożonek w mroźni bez przerwy na ogrzanie się. · Pracownica chwyciła gołą dłonią oszroniony metalowy pojemnik i odmroziła palce.
Długotrwała praca w chłodzie i przeciągach
Stanowisko przy otwartej ladzie chłodniczej i lodzie, chłodzone pomieszczenie porcjowania, przeciągi przy drzwiach wejściowych i drzwiach chłodni
- Techniczne Zlecenie pomiaru parametrów mikroklimatu na stanowisku porcjowania, jeżeli pomieszczenie jest stale chłodzone
- Organizacyjne Rotacja pracowników między pracą przy lodzie a obsługą kasy
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy
Przykłady zdarzeń: Sprzedawczyni pracuje cały dzień przy ladzie z rybami na lodzie, obok drzwi wejściowych otwieranych przez klientów. · Pracownik porcjowania spędza zmianę w chłodzonym pomieszczeniu w cienkiej odzieży i mokrych rękawicach.
Substancje chemiczne1
Kontakt z preparatami myjącymi i dezynfekującymi
Preparaty zasadowe, kwaśne i chlorowe do mycia i dezynfekcji lad, maszyn, komór i posadzek, stosowane jako roztwory i piana
- Organizacyjne Sporządzenie spisu stosowanych preparatów z kartami charakterystyki i przekazanie pracownikom zasad ich użycia
- Techniczne Zapewnienie płuczki do oczu lub dostępu do bieżącej wody w miejscu przygotowania roztworów
- Szkoleniowe Instruktaż bezpiecznego stosowania preparatów, w tym zakazu ich mieszania
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 i 221 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Pracownik wlał preparat chlorowy do wiadra z resztką preparatu kwaśnego i nawdychał się uwolnionego chloru. · Przy myciu komory pianą zasadową roztwór dostał się pracownikowi do oka.
Czynniki biologiczne2
Zakażenie drobnoustrojami z surowego mięsa i ryb
Surowe mięso, podroby, krew, drób, ryby i owoce morza: bakterie wnikające przez skaleczenia oraz przenoszone rękami i rozpryskami (np. włoskowiec różycy, pałeczki Salmonella i Listeria, gronkowce)
- Organizacyjne Przeprowadzenie oceny ryzyka związanego z czynnikami biologicznymi i poinformowanie pracowników o jej wynikach
- Medyczne Uwzględnienie narażenia na czynniki biologiczne w skierowaniu na badania lekarskie
- Szkoleniowe Instruktaż higieny rąk i postępowania z ranami
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 222¹ · Rozporządzenie w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy
Przykłady zdarzeń: Drobne skaleczenie palca przy filetowaniu ryby przeszło w bolesny, zaczerwieniony obrzęk wymagający leczenia. · Pracownik zjadł posiłek na zapleczu bez umycia rąk po porcjowaniu drobiu i doznał zatrucia pokarmowego.
Kontakt z odpadami pochodzenia zwierzęcego
Kości, tłuszcz, skóry, wnętrzności ryb i wycofany towar gromadzone w pojemnikach na zapleczu do odbioru
- Organizacyjne Ustalenie częstotliwości odbioru odpadów tak, by pojemniki nie były przepełniane
- Techniczne Zakup pojemników na kółkach do przewożenia odpadów do miejsca odbioru
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 222¹ · Rozporządzenie w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy · Rozporządzenie w sprawie bhp przy ręcznych pracach transportowych
Przykłady zdarzeń: Pracownik niósł przepełniony pojemnik z kośćmi, z którego wylała się ciecz na odzież i dłonie. · Przy opróżnianiu pojemnika z wnętrznościami ryb pracownik skaleczył się ością.
Pożar1
Pożar
Agregaty chłodnicze i sprężarki, instalacja elektryczna i przedłużacze, kartony i opakowania na zapleczu, urządzenia grzewcze (zgrzewarka, frytownica)
- Organizacyjne Sprawdzenie, czy drzwi wyjścia ewakuacyjnego otwierają się od wewnątrz bez klucza w czasie pracy sklepu
- Szkoleniowe Instruktaż posługiwania się gaśnicą i zasad ewakuacji dla wszystkich pracowników
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 i 209¹ · Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
Przykłady zdarzeń: Zakurzony agregat lady chłodniczej przegrzał się i zapalił stojące obok kartony. · Przeciążony przedłużacz na zapleczu nadtopił się i zaczął się tlić.
