Praca w sklepie to powtarzalne czynności: dźwiganie kartonów, wykładanie towaru, wiele godzin na stojąco przy kasie. Ocena ryzyka pomaga ustalić, co zorganizować lepiej, od rozmieszczenia towaru na regałach po przerwy przy kasie.
Ocena ryzyka zawodowego w sklepie: dla każdego stanowiska.
Dla pracodawców prowadzących sklep odzieżowy, obuwniczy, papierniczy, drogerię, sklep żelazny lub inny sklep niespożywczy. Z odpowiedzi na pytania o zaplecze, regały, kasę i sprzątanie powstaje dokumentacja oceny ryzyka zawodowego z kartą dla każdego stanowiska, w PDF, DOCX i XLSX, do przejrzenia, uzupełnienia i podpisania.
44 na liście zagrożeń branży24 grup zagrożeń4 na liście stanowisk
Zacznij ocenę ryzyka dla sklepuSzybka diagnoza- Płatność dopiero po podglądzie
- PDF, DOCX i XLSX, 249 zł netto (298,80 zł brutto), jednorazowo
- Protokół konsultacji i wzory wyznaczeń w załącznikach
- Zwrot pieniędzy w ciągu 30 dni
| Grupa · zagrożenie | Pilność | Działanie z planu |
|---|---|---|
| Prąd elektryczny · Porażenie prądem elektrycznym | Niezwłocznie | Przegląd przedłużaczy i listew zasilających: usunięcie łączonych szeregowo… |
| Powierzchnie i przejścia · Poślizgnięcie i upadek na tym samym poziomie na mokrej lub… | Krótki termin | Wymiana zniszczonych lub przesuwających się wycieraczek na maty z… |
| Praca na wysokości · Upadek z drabiny lub schodków przy pracy na wysokości | Krótki termin | Wyznaczenie osoby, która sprawdza drabiny i schodki oraz prowadzi ich wykaz |
| Maszyny i urządzenia · Uderzenie lub przygniecenie przez roletę, kratę lub bramę wejściową | Krótki termin | Sprawdzenie, czy brama z napędem ma sprawne zabezpieczenie zatrzymujące ruch… |
Firma w dwóch pytaniach.
Dwa pytania o firmę, by zobaczyć, co obejmie dokumentacja w tej branży. Na tym etapie nic nie jest zapisywane.
1. Ilu pracowników zatrudnia firma? (osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, także w niepełnym wymiarze czasu pracy)
2. Jakie grupy zagrożeń dotyczą firmy? (można wybrać kilka)
4 na liście stanowisk, każde z własną kartą oceny ryzyka
Kto wykonuje zadania służby BHP? Pracodawca, który ukończył szkolenie dla pracodawców wykonujących zadania służby BHP, może je wykonywać sam. Może też powierzyć je pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy, a gdy w firmie brak kompetentnych osób, specjaliście spoza firmy. Formularz zaczyna od biblioteki branży: przy każdym zagrożeniu wskazuje się, czy występuje w firmie. Płatność dopiero na końcu.
Zacznij ocenę ryzyka dla sklepuSklep: zagrożenia, którymi warto zająć się najpierw.
Kolejność według najpilniejszego działania, które biblioteka branży proponuje dla każdego zagrożenia: niezwłocznie, w krótkim albo w średnim terminie. W formularzu każde działanie można potwierdzić lub zmienić.
- Porażenie prądem elektrycznymNiezwłoczniePrąd elektryczny
- Poślizgnięcie i upadek na tym samym poziomie na mokrej lub zabrudzonej posadzceKrótki terminPowierzchnie i przejścia
- Upadek z drabiny lub schodków przy pracy na wysokościKrótki terminPraca na wysokości
- Uderzenie lub przygniecenie przez roletę, kratę lub bramę wejściowąKrótki terminMaszyny i urządzenia
- Skaleczenie nożem do kartonówKrótki terminNarzędzia ręczne i ostre krawędzie
- Uderzenie przez towar spadający z regałów lub ze stosów kartonówKrótki terminSpadające i przemieszczające się przedmioty
- Przeciążenie układu mięśniowo-szkieletowego przy ręcznym przenoszeniu towaruKrótki terminRęczne przenoszenie ciężarów
- Przeciążenie nóg i kręgosłupa przy długotrwałej pracy w pozycji stojącejKrótki terminWymuszona pozycja i ruchy powtarzalne
Źródło: biblioteka branży, wersja 2026-11-04. Terminy w planie działań ostatecznie ustala pracodawca.
Firma, stanowisko po stanowisku.
Część II dokumentacji zawiera kartę oceny ryzyka dla każdego stanowiska: opis zadań, maszyn, narzędzi i substancji, a potem zagrożenia i ich ocenę. Oto stanowiska z biblioteki branży.
- Sprzedawca8
- Kasjer / kasjerka7
- Magazynier / pracownik zaplecza8
- Kierownik sklepu8
Dobra praktyka. Nazwy i liczbę stanowisk warto dopasować do pracy, którą naprawdę wykonuje się w firmie, łącznie ze sprzątaniem, konserwacją i przyjmowaniem dostaw.
Wskaż stanowiska i zagrożeniaJedna cena, cała dokumentacja. 249 zł netto, płatność jednorazowa.
Ocena ryzyka zawodowego dotyczy każdego pracodawcy, od pierwszego pracownika. Odpowiada się na pytania, sprawdza podgląd i pobiera dokumentację w PDF, DOCX i XLSX, do przejrzenia, uzupełnienia i podpisania.
Cena obejmuje wszystkie stanowiska w firmie zatrudniającej do 100 pracowników. Bez abonamentu i bez automatycznego odnowienia: dokumentacja zostaje w firmie, a zmiany można nanosić w pliku DOCX.
- Zewnętrzny specjalista ds. BHP: według wyceny
- Pusty wzór wypełniany samodzielnie: godziny pracy
- Dokumentacja oceny ryzyka zawodowego w formatach PDF, Word (do edycji) i Excel
- Karta oceny ryzyka dla każdego stanowiska: zagrożenia, stosowane środki, poziom ryzyka
- Plan działań z osobą odpowiedzialną i terminem
- Informacja o ryzyku dla pracowników i lista potwierdzeń zapoznania się
- Wzory: protokół konsultacji, powierzenie zadań służby BHP, wyznaczenie pracowników do pierwszej pomocy i ochrony przeciwpożarowej
- Karta aktualizacji do zapisywania kolejnych zmian
- Pomoc przez e-mail
- Zwrot pieniędzy w ciągu 30 dni, bez podawania przyczyny
Płatność kartą płatniczą, obsługiwana przez Stripe · Zwrot pieniędzy w ciągu 30 dni · Cena netto
Sklep: każda działalność ma swoje zagrożenia.
Formularz opiera się na bibliotece branży, wspólnej dla wszystkich tych rodzajów działalności: przy każdym zagrożeniu wskazuje się, czy występuje w firmie, a dokument zawiera to, co zostało wskazane. Oto kilka przykładów z branży i zagrożenia, które je wyróżniają.
Odzież i obuwie
Sprzedaż i obsługa kasy, aranżacja witryn, rozpakowywanie dostaw i towar na wysokich regałach.
Zacznij ocenę ryzykaSklep budowlany i z artykułami domowymi
Ciężki i nieporęczny towar, dorabianie kluczy, produkty łatwopalne na półkach i wysokie regały.
