Ocena ryzyka zawodowego w firmie sprzątającej: dla każdego stanowiska.

Posadzki mokre w trakcie mycia i bezpośrednio po nim, pozostałości roztworów i piany, posadzki po usunięciu starej powłoki lub tuż po nałożeniu nowej, woda wylana przy opróżnianiu wiader i zbiorników maszyn

• Środki ochrony indywidualnej Sprawdzenie podeszew obuwia roboczego i wymiana obuwia o startym bieżniku
• Organizacyjne Ustalenie ze zleceniodawcą, dla każdego obiektu, pory mycia ciągów komunikacyjnych i sposobu pozostawiania suchego przejścia
• Szkoleniowe Omówienie w instruktażu stanowiskowym dużej śliskości posadzki po usunięciu powłoki i w czasie nakładania nowej

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Pracownica cofała się z mopem po świeżo umytym korytarzu, poślizgnęła się i złamała nadgarstek. · Operator zszedł z szorowarki na posadzkę pokrytą jeszcze roztworem zmywacza powłok i upadł na plecy.

Przewody zasilające odkurzaczy i maszyn rozciągnięte w poprzek korytarzy, węże myjek, wiadra, wózki serwisowe i worki z odpadami ustawione w przejściach, a także progi i nierówności posadzek w obiektach zleceniodawców

• Techniczne Dobór długości przedłużaczy do obiektów i układanie zapasu przewodu poza przejściami
• Organizacyjne Zgłaszanie zleceniodawcy uszkodzonych posadzek, progów i wykładzin zauważonych w obiekcie

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Pracownik odkurzający korytarz zahaczył stopą o przewód własnego odkurzacza i upadł na kolano. · Brygadzista potknął się o wiadro pozostawione w drzwiach toalety.

Mokre stopnie klatek schodowych i schodów wewnętrznych, wiadro lub odkurzacz niesiony w rękach, ograniczona widoczność stopni, uszkodzone okładziny i brak poręczy

• Organizacyjne Zgłaszanie zarządcy budynku uszkodzonych stopni, poręczy i oświetlenia klatek schodowych
• Techniczne Wyposażenie pracowników myjących klatki schodowe w lekkie wiadra z uchwytem i mopy płaskie, ograniczające ilość noszonej wody

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie bhp przy ręcznych pracach transportowych

Przykłady zdarzeń: Sprzątaczka schodziła z wiadrem po świeżo umytych stopniach, poślizgnęła się i spadła kilka stopni w dół. · Pracownik niosący odkurzacz oburącz nie zauważył wyszczerbionego stopnia i skręcił staw skokowy.

Oblodzone chodniki, schody zewnętrzne, rampy i parkingi przy obiektach klientów, w tym w czasie odśnieżania i posypywania nawierzchni o świcie, przed otwarciem obiektu

• Organizacyjne Ustalenie ze zleceniodawcą, kto odpowiada za zimowe utrzymanie dojść do obiektu i do miejsc gromadzenia odpadów
• Szkoleniowe Przypomnienie pracownikom przed sezonem zimowym zasad poruszania się po oblodzonej nawierzchni

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Pracownik posypujący chodnik przed biurowcem o szóstej rano poślizgnął się na niewidocznym lodzie i złamał nadgarstek. · Pracownica wynosząca worki z odpadami do altany śmietnikowej upadła na oblodzonym chodniku.

Drabiny i schodki używane przy myciu okien, lamp, kratek wentylacyjnych i górnych części szaf, a także krzesła, biurka i parapety używane zamiast drabiny

• Techniczne Wyposażenie obiektów, na których wykonuje się prace na wysokości, w schodki z platformą i poręczą zamiast drabin rozstawnych
• Organizacyjne Prowadzenie wykazu drabin i schodków z datami przeglądów
• Organizacyjne Uwzględnienie przy przydziale prac na wysokości wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Pracownica stanęła na krześle obrotowym, aby przetrzeć górną półkę szafy; krzesło odjechało, a ona upadła na biurko. · Drabina rozstawiona na mokrej posadzce rozjechała się pod pracownikiem myjącym oprawy oświetleniowe.