Obciążenie psychiczne i stres1
Obciążenie psychiczne i stres
Praca pod presją czasu przy kolejkach, zwłaszcza przed świętami; wymagający lub niezadowoleni klienci; odpowiedzialność za kasę, świeżość towaru i kontrole sanitarne
- Organizacyjne Zatrudnienie dodatkowych osób lub wprowadzenie pracy zmianowej w okresie przedświątecznym
- Szkoleniowe Krótkie szkolenie z obsługi trudnego klienta i postępowania w sytuacji konfliktu
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 i 226
Przykłady zdarzeń: W tygodniu przed Wigilią sprzedawcy obsługują przez cały dzień nieprzerwaną kolejkę klientów, z krótszymi przerwami. · Kierownik sam odpowiada za zamówienia, rozliczenia i przygotowanie sklepu do kontroli sanitarnej.
Agresja osób trzecich1
Agresja klientów i napad
Kontakt z klientami przy ladzie i kasie, gotówka w kasie i przy odprowadzaniu utargu, kradzieże sklepowe
- Organizacyjne Ustalenie i przekazanie pracownikom zasad postępowania przy napadzie i agresji klienta
- Organizacyjne Zapewnienie pracownikowi wsparcia po zdarzeniu z użyciem przemocy (rozmowa, w razie potrzeby pomoc psychologa)
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 i 226
Przykłady zdarzeń: Klient niezadowolony z ceny zaczął wyzywać sprzedawczynię i rzucił w nią towarem. · Kierownik niosący utarg do banku został zaatakowany na ulicy.
Praca w pojedynkę i w porze nocnej1
Praca w pojedynkę
Samodzielne otwieranie i zamykanie sklepu, przyjmowanie wczesnych dostaw, praca w chłodni lub przy maszynach bez obecności innej osoby
- Organizacyjne Ustalenie listy czynności, których nie wykonuje się w pojedynkę (piła, mroźnia, duże dostawy)
- Organizacyjne Wprowadzenie zasady telefonicznego potwierdzenia zakończenia pracy przy zamykaniu sklepu
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Pracownik przyjmujący dostawę o świcie zranił się nożem i sam musiał wezwać pomoc. · Sprzedawczyni zamykająca sklep została sama z agresywnym klientem.
Zwierzęta1
Urazy przy sprzedaży i uśmiercaniu żywych ryb
Żywe ryby, najczęściej karpie, w basenie lub zbiorniku sprzedażowym: wyławianie podbierakiem, ogłuszanie i uśmiercanie na życzenie klienta
- Szkoleniowe Instruktaż bezpiecznego wyławiania, ogłuszania i uśmiercania ryb
- Organizacyjne Dodatkowa obsada stoiska z żywymi rybami w szczycie sprzedaży
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Karp wyrwał się z rąk przy wyjmowaniu z basenu i pracownik upadł na mokrą posadzkę. · Przy ogłuszaniu śliskiej ryby uderzenie trafiło w dłoń przytrzymującą.
Inne zagrożenia2
Choroby skóry rąk związane z pracą w wilgoci
Długotrwała praca mokrymi rękami, częste mycie i dezynfekcja rąk, wielogodzinne noszenie rękawic ochronnych
- Organizacyjne Wprowadzenie planu ochrony skóry (ochrona w czasie pracy, mycie, regeneracja po pracy) i przekazanie go pracownikom
- Medyczne Kierowanie do lekarza pracowników ze zmianami skórnymi na dłoniach
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 i 226
Przykłady zdarzeń: Pracownica stoiska rybnego zgłosiła pękanie skóry dłoni po kilku tygodniach pracy przy lodzie. · Długie noszenie rękawic jednorazowych bez przerw spowodowało podrażnienie skóry.
Uczulenie na białka ryb, skorupiaków i mięczaków
Kontakt skóry z rybami, krewetkami, małżami i innymi owocami morza oraz z rozpryskami wody i płynów przy ich obróbce
- Medyczne Uwzględnienie w skierowaniu na badania lekarskie kontaktu z alergenami ryb i owoców morza
- Organizacyjne Przeniesienie do pracy bez kontaktu z rybami pracownika, u którego lekarz stwierdzi uczulenie
Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 i 229
Przykłady zdarzeń: Pracownica po kilku miesiącach pracy przy krewetkach zauważyła swędzące bąble na dłoniach. · Pracownik po dniu filetowania ryb zgłosił katar, łzawienie i uczucie duszności.
Biblioteka branży, wersja 2026-11-04 · 45 na liście zagrożeń.