Zacznij ocenę ryzykaKsięgarnia, artykuły papiernicze i zabawki
Paczki z książkami i artykułami do rozpakowania i ułożenia, pełne półki i duży ruch przy kasie przed świętami.
Zacznij ocenę ryzykaDrogeria, perfumeria i jubiler
Sprzedaż drogich i delikatnych produktów, szklane gabloty, kosmetyki i preparaty chemiczne na półkach, gotówka w kasie.
Zacznij ocenę ryzyka
Sklep: branża w liczbach.
Każda liczba ma swoje źródło: bibliotekę branży albo przepis Kodeksu pracy.
- 44
na liście zagrożeń branży, ujętych w 24 grupach. Przy każdym z nich wskazuje się w formularzu, czy występuje w firmie.
Biblioteka branży, wersja 2026-11-04 - 4
na liście stanowisk branży. Każde stanowisko ma w dokumencie własną kartę oceny ryzyka, z opisem zadań, maszyn i narzędzi.
Biblioteka branży, wersja 2026-11-04 - 10
pracowników: do tej liczby pracodawca, który ukończył odpowiednie szkolenie, może sam wykonywać zadania służby BHP. Do 50, jeśli działalność firmy ma kategorię ryzyka nie wyższą niż trzecia.
Kodeks pracy, art. 237¹¹ (ISAP) - 1
pracownik wystarczy: pracodawca ocenia i dokumentuje ryzyko zawodowe, stosuje środki, które je zmniejszają, i informuje pracowników o ryzyku oraz o zasadach ochrony.
Kodeks pracy, art. 226 (ISAP)
Cała biblioteka branży, do sprawdzenia.
To, o co może zapytać osoba wykonująca zadania służby BHP, lekarz medycyny pracy albo pracownicy podczas konsultacji. Nic nie jest ukryte: każdą sekcję wystarczy rozwinąć.
Zobacz całą bibliotekę
44 na liście zagrożeń, w podziale na grupy, z podstawami prawnymi i działaniami · ze źródłami i wersją
Pytania prowadzą przez dzień pracy w sklepie: od rozładunku dostawy i wykładania towaru, przez obsługę klientów i kasę, po sprzątanie i zamknięcie. Poniżej zagrożenia typowe dla sklepu.
Każde zagrożenie to pozycja biblioteki branży, opracowanej na podstawie Kodeksu pracy i rozporządzeń w sprawie BHP: z opisem, podstawami prawnymi, przykładami zdarzeń i działaniami. Na tej bibliotece opiera się dokument: w formularzu każdą pozycję potwierdza się albo zmienia.
- Powierzchnie i przejścia4
- Praca na wysokości1
- Maszyny i urządzenia2
- Narzędzia ręczne i ostre krawędzie4
- Prąd elektryczny1
- Gorące i zimne powierzchnie, para, płyny1
- Transport wewnętrzny i wózki3
- Pojazdy i ruch drogowy2
- Spadające i przemieszczające się przedmioty2
- Ręczne przenoszenie ciężarów1
- Wymuszona pozycja i ruchy powtarzalne3
- Praca przy monitorze ekranowym1
- Oświetlenie1
- Mikroklimat gorący1
- Mikroklimat zimny i praca na zewnątrz2
- Pole elektromagnetyczne1
- Substancje chemiczne2
- Pyły1
- Czynniki biologiczne1
- Pożar2
- Wybuch1
- Obciążenie psychiczne i stres3
- Agresja osób trzecich3
- Praca w pojedynkę i w porze nocnej1
Powierzchnie i przejścia4
Poślizgnięcie i upadek na tym samym poziomie na mokrej lub zabrudzonej posadzce
Posadzka sali sprzedaży i zaplecza mokra po myciu, z wodą i błotem pośniegowym wnoszonymi przez klientów przy wejściu lub z rozlanym płynem
- Techniczne Wymiana zniszczonych lub przesuwających się wycieraczek na maty z antypoślizgowym spodem
- Organizacyjne Ustalenie, kto i jak często sprawdza oraz osusza strefę wejścia w dni deszczowe i śnieżne
- Szkoleniowe Omówienie zasad poruszania się po mokrej posadzce w czasie instruktażu stanowiskowego
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Sprzedawczyni poślizgnęła się na posadzce tuż po jej umyciu i złamała nadgarstek. · Kasjer upadł na błocie pośniegowym naniesionym przez klientów przy wejściu do sklepu.
Potknięcie się o towar, kartony i opakowania pozostawione w przejściach
Kartony, palety, folia, taśmy i wieszaki pozostawione w alejkach sali sprzedaży i w przejściach zaplecza w czasie wykładania towaru i przyjmowania dostaw
- Organizacyjne Wprowadzenie zasady uprzątania alejki zaraz po zakończeniu wykładania towaru i sprawdzanie jej przestrzegania przez kierownika zmiany
- Techniczne Oznakowanie na posadzce zaplecza przejść, których nie wolno zastawiać
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Sprzedawca, cofając się z naręczem odzieży, potknął się o karton stojący w alejce. · Magazynier zahaczył stopą o luźną folię stretch leżącą na posadzce zaplecza i upadł.
Poślizgnięcie się na oblodzonej lub zaśnieżonej nawierzchni przed sklepem
Oblodzony chodnik, schody wejściowe, rampa oraz dojście do strefy dostaw i pojemników na odpady w okresie zimowym
- Organizacyjne Ustalenie na piśmie, kto odpowiada za odśnieżanie i posypywanie dojść oraz do której godziny ma to być zrobione
- Techniczne Zapewnienie zapasu środka do posypywania i sprzętu do odśnieżania przy wejściu
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Magazynier poślizgnął się na oblodzonej rampie, wynosząc kartony do kontenera. · Kierownik upadł na schodach wejściowych przy zamykaniu sklepu po zmroku.
Upadek na schodach prowadzących do magazynu, piwnicy lub na antresolę
Schody wewnętrzne między salą sprzedaży a magazynem, piwnicą lub antresolą, pokonywane z towarem w rękach
- Organizacyjne Przenoszenie po schodach tylko takich ładunków, które nie zasłaniają stopni i pozwalają trzymać się poręczy
- Techniczne Rozważenie zastosowania podnośnika towarowego lub zsuwni do kartonów, jeżeli towar jest regularnie przenoszony między kondygnacjami
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie bhp przy ręcznych pracach transportowych
Przykłady zdarzeń: Sprzedawczyni, schodząc do piwnicy z dwoma kartonami, nie widziała stopni i spadła ze schodów. · Magazynier poślizgnął się na wytartej krawędzi stopnia.
Praca na wysokości1
Upadek z drabiny lub schodków przy pracy na wysokości
Drabiny, schodki i podesty używane przy wykładaniu towaru na górne półki, zdejmowaniu kartonów w magazynie i dekorowaniu witryny
- Organizacyjne Wyznaczenie osoby, która sprawdza drabiny i schodki oraz prowadzi ich wykaz
- Szkoleniowe Omówienie zasad pracy na drabinie: wchodzenie i schodzenie twarzą do drabiny, bez wychylania się na boki
- Techniczne Zastąpienie zwykłych drabin schodkami z barierką tam, gdzie praca na wysokości jest codzienna
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Sprzedawca stanął na kartonie zamiast na schodkach, aby sięgnąć po towar z górnej półki, i spadł. · Pracownica, dekorując witrynę, wychyliła się zbyt daleko z drabiny i spadła razem z nią.