Mycie zewnętrznej strony okien, które nie otwierają się do wewnątrz, wymagające wychylania się przez okno, stawania na parapecie albo na balustradzie balkonu

• Organizacyjne Ocena przed przyjęciem zlecenia, które okna można umyć bez wychylania się, i ustalenie dla pozostałych innej metody (drążki teleskopowe, podest ruchomy, wyspecjalizowany wykonawca prac wysokościowych)
• Szkoleniowe Wyraźny zakaz wchodzenia na parapety i balustrady omówiony w instruktażu stanowiskowym

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Pracownica stanęła na parapecie, aby umyć zewnętrzną szybę okna na trzecim piętrze, straciła równowagę i wypadła na zewnątrz. · Pracownik wychylił się z balkonu, aby dosięgnąć sąsiedniego okna, i oparł się o skrzydło, które nagle się otworzyło.

Podnośniki koszowe, nożycowe i przegubowe używane do mycia przeszkleń, fasad i naświetli hal: ustawienie na nierównym lub grząskim podłożu, przeciążenie kosza, wychylanie się poza barierki, najechanie koszem na elementy budynku

• Organizacyjne Zasada, że w czasie pracy z podestu na dole pozostaje druga osoba znająca sposób awaryjnego opuszczenia kosza
• Organizacyjne Sprawdzanie przed użyciem wynajętego podestu, czy ma aktualne badania dozoru technicznego i instrukcję obsługi

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bhp w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Podnośnik nożycowy ustawiony częściowo na nieutwardzonym trawniku przechylił się w czasie podnoszenia kosza. · Operator przesuwający kosz wzdłuż fasady przygniótł dłoń między barierką kosza a belką nad naświetlem.

Maszyna jednotarczowa (polerka, froterka) o dużym momencie obrotowym, wyrywająca się przy uruchomieniu lub przy nierównym docisku tarczy, wirująca tarcza i szczotka przy stopach operatora, przewód zasilający nawijający się na maszynę

• Organizacyjne Dopuszczanie do samodzielnej pracy maszyną jednotarczową dopiero po sprawdzeniu umiejętności przez brygadzistę
• Techniczne Wymiana starszych maszyn na modele z łagodnym rozruchem

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bhp w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy

Przykłady zdarzeń: Nowy pracownik uruchomił polerkę z nieprawidłowo ustawionym uchwytem; maszyna gwałtownie się obróciła i uderzyła go w kolano. · Przewód zasilający wkręcił się pod tarczę i wyrwał wtyczkę z gniazda.

Szorowarki i zamiatarki samojezdne poruszające się wśród pieszych w halach i obiektach handlowych, jazda po pochylniach i rampach, cofanie przy ograniczonej widoczności, wjazd na mokrą lub nierówną nawierzchnię

• Organizacyjne Uzgodnienie ze zleceniodawcą tras przejazdu maszyny, pochylni, po których wolno jeździć, i godzin pracy
• Organizacyjne Wpisanie do instrukcji stanowiskowej zakazu przewożenia innych osób na maszynie

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bhp w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy

Przykłady zdarzeń: Operator szorowarki cofał między regałami i przycisnął klienta sklepu do regału, gdy ten wyszedł zza rogu. · Zamiatarka zjeżdżająca z mokrej rampy wpadła w poślizg i uderzyła w bramę.

Myjki wysokociśnieniowe używane do mycia ramp, garaży, kostki brukowej, pojemników na odpady i urządzeń: strumień skierowany na ciało, odrzut lancy przy naciśnięciu spustu, odpryski i odbite zanieczyszczenia

• Medyczne Wprowadzenie zasady, że każdy uraz strumieniem wysokociśnieniowym, nawet z małą raną, wymaga niezwłocznej konsultacji lekarskiej
• Organizacyjne Wygradzanie strefy mycia ciśnieniowego, aby osoby postronne nie zbliżały się do strumienia

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bhp w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy

Przykłady zdarzeń: Pracownik czyścił obuwie strumieniem z lancy i zranił stopę: woda pod ciśnieniem wniknęła pod skórę. · Odprysk żwiru z mytej kostki brukowej trafił operatora w oko.