Przykładowy plan działań
12 na liście działań z biblioteki, według pilności: punkt wyjścia planu
- Przegląd piły z udziałem serwisu pod kątem minimalnych wymagań dla maszyn (osłony, wyłączniki, blokady)Obcięcie lub skaleczenie ręki taśmą piły
- Przegląd maszynki z udziałem serwisu (osłona leja, wyłączniki, stan przewodu zasilającego)Wciągnięcie palców i dłoni przez ślimak maszynki
- Instruktaż stanowiskowy w zakresie obsługi i mycia krajalnicy dla każdej nowej osoby przy ladzieSkaleczenie lub obcięcie opuszków palców nożem tarczowym
- Zapewnienie każdemu pracownikowi porcjowania rękawicy i fartucha z siatki stalowej w odpowiednim rozmiarzeSkaleczenie lub rana kłuta nożem
- Zapewnienie rękawic odpornych na przecięcie, przeznaczonych do pracy w wilgociSkaleczenie przy patroszeniu, oczyszczaniu i filetowaniu ryb
- Sprawdzenie, czy masa przenoszonych elementów nie przekracza wartości dopuszczalnych, zwłaszcza dla kobiet i młodocianychPrzeciążenie układu mięśniowo-szkieletowego przy przenoszeniu mięsa
- Sprawdzenie w każdej komorze działania otwierania od wewnątrz i sygnalizacji alarmowejZatrzaśnięcie się w komorze chłodniczej lub mroźniczej
- Zakaz zamykania komory na kłódkę lub zasuwę w czasie pracy sklepuZatrzaśnięcie się w komorze chłodniczej lub mroźniczej
- Sprawdzenie, czy praca kobiet w ciąży lub karmiących w chłodni nie należy do prac im wzbronionych, i w razie potrzeby przeniesienie ich do innej pracyPraca w niskiej temperaturze w chłodni i mroźni
- Sprawdzenie, czy drzwi wyjścia ewakuacyjnego otwierają się od wewnątrz bez klucza w czasie pracy sklepuPożar
- Ułożenie kratek lub mat przeciwpoślizgowych przy stołach rozbioru i za ladąPoślizgnięcie i upadek na tym samym poziomie
- Ustalenie stałej kolejności sprzątania stanowisk w ciągu dnia i wyznaczenie osoby odpowiedzialnejPoślizgnięcie i upadek na tym samym poziomie
Co zawiera dokumentacja
6 części dokumentu, od strony tytułowej po załączniki
- Część I, informacje ogólnedane firmy, liczba pracowników, osoba wykonująca zadania służby BHP, skład zespołu oceniającego, przebieg konsultacji z pracownikami i opis metody oceny.
- Część II, karty oceny ryzykaosobna karta dla każdego stanowiska, np. sprzedawcy, pracownika porcjowania mięsa i ryb oraz pracownika zaplecza i chłodni, z opisem zadań, urządzeń i stosowanych środków ochrony. Nazwy stanowisk można zmienić, a stanowiska dodać lub usunąć.
- Zagrożenia w kartachskaleczenia nożami i tasakiem, piła do kości, maszynka do mielenia mięsa i krajalnica, praca w chłodni i w zimnie, mokra i tłusta posadzka, przenoszenie elementów mięsa i skrzynek z rybami, kontakt z surowym mięsem i rybami, powtarzalne ruchy przy rozbiorze i filetowaniu. Przy każdym zagrożeniu: ciężkość, prawdopodobieństwo i poziom ryzyka.
- Część III, plan działańdziałania korygujące i zapobiegawcze wynikające z kart, z osobą odpowiedzialną i terminem do wpisania.
- Części IV–VIinformacja dla pracowników o ryzyku zawodowym na każdym stanowisku, napisana prostym językiem, lista potwierdzeń zapoznania się z ryzykiem i karta aktualizacji.
- Załącznikiprotokół konsultacji, powierzenie zadań służby BHP lub oświadczenie pracodawcy, wyznaczenie osób do pierwszej pomocy i ochrony przeciwpożarowej oraz lista pomiarów do wykonania, jeśli odpowiedzi na to wskazują, np. mikroklimatu w chłodni lub hałasu przy pile.
Dlaczego warto zrobić to teraz
3 powody właściwe dla tej branży
Praca między chłodnią a ladą oznacza zimno, dźwiganie i wiele powtarzalnych ruchów przy rozbiorze i filetowaniu. Formularz to uwzględnia, a dokument wskazuje, gdzie potrzebne są przerwy, zmiana zadań lub pomoc przy przenoszeniu.