Maszyny i urządzenia2
Zgniecenie lub pochwycenie dłoni przez prasę do kartonów i folii
Prasa (belownica) do zgniatania makulatury i folii na zapleczu: ruchoma płyta dociskowa, komora załadowcza, wiązanie i wypychanie gotowej beli
- Organizacyjne Codzienne sprawdzanie przed pracą działania blokady drzwiczek i wyłącznika awaryjnego
- Organizacyjne Pisemne upoważnienie do obsługi prasy tylko dla pracowników po instruktażu stanowiskowym
- Organizacyjne Zlecanie przeglądów i napraw prasy serwisowi wskazanemu przez producenta
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań bhp w zakresie użytkowania maszyn · art. 207 Kodeksu pracy · art. 237³ Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Przy uszkodzonej blokadzie drzwiczek pracownik dopychał ręką karton w komorze w czasie ruchu płyty i zmiażdżył sobie palce. · Przy wypychaniu beli pękła taśma i uderzyła pracownika w twarz.
Uderzenie lub przygniecenie przez roletę, kratę lub bramę wejściową
Rolety antywłamaniowe, kraty zwijane i bramy (ręczne lub z napędem elektrycznym) otwierane i zamykane na początku i na końcu dnia pracy
- Techniczne Sprawdzenie, czy brama z napędem ma sprawne zabezpieczenie zatrzymujące ruch po napotkaniu przeszkody
- Szkoleniowe Omówienie kolejności czynności przy otwieraniu i zamykaniu sklepu w instruktażu stanowiskowym
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań bhp w zakresie użytkowania maszyn · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Kierownik przeszedł pod opuszczającą się roletą i został uderzony w głowę. · Sprzedawczyni przycięła palce między elementami kraty przy jej ręcznym rozsuwaniu.
Narzędzia ręczne i ostre krawędzie4
Skaleczenie nożem do kartonów
Nóż z wysuwanym ostrzem używany do otwierania kartonów, przecinania taśm i folii oraz zdejmowania opakowań z towaru
- Techniczne Wycofanie noży z łamanym ostrzem i zastąpienie ich nożami z ostrzem chowającym się samoczynnie
- Szkoleniowe Pokazanie bezpiecznego otwierania kartonów w czasie instruktażu stanowiskowego
- Organizacyjne Uzupełnienie apteczki o opatrunki na rany cięte i wyznaczenie osoby udzielającej pierwszej pomocy
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Ostrze ześlizgnęło się po taśmie i przecięło palec dłoni przytrzymującej karton. · Pracownik schował do kieszeni nóż z niewsuniętym ostrzem i skaleczył się w udo.
Uderzenie o wystające haki ekspozycyjne i skaleczenie o ostre krawędzie wyposażenia
Metalowe haki na towar zawieszany, wystające końce półek i wsporników, krawędzie regałów i gablot oraz taśmy stalowe i zszywki w opakowaniach
- Techniczne Przegląd sali sprzedaży pod kątem haków i krawędzi na wysokości oczu oraz założenie brakujących osłonek
- Organizacyjne Przecinanie taśm stalowych nożycami do taśm z boku, poza kierunkiem odskoku końców taśmy
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Sprzedawca schylił się po towar z dolnej półki i przy wstawaniu uderzył się okiem o pusty hak. · Magazynier skaleczył dłoń o taśmę stalową spinającą paletę.
Ukłucie igłą pistoletu do metek lub szpilką
Pistolet do mocowania metek z igłą przebijającą tkaninę oraz szpilki i igły pozostawione w nowej odzieży przy jej przygotowaniu do sprzedaży
- Szkoleniowe Pokazanie bezpiecznej techniki metkowania każdemu nowemu pracownikowi
- Techniczne Zapewnienie podkładki z twardego materiału na stanowisku metkowania
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Pracownica przytrzymywała tkaninę palcem od spodu i igła pistoletu przebiła jej palec. · Sprzedawca ukłuł się szpilką pozostawioną w nowej koszuli.
Skaleczenie stłuczonym szkłem lub ceramiką
Stłuczony towar szklany i ceramiczny, rozbite lustra w przymierzalniach, pęknięte szyby gablot i szklane półki
- Organizacyjne Wprowadzenie zasady natychmiastowego wygrodzenia miejsca stłuczki do czasu jej usunięcia
- Techniczne Zastępowanie zwykłych szklanych półek półkami ze szkła hartowanego lub z innego materiału przy wymianie wyposażenia
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Kasjerka zbierała gołymi rękami odłamki wazonu upuszczonego przez klienta. · Pracownik skaleczył się o pękniętą szklaną półkę przy wykładaniu towaru.
Prąd elektryczny1
Porażenie prądem elektrycznym
Uszkodzone przewody, wtyczki i gniazda, przeciążone listwy zasilające i przedłużacze przy kasie, przy oświetleniu ekspozycji, w witrynie i w pomieszczeniu socjalnym
- Techniczne Przegląd przedłużaczy i listew zasilających: usunięcie łączonych szeregowo oraz ułożonych w przejściach lub w miejscach mokrych
- Organizacyjne Ustalenie terminu kolejnego pomiaru instalacji elektrycznej i wpisanie go do planu przeglądów
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Pracownik podłączał oświetlenie witryny do przedłużacza z pękniętą obudową i doznał porażenia. · Przy myciu posadzki woda dostała się do listwy zasilającej leżącej pod ladą kasową.
Gorące i zimne powierzchnie, para, płyny1
Oparzenie termiczne parą lub gorącą stopą żelazka
Parownica do odzieży, żelazko i generator pary używane do wygładzania odzieży przed wywieszeniem jej na sali sprzedaży
- Środki ochrony indywidualnej Udostępnienie rękawicy chroniącej przed parą do pracy z parownicą
- Organizacyjne Wyznaczenie miejsca do pracy z parownicą poza przejściami i z dala od klientów
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Sprzedawczyni przytrzymywała ręką rękaw marynarki w strumieniu pary i oparzyła dłoń. · Pracownik odkręcił zbiornik gorącego generatora pary i oparzył się wydobywającą się parą.
Transport wewnętrzny i wózki3
Przejechanie stopy, przygniecenie lub uderzenie ręcznym wózkiem paletowym
Ręczny wózek paletowy używany przy rozładunku dostaw, przemieszczaniu palet na zapleczu i przewożeniu towaru na salę sprzedaży
- Organizacyjne Wyznaczenie miejsca odstawiania wózka z opuszczonymi widłami poza przejściami
- Szkoleniowe Instruktaż bezpiecznego prowadzenia wózka po pochylni i przez progi
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp przy ręcznych pracach transportowych · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Magazynier ciągnął wózek z paletą, idąc tyłem, i przejechał sobie kołem po stopie. · Pracownik przygniótł sobie dłoń między dyszlem a framugą drzwi zaplecza.