Linie produkcyjne, przenośniki, prasy, maszyny pakujące i urządzenia kuchenne w zakładach zleceniodawców, czyszczone lub sprzątane bez zatrzymania i zabezpieczenia przed przypadkowym uruchomieniem

• Organizacyjne Pisemne uzgodnienie ze zleceniodawcą zakresu prac przy jego maszynach, sposobu ich wyłączania i zabezpieczania oraz wyznaczenie koordynatora
• Szkoleniowe Instruktaż stanowiskowy na obiekcie przeprowadzony wspólnie z przedstawicielem zleceniodawcy

Podstawy prawne: art. 208 Kodeksu pracy · art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bhp w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy

Przykłady zdarzeń: Pracownik firmy sprzątającej zbierał resztki spod przenośnika taśmowego, który ruszył po przerwie, i rękaw został wciągnięty między rolki. · Pracownica myła krajalnicę w kuchni zakładowej, nie wiedząc, że urządzenie nie zostało odłączone od zasilania.

Skrobaki z wymiennym ostrzem i noże używane do usuwania naklejek, resztek farby, silikonu i zabrudzeń poremontowych z szyb, parapetów i posadzek, a także wymiana ostrzy

• Techniczne Wycofanie skrobaków bez osłony ostrza i zastąpienie ich skrobakami z ostrzem chowanym
• Organizacyjne Uzupełnienie apteczek o opatrunki do ran ciętych i wyznaczenie osoby udzielającej pierwszej pomocy

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Pracownik zeskrobywał farbę z szyby; ostrze ześlizgnęło się z krawędzi i przecięło mu palec drugiej ręki. · Pracownica schowała do kieszeni skrobak z wysuniętym ostrzem i skaleczyła się w udo.

Stłuczone szklanki, butelki i lustra, pęknięte szyby i szklane blaty, ostre krawędzie metalowych mebli i listew, puszki i potłuczone opakowania wyrzucone do koszy na odpady

• Techniczne Zapewnienie na obiektach sztywnych pojemników na stłuczone szkło i ostre odpady
• Organizacyjne Zgłaszanie zleceniodawcy pękniętych szyb, luster i blatów oraz pomijanie ich przy myciu do czasu naprawy

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Pracownica ugniatała ręką zawartość worka z odpadami i skaleczyła dłoń o stłuczoną butelkę. · Przy myciu pękniętego szklanego blatu pracownik przeciął sobie przedramię.

Przewody zasilające odkurzaczy i maszyn czyszczących ciągnięte po posadzkach, przejeżdżane kołami i przytrzaskiwane drzwiami, uszkodzone wtyczki i przedłużacze, praca na mokrej posadzce i mokrymi rękami

• Organizacyjne Prowadzenie wykazu urządzeń elektrycznych z datami przeglądów i oznaczanie ich naklejką z datą ostatniego przeglądu
• Techniczne Używanie przenośnych wyłączników różnicowoprądowych przy pracy w obiektach o nieznanym stanie instalacji

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bhp w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy

Przykłady zdarzeń: Pracownik chwycił mokrą ręką przedłużacz z pękniętą izolacją leżący w kałuży i doznał porażenia. · Przewód szorowarki przycięty drzwiami windy zaczął iskrzyć w miejscu uszkodzenia izolacji.

Gniazda wtyczkowe, włączniki, oprawy oświetleniowe, listwy zasilające pod biurkami oraz urządzenia kuchenne i biurowe w obiektach zleceniodawcy, przecierane mokrą ściereczką lub spryskiwane płynem bez wyłączenia zasilania

• Organizacyjne Określenie w zakresie zlecenia, które urządzenia elektryczne pracownicy czyszczą, w jaki sposób i kto wyłącza zasilanie
• Szkoleniowe Omówienie w instruktażu stanowiskowym zasad czyszczenia urządzeń elektrycznych

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Pracownica spryskała płynem listwę zasilającą pod biurkiem i w czasie przecierania doznała porażenia. · Pracownik myjący oprawę oświetleniową na korytarzu dotknął odsłoniętego przewodu w uszkodzonej oprawie.