Sklep często otwiera wcześnie rano jedna osoba, a praca toczy się przy surowym mięsie i rybach. Dokument pomaga ustalić, kto wzywa pomoc, jak bezpiecznie wchodzić do chłodni i jak chronić skaleczone dłonie przed zakażeniem.
Wszystkie możliwości w zestawieniu
Specjalista BHP, darmowy wzór i formularz krok po kroku: koszt i zakres
| Rozwiązanie | Koszt | Co to oznacza |
|---|---|---|
| Zewnętrzny specjalista ds. BHP | według wyceny | Wycena, wizyta w firmie i termin zależny od dostępności specjalisty. |
| Pusty wzór wypełniany samodzielnie | godziny pracy | Darmowe wzory trzeba wypełnić punkt po punkcie dla każdego stanowiska i aktualizować przy każdej zmianie. |
| Nic nie robić | nie wchodzi w grę | Ocena ryzyka zawodowego to obowiązek każdego pracodawcy, a inspektor pracy może podczas kontroli zażądać jej dokumentacji. |
| Serwis Ocena BHP | 249 zł netto (298,80 zł brutto), jednorazowo | PDF, Word i Excel, z kartą dla każdego stanowiska, planem działań i wzorami załączników. Zwykle kilka minut po płatności. |
Najczęstsze pytania
9 pytań o ocenę ryzyka w tej branży
Sklep mięsny zatrudnia jednego pracownika. Czy potrzebna jest ocena ryzyka zawodowego?
Tak. Wystarczy jeden pracownik, także na część etatu lub młodociany uczący się zawodu, aby właściciel sklepu był pracodawcą i miał obowiązek ocenić i udokumentować ryzyko zawodowe (art. 226 Kodeksu pracy). Ocena obejmuje każde stanowisko w sklepie, a pracownicy muszą zostać poinformowani o ryzyku, które wiąże się z ich pracą.
Kto może przeprowadzić ocenę ryzyka w sklepie mięsnym i kto wykonuje zadania służby BHP?
Ocenę przeprowadza pracodawca, sam albo z osobami, które wyznaczy, np. z doświadczonym rzeźnikiem lub z osobą wykonującą zadania służby BHP, po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami (art. 237¹¹ᵃ Kodeksu pracy). Zadania służby BHP właściciel może wykonywać sam, jeśli ukończył potrzebne szkolenie i zatrudnia do 10 pracowników albo do 50 przy kategorii ryzyka nie wyższej niż 3 (art. 237¹¹ Kodeksu pracy). W innym przypadku powierza je pracownikowi lub specjaliście spoza firmy. Formularz pyta, kto pełni tę rolę.
Czy dokument uwzględnia piłę do kości i maszynkę do mielenia mięsa?
Tak. Formularz pyta o urządzenia używane w sklepie, np. piłę taśmową do kości, maszynkę do mielenia, krajalnicę i kotleciarkę, i dodaje zagrożenia z nimi związane. Przy każdym zaznacza się środki już stosowane, np. osłony, popychacze, rękawice z siatki stalowej czy odłączanie zasilania przed myciem, a dokument wstępnie szacuje poziom ryzyka i proponuje działania. Jeśli w sklepie uczy się zawodu młodociany, formularz o to pyta: dla młodocianych przepisy przewidują wykaz prac wzbronionych oraz warunki, na jakich młodociani mogą wykonywać niektóre z tych prac w ramach przygotowania zawodowego.
Co otrzymuje sklep i co pozostaje do zrobienia?
Dokumentację oceny ryzyka zawodowego w PDF, w edytowalnym pliku DOCX i w arkuszu XLSX: karty stanowisk, plan działań, informację dla pracowników z listą potwierdzeń, kartę aktualizacji i załączniki. Pozostaje przejrzeć karty i w razie potrzeby poprawić wstępne oceny, przeprowadzić konsultacje, podpisać dokument, zapoznać z nim pracowników i realizować działania z planu, np. wymianę osłony piły czy zakup rękawic odpornych na przecięcie. Gdy w sklepie pojawia się nowe urządzenie, ocenę się aktualizuje i wpisuje zmianę w karcie aktualizacji.
Co obejmuje instruktaż stanowiskowy rzeźnika lub sprzedawcy w sklepie mięsnym albo rybnym?
Pracę nożami i ich ostrzenie, obsługę piły do kości, maszynki do mielenia i kotleciarki, ręczne przenoszenie elementów tusz i skrzynek z rybami, pracę w chłodni oraz mycie i dezynfekcję urządzeń. Instruktaż odbywa się przed dopuszczeniem do pracy, prowadzi go pracodawca albo wyznaczona osoba kierująca pracownikami, a kończy go sprawdzian wiedzy i umiejętności. Pracodawca wydaje też szczegółowe instrukcje BHP dla stanowisk i maszyn (art. 237⁴ Kodeksu pracy).