Potrącenie, przygniecenie lub przewrócenie się wózka jezdniowego z napędem silnikowym
Elektryczny wózek paletowy lub wózek widłowy używany do rozładunku dostaw i składowania palet na regałach magazynowych
- Organizacyjne Sprawdzenie, czy każdy operator ma wymagane zaświadczenie kwalifikacyjne i pisemne upoważnienie pracodawcy
- Organizacyjne Oznakowanie dróg ruchu wózka i zakaz wjazdu na salę sprzedaży w godzinach otwarcia sklepu
- Techniczne Lustra przy wyjazdach zza regałów i na skrzyżowaniach przejść
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań bhp w zakresie użytkowania maszyn
Przykłady zdarzeń: Wózek prowadzony zbyt szybko na zakręcie przewrócił się razem z paletą. · Operator, cofając, nie zauważył sprzedawcy wchodzącego na zaplecze i potrącił go.
Przygniecenie lub uderzenie przez wózek klatkowy albo platformowy i przeciążenie przy jego pchaniu
Wózki klatkowe (rolkontenery) i platformowe z towarem, pchane od samochodu dostawczego przez zaplecze na salę sprzedaży, także po pochylniach i przez progi
- Techniczne Wycofanie z użytku wózków z uszkodzonymi lub blokującymi się kołami
- Organizacyjne Ustalenie zasady, że ciężki wózek po pochylni lub przez próg przeprowadzają dwie osoby
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp przy ręcznych pracach transportowych · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Przeładowany rolkontener przechylił się na progu drzwi zaplecza i przygniótł pracownikowi nogę. · Pracownica przycięła palce między wózkiem a futryną drzwi.
Pojazdy i ruch drogowy2
Potrącenie przez samochód dostawczy w strefie dostaw lub na parkingu
Samochody dostawcze i ciężarowe manewrujące, zwłaszcza cofające, przy rampie, przy wejściu dla dostaw i na parkingu przed sklepem
- Techniczne Oznakowanie strefy rozładunku i miejsca, w którym pracownik czeka na zakończenie manewru
- Organizacyjne Przekazanie dostawcom pisemnych zasad wjazdu i rozładunku przy sklepie
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Kierowca cofał do rampy i nie zauważył magazyniera stojącego za samochodem. · Pracownik odbierający dostawę na ulicy przed sklepem został zahaczony przez przejeżdżający samochód.
Wypadek drogowy w czasie jazdy w celach służbowych
Samochód służbowy lub prywatny używany do odprowadzania utargu do banku, przewozu towaru między sklepami i wyjazdów do hurtowni
- Organizacyjne Ustalenie zasad korzystania z samochodu prywatnego w celach służbowych, w tym sprawdzania prawa jazdy
- Szkoleniowe Przypomnienie w instruktażu zasad bezpiecznej jazdy, w tym zakazu rozmów telefonicznych bez zestawu głośnomówiącego
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 229 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Kierownik, spiesząc się do banku przed zamknięciem oddziału, uczestniczył w kolizji na skrzyżowaniu. · Niezabezpieczony karton z towarem przewożony na siedzeniu uderzył kierowcę przy gwałtownym hamowaniu.
Spadające i przemieszczające się przedmioty2
Uderzenie przez towar spadający z regałów lub ze stosów kartonów
Towar i kartony ułożone wysoko na regałach sali sprzedaży i magazynu, stosy kartonów na zapleczu, towar zdejmowany z górnych półek
- Techniczne Przegląd regałów magazynowych: stan półek, mocowanie do ściany i oznaczenie nośności
- Organizacyjne Ustalenie zasad składowania wykluczających umieszczanie ciężkich kartonów na górnych półkach
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Przy wyciąganiu kartonu ze środka stosu na pracownika spadły kartony z góry. · Sprzedawcy spadło na głowę pudło z obuwiem zdejmowane z najwyższej półki.
Przewrócenie się regału, stojaka ekspozycyjnego lub manekina
Wolnostojące regały i stojaki nieprzymocowane do ściany ani do posadzki, przeładowane wieszaki, ciężkie manekiny i elementy dekoracji przestawiane przy zmianie ekspozycji
- Techniczne Przegląd stabilności regałów i stojaków oraz dokręcenie lub uzupełnienie mocowań
- Techniczne Wybieranie lżejszych lub rozbieralnych manekinów przy kolejnej wymianie wyposażenia
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Wysoki regał nieprzykręcony do ściany przechylił się, gdy pracownik wspiął się na jego dolną półkę. · Manekin przewrócił się na sprzedawczynię, która zdejmowała z niego odzież.
Ręczne przenoszenie ciężarów1
Przeciążenie układu mięśniowo-szkieletowego przy ręcznym przenoszeniu towaru
Kartony z towarem, paczki kurierskie i opakowania zbiorcze podnoszone z posadzki lub z palety, przenoszone na zaplecze i wykładane na półki
- Szkoleniowe Pokazanie prawidłowego podnoszenia i przenoszenia ładunków w czasie instruktażu stanowiskowego
- Organizacyjne Uzgodnienie z dostawcami mniejszej masy pojedynczych opakowań, jeżeli dostarczane kartony są zwykle ciężkie
- Organizacyjne Niezwłoczne przeniesienie pracownicy w ciąży do prac bez dźwigania po przedstawieniu zaświadczenia o ciąży
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp przy ręcznych pracach transportowych · art. 176 Kodeksu pracy · art. 204 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią
Przykłady zdarzeń: Magazynier podniósł ciężki karton z palety ze skrętem tułowia i poczuł ostry ból w odcinku lędźwiowym. · Sprzedawczyni przenosiła kilka kartonów naraz przez wąskie zaplecze i nadwyrężyła bark.
Wymuszona pozycja i ruchy powtarzalne3
Przeciążenie nóg i kręgosłupa przy długotrwałej pracy w pozycji stojącej
Wielogodzinne stanie na sali sprzedaży i przy kasie, na twardej posadzce, przy ograniczonej możliwości siadania
- Techniczne Wyposażenie stanowiska kasowego w krzesło z regulacją wysokości lub podpórkę do pracy w pozycji półsiedzącej
- Organizacyjne Układanie zmian tak, aby pracownicy przeplatali pracę na stojąco z innymi zadaniami
- Organizacyjne Ograniczenie pracy w pozycji stojącej pracownicy w ciąży w zakresie wynikającym z wykazu prac wzbronionych kobietom w ciąży oraz z zaleceń lekarza
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią
Przykłady zdarzeń: Sprzedawczyni pracująca przez całą zmianę na stojąco zgłasza wieczorne obrzęki i bóle nóg. · Kasjer na stanowisku bez maty i bez krzesła skarży się na bóle w odcinku lędźwiowym kręgosłupa.
Dolegliwości nadgarstków, barków i kręgosłupa wywołane ruchami powtarzalnymi przy kasie
Wielokrotne przesuwanie i skanowanie towaru, sięganie po torby, skręty tułowia przy stanowisku kasowym o niedopasowanej wysokości blatu i źle rozmieszczonych urządzeniach
- Techniczne Przegląd ergonomii stanowiska kasowego z udziałem kasjerów i przestawienie urządzeń w zasięg rąk
- Organizacyjne Rotacja pracowników między kasą a salą sprzedaży w ciągu zmiany
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 227 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Kasjerka po kilku latach pracy przy kasie zgłasza nocne drętwienie palców prawej dłoni. · Pracownik przy każdej transakcji obraca tułów do terminala ustawionego za plecami.