Drążki teleskopowe, w tym z włókna węglowego przewodzącego prąd, rozkładane na dużą długość przy myciu okien i fasad w pobliżu napowietrznych linii elektroenergetycznych, przyłączy i sieci trakcyjnej

• Organizacyjne Wpisanie do karty obiektu informacji o liniach napowietrznych w pobliżu i miejscach, w których nie wolno używać drążków
• Szkoleniowe Przeszkolenie pracowników mycia okien z zagrożeń związanych z liniami napowietrznymi

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Pracownik rozkładał drążek węglowy przy fasadzie kamienicy i nie zauważył przewodów przyłącza nad chodnikiem. · W czasie mycia witryny przy ulicy z linią tramwajową pracownik uniósł drążek w stronę sieci trakcyjnej.

Myjki parowe, ekstraktory i myjki ciśnieniowe z podgrzewaniem wody, gorąca woda nalewana do wiader, gorące powierzchnie piekarników, okapów i urządzeń kuchennych czyszczonych w kuchniach zleceniodawców

• Organizacyjne Uzgodnienie z zakładami gastronomicznymi godzin sprzątania kuchni po wyłączeniu urządzeń
• Organizacyjne Uzupełnienie apteczek o opatrunki hydrożelowe na oparzenia i omówienie pierwszej pomocy przy oparzeniu

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Pracownik odkręcił korek zbiornika myjki parowej, zanim urządzenie ostygło, i para poparzyła mu dłoń. · Pracownica czyściła okap nad wciąż gorącą płytą i oparła przedramię o rozgrzaną krawędź.

Wózki widłowe, wózki unoszące i ciągniki poruszające się w halach magazynowych i produkcyjnych zleceniodawców w czasie sprzątania, cofanie wózków, ładunki ograniczające widoczność operatora

• Organizacyjne Pisemne uzgodnienie ze zleceniodawcą harmonogramu sprzątania stref ruchu wózków i wyznaczenie koordynatora prac
• Szkoleniowe Instruktaż na obiekcie dotyczący zasad ruchu wózków i sygnałów ostrzegawczych

Podstawy prawne: art. 208 Kodeksu pracy · art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Pracownica zamiatała alejkę między regałami, gdy z sąsiedniej alejki wyjechał tyłem wózek widłowy. · Operator szorowarki wjechał w strefę załadunku w chwili, gdy wózek zjeżdżał z naczepy.

Prowadzenie samochodu służbowego lub dostawczego z ekipą i sprzętem między obiektami klientów, często wczesnym rankiem, późnym wieczorem i pod presją czasu, przewożenie niezabezpieczonych maszyn i kanistrów

• Medyczne Uwzględnienie prowadzenia samochodu służbowego w skierowaniu na badania lekarskie
• Techniczne Montaż przegrody lub punktów mocowania ładunku w samochodach przewożących sprzęt

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 229 Kodeksu pracy

Przykłady zdarzeń: Brygadzista, spiesząc się na kolejny obiekt, nie zachował odstępu i najechał na tył poprzedzającego samochodu. · Przy gwałtownym hamowaniu niezabezpieczony odkurzacz przemysłowy przesunął się do przodu i uderzył pasażera.

Samochody wjeżdżające i wyjeżdżające z parkingów, garaży podziemnych i stref dostaw w czasie sprzątania, ograniczona widoczność w garażach, praca w pochyleniu przy krawędzi jezdni

• Organizacyjne Uzgodnienie z zarządcą obiektu czasowego wyłączenia z ruchu sprzątanej części parkingu lub garażu
• Szkoleniowe Instruktaż o zasadach pracy w strefie ruchu pojazdów

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Pracownik zbierający śmieci między samochodami na parkingu galerii handlowej został potrącony przez cofający samochód. · Kierowca wyjeżdżający z garażu podziemnego, oślepiony słońcem, nie zauważył operatora zamiatarki przy rampie.