Jakie badania lekarskie przechodzą pracownicy sklepu mięsnego lub rybnego?
Badania wstępne, okresowe i kontrolne przewidziane w Kodeksie pracy, na skierowanie pracodawcy. W skierowaniu pracodawca opisuje m.in. pracę w niskiej temperaturze, ręczne przenoszenie ciężarów i pracę narzędziami tnącymi, bo od tego zależy zakres badań. Ponieważ pracownicy mają kontakt z nieopakowaną żywnością, potrzebują też orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych. Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań (art. 229 Kodeksu pracy).
Czy przy wykrawaniu mięsa stosuje się rękawicę i fartuch z plecionki metalowej?
Często tak. Środki ochrony indywidualnej dobiera się na podstawie oceny ryzyka, a przy wykrawaniu nożem typowe jest skaleczenie dłoni, przedramienia i brzucha, dlatego stosuje się rękawicę i fartuch z plecionki metalowej. Do tego obuwie przeciwpoślizgowe, bo podłoga bywa mokra i tłusta, oraz odzież ocieplana do chłodni. Pracodawca dostarcza je bezpłatnie, informuje, jak ich używać, i dba o ich mycie i dezynfekcję.
Czy pracownica w ciąży może pracować w chłodni i przy rozładunku towaru?
To trzeba sprawdzić w wykazie prac wzbronionych kobietom w ciąży i karmiącym piersią, który obejmuje m.in. ręczne przenoszenie ciężarów i niektóre prace w mikroklimacie zimnym. Jeżeli zadanie jest wzbronione, pracodawca dostosowuje warunki lub czas pracy albo przenosi pracownicę do innej pracy, a gdy to niemożliwe, zwalnia ją z obowiązku świadczenia pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia (art. 179 Kodeksu pracy). Pracownicy w ciąży nie zatrudnia się też w nocy ani w nadgodzinach.
Kiedy sklep mięsny lub rybny aktualizuje ocenę ryzyka?
Gdy zmieniają się wyposażenie, substancje lub organizacja pracy: nowa piła taśmowa, nowa chłodnia, inne środki dezynfekcyjne, rozbiór tusz na miejscu zamiast zakupu gotowych elementów. Ocenę warto przejrzeć także po każdym wypadku przy pracy, np. głębokim skaleczeniu, i po otrzymaniu nowych wyników pomiarów, np. mikroklimatu zimnego. Zmiany zapisuje się w karcie aktualizacji dokumentu, a pracowników informuje się o nowych zagrożeniach.
Brak pytania na liście? Kontakt e-mailowy: kontakt@ocenabhp.pl
Poradniki i zagrożenia dla tej branży
Artykuły związane z tą branżą
- ZagrożenieMaszyny i narzędzia: osłony, instrukcje i bezpieczna obsługa
- ZagrożenieMikroklimat w pracy: upał, chłód, chłodnie i przeciągi
- ZagrożenieCzynniki biologiczne w pracy: salon, kuchnia, sklep i sprzątanie
- ZagrożenieRęczne prace transportowe: dźwiganie, pchanie, przenoszenie
- PoradnikJak przeprowadzić ocenę ryzyka zawodowego: kto, kiedy i w jakich krokach
- PoradnikSzkolenia BHP: instruktaż ogólny, stanowiskowy i szkolenia okresowe
- PoradnikBadania lekarskie pracowników: wstępne, okresowe i kontrolne
- PoradnikPlan działań korygujących i zapobiegawczych: co, kto i do kiedy
- PoradnikSłużba BHP w małej firmie: kto może wykonywać jej zadania
Źródła tej strony
Źródła wskazane w bibliotece
- ISAPUstawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1245)
- ISAPRozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
- ISAPRozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych
- ISAPRozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
- ISAPRozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki
- ISAPUstawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
- ISAPRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią
- ISAPRozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe
- ISAPRozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne
- ISAPRozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
- ISAPRozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy
- ISAPRozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy
Biblioteka branży, wersja 2026-11-04
Metoda i źródłaDokumentacja oceny ryzyka zawodowego, jeszcze dziś.
249 zł netto (298,80 zł brutto), płatność jednorazowa, bez abonamentu. Zwrot pieniędzy w ciągu 30 dni. Płatność dopiero po obejrzeniu podglądu dokumentu.