Przeciążenie kręgosłupa i stawów przy pracy w pochyleniu, w przysiadzie i z rękami nad głową
Wykładanie towaru na najniższe i najwyższe półki, przymierzanie obuwia klientom w pozycji klęczącej, układanie towaru w szufladach i na wysokich wieszakach
- Środki ochrony indywidualnej Zapewnienie podkładek pod kolana lub nakolanników pracownikom często pracującym na klęczkach
- Organizacyjne Uwzględnienie ergonomii przy planowaniu ekspozycji: towar ciężki i szybko rotujący na środkowych półkach
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Sprzedawca w sklepie obuwniczym wielokrotnie w ciągu dnia klęka przy kliencie bez podkładki pod kolana. · Pracownica przez kilka godzin wykłada towar na dolne półki w głębokim pochyleniu.
Praca przy monitorze ekranowym1
Zmęczenie wzroku i dolegliwości układu mięśniowo-szkieletowego przy pracy przy monitorze ekranowym
Komputer z monitorem ekranowym w biurze sklepu, używany do zamówień, grafików, rozliczeń i korespondencji, często na prowizorycznym stanowisku na zapleczu
- Techniczne Urządzenie stałego stanowiska komputerowego z regulowanym krzesłem, oddzielną klawiaturą i monitorem zamiast laptopa na zapleczu
- Medyczne Uwzględnienie pracy przy monitorze ekranowym w skierowaniu na badania okresowe
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe · art. 229 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Kierownik układa grafiki na laptopie postawionym na kartonie na zapleczu i po kilku godzinach odczuwa ból karku. · Monitor ustawiony naprzeciw okna daje odblaski i męczy wzrok.
Oświetlenie1
Niedostateczne lub olśniewające oświetlenie stanowisk pracy
Słabo oświetlone zaplecze, magazyn, piwnica i schody, przepalone lub źle rozmieszczone oprawy, olśnienie reflektorami ekspozycyjnymi przy kasie i w witrynie
- Techniczne Pomiar natężenia oświetlenia na sali sprzedaży, przy kasie i na zapleczu oraz uzupełnienie opraw w miejscach niedoświetlonych
- Techniczne Przestawienie reflektorów, które olśniewają pracowników przy kasie
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 227 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Magazynier szuka towaru na regałach zaplecza przy jednej działającej świetlówce. · Kasjerka pracuje z reflektorem ekspozycyjnym świecącym jej prosto w oczy.
Mikroklimat gorący1
Obciążenie termiczne organizmu w czasie upałów
Wysoka temperatura na sali sprzedaży i na zapleczu latem, zwłaszcza w lokalach bez klimatyzacji, z dużymi nasłonecznionymi witrynami lub pod nagrzewającym się dachem
- Organizacyjne Ustalenie, kto mierzy temperaturę w sklepie w czasie upałów i jakie działania podejmuje się, gdy jest ona wysoka
- Techniczne Montaż klimatyzacji lub wentylatorów w miejscach, w których pracownicy przebywają najdłużej
- Szkoleniowe Przekazanie pracownikom informacji o objawach przegrzania i o pierwszej pomocy w takiej sytuacji
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Kasjerka zasłabła w lipcowe popołudnie przy kasie ustawionej za nasłonecznioną witryną. · Magazynier rozładowywał dostawę na rozgrzanym zapleczu bez dostępu do wody.
Mikroklimat zimny i praca na zewnątrz2
Wychłodzenie organizmu przy pracy w przeciągu i w nieogrzewanych pomieszczeniach
Stanowisko kasowe przy często otwieranych drzwiach wejściowych, nieogrzewane zaplecze i strefa dostaw, otwarta brama w czasie rozładunku zimą
- Techniczne Przestawienie stanowiska kasowego poza strumień zimnego powietrza albo osłonięcie go przegrodą
- Organizacyjne Kontrolowanie temperatury przy kasie i na zapleczu w sezonie grzewczym
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Kasjerka pracuje zimą przy drzwiach automatycznych, które otwierają się co kilkadziesiąt sekund. · Magazynier przez godzinę rozładowuje dostawę przy otwartej bramie w czasie mrozu.
Wychłodzenie, przeciążenie i upadek przy odśnieżaniu chodnika przed sklepem
Ręczne odśnieżanie łopatą i posypywanie chodnika, wejścia i parkingu przed sklepem w czasie mrozu i opadów śniegu
- Organizacyjne Rozważenie zlecenia zimowego utrzymania chodnika firmie zewnętrznej
- Środki ochrony indywidualnej Zapewnienie nakładek antypoślizgowych na obuwie dla osób odśnieżających
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie bhp przy ręcznych pracach transportowych
Przykłady zdarzeń: Sprzedawca przed otwarciem sklepu przez pół godziny odgarniał mokry, ciężki śnieg i nadwyrężył kręgosłup. · Pracownik poślizgnął się na oblodzonym chodniku w czasie posypywania go solą.
Pole elektromagnetyczne1
Narażenie na pole elektromagnetyczne bramek antykradzieżowych i dezaktywatorów
Bramki systemu zabezpieczenia towaru przy wyjściu ze sklepu oraz dezaktywatory i odpinacze zabezpieczeń wbudowane w stanowisko kasowe
- Techniczne Wykonanie pomiaru pola elektromagnetycznego przy bramkach i przy stanowisku kasowym albo uzyskanie od dostawcy wyników pomiarów dla tej instalacji
- Medyczne Konsultacja z lekarzem medycyny pracy przed skierowaniem do kasy osoby z wszczepionym urządzeniem medycznym lub pracownicy w ciąży
Podstawy prawne: art. 227 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie bhp przy pracach związanych z narażeniem na pole elektromagnetyczne · Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy
Przykłady zdarzeń: Kasjerka spędza całą zmianę kilkadziesiąt centymetrów od bramki antykradzieżowej. · Pracownika ze stymulatorem serca skierowano do kasy z dezaktywatorem bez konsultacji z lekarzem.
Substancje chemiczne2
Kontakt ze środkami czystości i dezynfekcji
Płyny do mycia posadzek, szyb i witryn, środki do dezynfekcji i czyszczenia toalet, często koncentraty rozcieńczane przez pracowników
- Organizacyjne Sporządzenie spisu stosowanych środków czystości i uzupełnienie brakujących kart charakterystyki
- Środki ochrony indywidualnej Zapewnienie okularów ochronnych do rozcieńczania koncentratów
- Techniczne Zastąpienie środków żrących łagodniejszymi, jeżeli pozwala na to rodzaj zabrudzeń
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Pracownica rozcieńczała koncentrat do mycia podłóg bez rękawic i po kilku dniach miała zaczerwienioną, popękaną skórę dłoni. · Przy przelewaniu środka dezynfekcyjnego do mniejszej butelki płyn prysnął pracownikowi do oka.
Kontakt z substancjami z uszkodzonych opakowań sprzedawanych wyrobów chemicznych
Rozbite lub nieszczelne opakowania farb, rozpuszczalników, klejów, środków chemii gospodarczej i aerozoli przy rozładunku, na zapleczu i na półkach
- Organizacyjne Opracowanie krótkiej instrukcji postępowania z rozlanym lub rozsypanym wyrobem chemicznym
- Techniczne Przygotowanie zestawu do usuwania wycieków: sorbent, rękawice, okulary ochronne, worki
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: W kartonie z dostawą pękła butelka rozpuszczalnika, a pracownik rozpakowywał go gołymi rękami. · Na zapleczu bez wentylacji wyciekła zawartość kilku puszek farby.