Wiadra z wodą, kanistry z koncentratami, odkurzacze, maszyny jednotarczowe i drabiny przenoszone po schodach, z samochodu do obiektu i między kondygnacjami bez windy, a także przesuwanie mebli przy sprzątaniu gruntownym

• Techniczne Zakup rampy najazdowej do samochodu i wózka do transportu maszyn po schodach
• Szkoleniowe Pokazanie prawidłowego podnoszenia i przenoszenia ciężarów w czasie instruktażu stanowiskowego
• Organizacyjne Uwzględnienie przy przydziale zadań ograniczeń w przenoszeniu ciężarów przez kobiety w ciąży i kobiety karmiące dziecko piersią

Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp przy ręcznych pracach transportowych · art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią

Przykłady zdarzeń: Pracownica wnosiła pełne wiadro wody na trzecie piętro kamienicy i poczuła ostry ból w dolnej części pleców. · Dwóch pracowników wyładowywało z samochodu maszynę jednotarczową bez rampy i jeden z nich nadwyrężył bark.

Worki z odpadami przenoszone na dużą odległość do altany śmietnikowej, wrzucane do kontenerów powyżej wysokości barków, ciężkie pojemniki na kołach przetaczane przez krawężniki i schody

• Organizacyjne Uzgodnienie z zarządcą obiektu najazdów i oświetlenia drogi do miejsca gromadzenia odpadów
• Techniczne Zastąpienie wysokich kontenerów pojemnikami, do których odpady wrzuca się bez podnoszenia nad głowę, jeżeli zleceniodawca się na to zgodzi

Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp przy ręcznych pracach transportowych · art. 207 Kodeksu pracy

Przykłady zdarzeń: Pracownik wrzucał pełny worek do wysokiego kontenera i poczuł ból barku. · Pojemnik na odpady przetaczany przez krawężnik przechylił się, a pracownica, próbując go utrzymać, nadwyrężyła kręgosłup.

Wielogodzinne, powtarzalne ruchy rąk przy mopowaniu, przecieraniu powierzchni i szyb oraz wyciskaniu mopów i ścierek, często z dużą siłą chwytu i przy zgiętym nadgarstku

• Organizacyjne Ustalenie norm sprzątanej powierzchni na zmianę z uwzględnieniem przerw w pracy
• Techniczne Przejście na mopy płaskie nasączane wcześniej w pojemniku, bez wyciskania mopa w czasie pracy
• Szkoleniowe Pokazanie w czasie instruktażu ułożenia rąk i postawy zmniejszających obciążenie nadgarstków

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Pracownica, która od kilku lat sprząta biurowiec, zaczęła budzić się w nocy z drętwieniem palców prawej ręki. · Pracownik mycia okien po sezonie intensywnych zleceń odczuwał ból łokcia przy każdym chwycie ściągaczki.

Mycie muszli klozetowych, pisuarów i umywalek, sprzątanie pod meblami, mycie listew przypodłogowych, grzejników i dolnych części mebli, ręczne doczyszczanie narożników posadzek

• Techniczne Zakup narzędzi z teleskopowymi trzonkami do doczyszczania narożników i listew
• Szkoleniowe Omówienie w instruktażu stanowiskowym postawy przy pracy w pochyleniu i na kolanach

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Pracownica sprzątająca codziennie kilkanaście toalet w biurowcu skarżyła się na stały ból krzyża. · Operator, który po szorowaniu hali ręcznie doczyszczał narożniki, pracował wiele godzin na kolanach bez nakolanników.

Mycie okien, luster, przeszkleń i wysokich drzwi, praca drążkiem teleskopowym, czyszczenie lamp, kratek wentylacyjnych i górnych części ścian

• Techniczne Wymiana ciężkich drążków na lżejsze, z uwzględnieniem zagrożenia przy pracy w pobliżu linii elektroenergetycznych
• Organizacyjne Planowanie dużych zleceń mycia okien tak, aby przeplatać je z innymi pracami

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Pracownik mycia okien po całym dniu pracy drążkiem przy przeszklonej fasadzie odczuwał silny ból karku. · Pracownica myjąca lustra w łazienkach hotelowych skarżyła się na nawracający ból barku.