Pyły1
Wdychanie kurzu i pyłu z opakowań i tekstyliów
Kurz osiadający na zapleczu i na towarze, pył z kartonów i pył tekstylny przy rozpakowywaniu i przeglądaniu odzieży, zamiatanie na sucho
- Środki ochrony indywidualnej Udostępnienie półmasek przeciwpyłowych do prac w dużym zapyleniu, np. przy sprzątaniu piwnicy
- Medyczne Uwzględnienie alergii pracownika przy przydziale prac w magazynie, po konsultacji z lekarzem medycyny pracy
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Pracownica uczulona na kurz po rozpakowaniu dostawy odzieży ma łzawienie oczu i katar. · Zaplecze zamiatane na sucho wypełnia się unoszącym się kurzem.
Czynniki biologiczne1
Zakłucie igłą lub kontakt z materiałem zakaźnym przy sprzątaniu toalet i przymierzalni
Porzucone zużyte igły i strzykawki, zakrwawione odpady i wydzieliny w toalecie dla klientów, w przymierzalniach i w koszach na śmieci
- Organizacyjne Opracowanie procedury po zakłuciu: obmycie rany, zgłoszenie przełożonemu i pilna konsultacja lekarska
- Szkoleniowe Instruktaż bezpiecznego postępowania ze znalezionymi igłami i odpadami zakaźnymi
- Medyczne Rozważenie, po konsultacji z lekarzem medycyny pracy, szczepienia przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B dla osób sprzątających toaletę
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Pracownica opróżniała kosz w toalecie dla klientów i zakłuła się igłą od strzykawki. · Sprzedawca znalazł strzykawkę w kieszeni odzieży pozostawionej przez klienta w przymierzalni.
Pożar2
Pożar na zapleczu lub na sali sprzedaży
Nagromadzone kartony, folie i palny towar (tekstylia, tworzywa, artykuły papiernicze), przeciążone instalacje i listwy zasilające, grzejniki elektryczne, ładowarki urządzeń z akumulatorami
- Organizacyjne Wyznaczenie pracowników do działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji oraz przeszkolenie ich
- Szkoleniowe Praktyczne ćwiczenie posługiwania się gaśnicą dla całego zespołu
- Organizacyjne Ładowanie urządzeń z akumulatorami tylko w wyznaczonym miejscu, z dala od materiałów palnych i nigdy przez noc bez nadzoru
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów · art. 209¹ Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Grzejnik elektryczny ustawiony zbyt blisko kartonów na zapleczu zapalił opakowania. · Przeciążona listwa zasilająca w witrynie zaczęła się topić i dymić.
Utrudniona ewakuacja z powodu zastawionych dróg i zamkniętych wyjść
Towar, kartony i wózki zastawiające drogi ewakuacyjne, wyjścia zamknięte na klucz w godzinach pracy, brak oznakowania lub oświetlenia awaryjnego
- Organizacyjne Wyznaczenie i oznakowanie na posadzce miejsca odkładania dostaw tak, aby nie zastawiały wyjść
- Szkoleniowe Przeprowadzenie próbnej ewakuacji z udziałem całego zespołu
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów · art. 209¹ Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: W czasie dostawy palety zastawiły drzwi wyjścia ewakuacyjnego na zapleczu. · Drzwi ewakuacyjne były zamykane na klucz, który miał przy sobie tylko kierownik.
Wybuch1
Wybuch lub zapłon aerozoli, kartuszy gazowych i innych wyrobów łatwopalnych
Pojemniki aerozolowe (farby, lakiery, odświeżacze), kartusze i butle z gazem turystycznym, gaz do zapalniczek oraz rozpuszczalniki składowane w magazynie i na sali sprzedaży
- Techniczne Wydzielenie oznakowanego i wentylowanego miejsca lub szafy do składowania wyrobów łatwopalnych
- Szkoleniowe Instruktaż dla pracowników zaplecza o zasadach przechowywania wyrobów łatwopalnych
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Karton z aerozolami postawiony przy grzejniku na zapleczu nagrzał się i jeden z pojemników eksplodował. · Pracownik przebił nożem pojemnik z aerozolem przy otwieraniu kartonu.
Obciążenie psychiczne i stres3
Stres związany z obsługą klientów i presją czasu
Stały kontakt z klientami, w tym niezadowolonymi i roszczeniowymi, reklamacje i zwroty, kolejki do kasy, cele sprzedażowe i praca w godzinach szczytu
- Szkoleniowe Szkolenie z obsługi trudnego klienta i radzenia sobie ze stresem
- Organizacyjne Omówienie z pracownikami najtrudniejszych sytuacji i ustalenie, jak kierownik ma ich wtedy wspierać
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 226 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Kasjerka w przedświątecznym tygodniu obsługuje bez przerwy długą kolejkę zniecierpliwionych klientów. · Sprzedawca przyjmuje reklamację od klienta, który podnosi głos i grozi negatywną opinią w internecie.
Stres związany z odpowiedzialnością za gotówkę i powierzony towar
Odpowiedzialność materialna za kasę i powierzone mienie, liczenie gotówki pod presją czasu, rozliczanie utargu, inwentaryzacje i wyjaśnianie niedoborów
- Organizacyjne Spisanie procedury rozliczania kasy i postępowania w razie różnic oraz zapoznanie z nią wszystkich kasjerów
- Organizacyjne Ograniczanie kwoty gotówki w kasie przez regularne odprowadzanie nadwyżek do sejfu
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 226 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Kasjerka, u której na koniec zmiany stwierdzono niedobór w kasie, przez kilka dni żyła w napięciu, zanim wyjaśniono różnicę. · Kierownik przeprowadza inwentaryzację nocą, po całym dniu pracy.
Przeciążenie pracą i odpowiedzialnością kierownika sklepu
Odpowiedzialność za zespół, wyniki sprzedaży i mienie, układanie grafików przy brakach kadrowych, zastępowanie nieobecnych pracowników, praca w nadgodzinach i w weekendy
- Organizacyjne Okresowa rozmowa właściciela z kierownikiem o obciążeniu pracą i brakach kadrowych
- Szkoleniowe Szkolenie z planowania czasu pracy i przekazywania zadań
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 226 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Przy nieobecności dwóch pracowników kierowniczka przez kilka tygodni pracuje bez wolnych weekendów. · Kierownik po zamknięciu sklepu prowadzi jeszcze w domu rozliczenia i zamówienia.
Agresja osób trzecich3
Agresja słowna i fizyczna ze strony klientów
Klienci niezadowoleni z obsługi lub z odmowy przyjęcia reklamacji, osoby nietrzeźwe lub pod wpływem środków odurzających, konflikty w kolejce do kasy
- Szkoleniowe Szkolenie z rozpoznawania i łagodzenia sytuacji konfliktowych
- Organizacyjne Spisanie procedury postępowania po zdarzeniu z udziałem agresywnego klienta, w tym zgłoszenia i wsparcia pracownika
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 226 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Nietrzeźwy klient, któremu odmówiono przyjęcia zwrotu bez paragonu, szarpał sprzedawcę za ramię. · Klient zwyzywał kasjerkę i rzucił w nią towarem.
Napad rabunkowy na sklep lub na pracownika odprowadzającego utarg
Gotówka w kasie i w sejfie, otwieranie i zamykanie sklepu po zmroku, odprowadzanie utargu do banku przez pracownika
- Szkoleniowe Instruktaż postępowania w czasie napadu i po nim, z zasadą, że życie i zdrowie są ważniejsze niż pieniądze
- Organizacyjne Zamykanie sklepu po zmroku przez co najmniej dwie osoby
- Medyczne Zapewnienie pracownikom pomocy psychologicznej po napadzie
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 226 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Sprawca zaczekał na kierowniczkę zamykającą sklep wieczorem i zażądał wydania utargu. · Napastnik z nożem zażądał od kasjerki opróżnienia szuflady kasy.
Atak osoby podejrzanej o kradzież w czasie interwencji pracownika
Zatrzymywanie osób, przy których włączył się alarm bramek antykradzieżowych albo które ukryły towar, próby odebrania im towaru, pościg za uciekającym sprawcą
- Organizacyjne Spisanie i omówienie z zespołem zasad postępowania przy alarmie bramki i podejrzeniu kradzieży
- Szkoleniowe Szkolenie z bezpiecznego reagowania na kradzież dla pracowników sali sprzedaży i kasy
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 226 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Sprzedawca próbował zatrzymać przy drzwiach mężczyznę, przy którym zadziałała bramka, i został uderzony w twarz. · Pracownica pobiegła za złodziejem na ulicę i upadła na schodach.
Praca w pojedynkę i w porze nocnej1
Brak pomocy przy wypadku, zasłabnięciu lub napadzie w czasie samodzielnej pracy
Obsługa sklepu przez jedną osobę na zmianie, samodzielne otwieranie i zamykanie sklepu, praca na zapleczu lub w piwnicy poza zasięgiem wzroku innych osób
- Organizacyjne Wprowadzenie zasady potwierdzania otwarcia i zamknięcia sklepu wiadomością do kierownika
- Organizacyjne Co najmniej dwie osoby na zmianie w godzinach wieczornych i w czasie przyjmowania dostaw
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 209¹ Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Sprzedawczyni pracująca sama spadła z drabiny na zapleczu i przez dłuższy czas nie mogła wezwać pomocy. · Pracownik samodzielnie zamykający sklep został zaczepiony przez agresywnego mężczyznę.
Biblioteka branży, wersja 2026-11-04 · 44 na liście zagrożeń.
Przykładowy plan działań
12 na liście działań z biblioteki, według pilności: punkt wyjścia planu
- Przegląd przedłużaczy i listew zasilających: usunięcie łączonych szeregowo oraz ułożonych w przejściach lub w miejscach mokrychPorażenie prądem elektrycznym
- Wymiana zniszczonych lub przesuwających się wycieraczek na maty z antypoślizgowym spodemPoślizgnięcie i upadek na tym samym poziomie na mokrej lub zabrudzonej posadzce
- Ustalenie, kto i jak często sprawdza oraz osusza strefę wejścia w dni deszczowe i śnieżnePoślizgnięcie i upadek na tym samym poziomie na mokrej lub zabrudzonej posadzce
- Wprowadzenie zasady uprzątania alejki zaraz po zakończeniu wykładania towaru i sprawdzanie jej przestrzegania przez kierownika zmianyPotknięcie się o towar, kartony i opakowania pozostawione w przejściach
- Ustalenie na piśmie, kto odpowiada za odśnieżanie i posypywanie dojść oraz do której godziny ma to być zrobionePoślizgnięcie się na oblodzonej lub zaśnieżonej nawierzchni przed sklepem
- Zapewnienie zapasu środka do posypywania i sprzętu do odśnieżania przy wejściuPoślizgnięcie się na oblodzonej lub zaśnieżonej nawierzchni przed sklepem
- Wyznaczenie osoby, która sprawdza drabiny i schodki oraz prowadzi ich wykazUpadek z drabiny lub schodków przy pracy na wysokości
- Omówienie zasad pracy na drabinie: wchodzenie i schodzenie twarzą do drabiny, bez wychylania się na bokiUpadek z drabiny lub schodków przy pracy na wysokości
- Sprawdzenie, czy brama z napędem ma sprawne zabezpieczenie zatrzymujące ruch po napotkaniu przeszkodyUderzenie lub przygniecenie przez roletę, kratę lub bramę wejściową
- Wycofanie noży z łamanym ostrzem i zastąpienie ich nożami z ostrzem chowającym się samoczynnieSkaleczenie nożem do kartonów
- Pokazanie bezpiecznego otwierania kartonów w czasie instruktażu stanowiskowegoSkaleczenie nożem do kartonów
- Uzupełnienie apteczki o opatrunki na rany cięte i wyznaczenie osoby udzielającej pierwszej pomocySkaleczenie nożem do kartonów
Co zawiera dokumentacja
6 części dokumentu, od strony tytułowej po załączniki
- Część I, informacje ogólnedane firmy, liczba pracowników, osoba wykonująca zadania służby BHP, skład zespołu oceniającego, przebieg konsultacji z pracownikami i opis metody oceny.
- Część II, karty oceny ryzykaosobna karta dla każdego stanowiska, np. sprzedawcy, kasjera i kierownika sklepu, z opisem zadań, wyposażenia i stosowanych środków ochrony. Nazwy stanowisk można zmienić, a stanowiska dodać lub usunąć.
- Zagrożenia w kartachprzenoszenie kartonów i wykładanie towaru, spadający towar z wysokich regałów, praca na drabinie, wózek paletowy, skaleczenia nożykiem do kartonów, długie stanie przy kasie, napad i agresja klientów, praca w pojedynkę. Przy każdym zagrożeniu: ciężkość, prawdopodobieństwo i poziom ryzyka.
- Część III, plan działańdziałania korygujące i zapobiegawcze wynikające z kart, z osobą odpowiedzialną i terminem do wpisania.
- Części IV–VIinformacja dla pracowników o ryzyku zawodowym na każdym stanowisku, napisana prostym językiem, lista potwierdzeń zapoznania się z ryzykiem i karta aktualizacji.
- Załącznikiprotokół konsultacji, powierzenie zadań służby BHP lub oświadczenie pracodawcy, wyznaczenie osób do pierwszej pomocy i ochrony przeciwpożarowej oraz lista pomiarów do wykonania, jeśli odpowiedzi na to wskazują.
Dlaczego warto zrobić to teraz
3 powody właściwe dla tej branży
Gdy w sklepie pracuje jedna osoba, przy otwieraniu i zamykaniu trzeba brać pod uwagę napad i nagłe zdarzenia. Dokument pomaga ustalić, kto wzywa pomoc, jak postępować z gotówką i jak bezpiecznie pracować w pojedynkę.
Jeśli sklep sprzedaje lub stosuje chemię, np. farby, rozpuszczalniki czy środki czystości, formularz o to pyta, a dokument wskazuje środki ochrony i pomiary, które mogą być potrzebne.
Wszystkie możliwości w zestawieniu
Specjalista BHP, darmowy wzór i formularz krok po kroku: koszt i zakres
| Rozwiązanie | Koszt | Co to oznacza |
|---|---|---|
| Zewnętrzny specjalista ds. BHP | według wyceny | Wycena, wizyta w firmie i termin zależny od dostępności specjalisty. |
| Pusty wzór wypełniany samodzielnie | godziny pracy | Darmowe wzory trzeba wypełnić punkt po punkcie dla każdego stanowiska i aktualizować przy każdej zmianie. |
| Nic nie robić | nie wchodzi w grę | Ocena ryzyka zawodowego to obowiązek każdego pracodawcy, a inspektor pracy może podczas kontroli zażądać jej dokumentacji. |
| Serwis Ocena BHP | 249 zł netto (298,80 zł brutto), jednorazowo | PDF, Word i Excel, z kartą dla każdego stanowiska, planem działań i wzorami załączników. Zwykle kilka minut po płatności. |
Najczęstsze pytania
9 pytań o ocenę ryzyka w tej branży
W sklepie pracują osoby na część etatu i na umowach zlecenia. Czy ocena ryzyka zawodowego jest obowiązkowa?
Tak. Obowiązek oceny i udokumentowania ryzyka zawodowego ma każdy pracodawca, który zatrudnia choćby jednego pracownika, także na część etatu (art. 226 Kodeksu pracy). Osobom na umowach zlecenia, które pracują w sklepie, pracodawca również zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki pracy (art. 304 Kodeksu pracy). Formularz pyta o pracowników i o osoby na umowach cywilnoprawnych osobno.
Kto może przeprowadzić ocenę ryzyka w sklepie i kto wykonuje zadania służby BHP?
Ocenę przeprowadza pracodawca, sam albo z osobami, które wyznaczy, np. z kierownikiem sklepu lub z osobą wykonującą zadania służby BHP, po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami (art. 237¹¹ᵃ Kodeksu pracy). Zadania służby BHP pracodawca może wykonywać sam, jeśli ukończył potrzebne szkolenie i zatrudnia do 10 pracowników albo do 50 przy kategorii ryzyka nie wyższej niż 3 (art. 237¹¹ Kodeksu pracy). W innym przypadku powierza je pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy lub specjaliście spoza firmy.
Czy dokument uwzględnia napady i agresję klientów przy kasie?
Tak. Wśród zagrożeń są napad, agresja klientów i praca w pojedynkę przy otwarciu i zamknięciu sklepu. Przy każdym zaznacza się środki już stosowane, np. ograniczanie gotówki w kasie, przycisk alarmowy czy kasę widoczną z ulicy, a dokument wstępnie szacuje poziom ryzyka i proponuje działania do planu, także na czas po zdarzeniu.
Co otrzymuje sklep i co pozostaje do zrobienia?
Dokumentację oceny ryzyka zawodowego w PDF, w edytowalnym pliku DOCX i w arkuszu XLSX: karty stanowisk, plan działań, informację dla pracowników z listą potwierdzeń, kartę aktualizacji i załączniki. Link do pobrania pojawia się na stronie po płatności i przychodzi e-mailem. Pracodawca przegląda i w razie potrzeby poprawia oceny, przeprowadza konsultacje, podpisuje dokument, zapoznaje z nim pracowników i realizuje działania z planu, np. przymocowanie regałów do ściany czy zakup drabinki z poręczą.
Czy pracownik zatrudniony w sklepie na okres świąteczny przechodzi szkolenie BHP?
Tak. Szkolenie wstępne, czyli instruktaż ogólny i stanowiskowy, przechodzi każdy pracownik przed dopuszczeniem do pracy, niezależnie od długości umowy (art. 237³ Kodeksu pracy). Instruktaż powinien dotyczyć tego, co pracownik faktycznie robi: wykładania towaru, pracy na drabinie, obsługi wózka paletowego i kasy, postępowania w razie kradzieży lub agresji klienta. Odbycie szkolenia potwierdza się w karcie szkolenia wstępnego.
Czy sprzedawca i kasjer przechodzą badania okresowe?
Tak. Pracownik przechodzi badania wstępne przed rozpoczęciem pracy, a potem badania okresowe w terminie, który lekarz medycyny pracy określa w orzeczeniu. Termin i zakres badań zależą od czynników opisanych w skierowaniu, np. pracy przy monitorze, dźwigania towaru, pracy w pozycji stojącej czy pracy w nocy. Badania odbywają się na koszt pracodawcy i w miarę możliwości w godzinach pracy (art. 229 Kodeksu pracy).
Jaka odzież robocza i jakie środki ochrony należą się pracownikom sklepu?
Wynika to z oceny ryzyka na danym stanowisku. Odzież i obuwie robocze pracodawca zapewnia, gdy własne mogłyby ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu albo gdy wymagają tego względy BHP. Na zapleczu, przy rozładunku i otwieraniu kartonów ocena zwykle wskazuje też środki ochrony indywidualnej: rękawice ochronne i obuwie chroniące stopy. Środki dostarcza się bezpłatnie, a o ich przydziale pracodawca konsultuje się z pracownikami lub ich przedstawicielami.
Czy sprzedawczyni w ciąży może pracować na stojąco przez całą zmianę?
Nie. Wykaz prac wzbronionych kobietom w ciąży ogranicza łączny czas pracy w pozycji stojącej w czasie zmiany i wymaga przerw; obejmuje też niektóre prace przy ręcznym przenoszeniu ciężarów. Pracownicy w ciąży nie wolno też zatrudniać w porze nocnej ani w godzinach nadliczbowych (art. 178 Kodeksu pracy). Pracodawca dostosowuje warunki pracy, np. zapewnia miejsce do siedzenia przy kasie, a gdy to niemożliwe, przenosi pracownicę do innej pracy (art. 179).
Czy po przebudowie sklepu albo zmianie godzin otwarcia trzeba zaktualizować ocenę ryzyka?
Tak, jeżeli zmiana wpływa na zagrożenia. Ryzyko ocenia się m.in. przy doborze wyposażenia stanowisk i stosowanych substancji oraz przy zmianie organizacji pracy: nowe regały, wózek paletowy z napędem, nowe stanowisko albo praca w pojedynkę wieczorem to powody do aktualizacji. Zmiany zapisuje się w karcie aktualizacji, a pracowników informuje się o nowych zagrożeniach i środkach ochrony (art. 226 Kodeksu pracy).
Brak pytania na liście? Kontakt e-mailowy: kontakt@ocenabhp.pl
Poradniki i zagrożenia dla tej branży
Artykuły związane z tą branżą
- ZagrożenieRęczne prace transportowe: dźwiganie, pchanie, przenoszenie
- ZagrożenieAgresja klientów, napady i przemoc w pracy
- ZagrożeniePoślizgnięcia, potknięcia i upadki na tym samym poziomie
- ZagrożenieStres w pracy: obciążenie psychiczne w małej firmie
- PoradnikJak przeprowadzić ocenę ryzyka zawodowego: kto, kiedy i w jakich krokach
- PoradnikSzkolenia BHP: instruktaż ogólny, stanowiskowy i szkolenia okresowe
- PoradnikBadania lekarskie pracowników: wstępne, okresowe i kontrolne
- PoradnikKilku pracodawców w jednym miejscu: współpraca i koordynator
- PoradnikSłużba BHP w małej firmie: kto może wykonywać jej zadania
Źródła tej strony
Źródła wskazane w bibliotece
- ISAPUstawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1245)
- ISAPRozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
- ISAPRozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych
- ISAPRozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
- ISAPRozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe
- ISAPRozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
- ISAPRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią
- ISAPRozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy
Biblioteka branży, wersja 2026-11-04
Metoda i źródłaDokumentacja oceny ryzyka zawodowego, jeszcze dziś.
249 zł netto (298,80 zł brutto), płatność jednorazowa, bez abonamentu. Zwrot pieniędzy w ciągu 30 dni. Płatność dopiero po obejrzeniu podglądu dokumentu.