Odkurzacze plecakowe i przemysłowe, myjki wysokociśnieniowe, dmuchawy, zamiatarki i szorowarki pracujące przez wiele godzin w pobliżu operatora, często w pomieszczeniach o twardych ścianach i posadzkach odbijających dźwięk

• Organizacyjne Zlecenie pomiarów hałasu na stanowisku operatora, jeżeli praca głośnymi maszynami trwa większą część zmiany
• Medyczne Uwzględnienie hałasu w skierowaniu na badania lekarskie operatorów

Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne · art. 227 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · Rozporządzenie w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy

Przykłady zdarzeń: Operator, który przez całą zmianę mył myjką wysokociśnieniową garaż podziemny, po pracy słyszał szum w uszach. · Pracownik z odkurzaczem plecakowym nie usłyszał ostrzeżenia kolegi o rozlanej wodzie.

Uchwyty maszyn jednotarczowych, szorowarek prowadzonych i lanc myjek wysokociśnieniowych oraz siedziska zamiatarek i szorowarek samojezdnych jeżdżących po nierównych nawierzchniach

• Organizacyjne Oszacowanie dziennej ekspozycji na drgania na podstawie danych producenta maszyn lub pomiarów dla operatorów pracujących maszynami przez większą część zmiany
• Medyczne Uwzględnienie drgań mechanicznych w skierowaniu na badania lekarskie

Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne · art. 227 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy

Przykłady zdarzeń: Operator polerujący posadzki maszyną jednotarczową po kilku godzinach pracy odczuwał mrowienie i drętwienie dłoni. · Operator zamiatarki samojezdnej, jeżdżący codziennie po spękanym placu, skarżył się na ból krzyża.

Częściowo wyłączone oświetlenie obiektów po godzinach pracy zleceniodawcy, czujniki ruchu gaszące światło, nieoświetlone piwnice, klatki schodowe, garaże, altany śmietnikowe i dojścia do obiektu

• Organizacyjne Wpisanie do karty obiektu miejsc słabo oświetlonych i sposobu włączania oświetlenia
• Organizacyjne Uzgodnienie z zarządcami obiektów naprawy oświetlenia dojść do miejsc gromadzenia odpadów

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Pracownica schodząca do piwnicy po sprzęt źle postawiła stopę, bo czujnik ruchu właśnie wyłączył światło. · Pracownik wynoszący wieczorem odpady potknął się o krawężnik na nieoświetlonym dojściu do altany śmietnikowej.

Nagrzane pomieszczenia bez klimatyzacji, poddasza, hale i przeszklone atria w okresie letnim, mycie okien i przeszkleń w pełnym słońcu, gorące strefy w zakładach zleceniodawców, intensywny wysiłek przy sprzątaniu gruntownym

• Organizacyjne Przygotowanie zasad pracy w czasie upałów: zmiana godzin pracy, przerwy, napoje i obserwacja objawów przegrzania
• Szkoleniowe Omówienie z pracownikami objawów udaru cieplnego i pierwszej pomocy

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Pracownik myjący przeszklenia od strony południowej w upalne popołudnie zasłabł na drabinie. · Pracownica sprzątająca w lipcu nieklimatyzowane poddasze biurowca dostała silnego bólu głowy i nudności.

Mycie okien i witryn od zewnątrz, sprzątanie terenów, parkingów i altan śmietnikowych, odśnieżanie i usuwanie lodu, praca w nieogrzewanych halach i garażach, przemoczona odzież i obuwie

• Organizacyjne Ustalenie ze zleceniodawcami miejsca, w którym pracownicy mogą się ogrzać, przebrać i wysuszyć odzież
• Techniczne Zakup lekkich łopat do śniegu i wózków do rozsypywania soli

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 237⁷ Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Pracownik mycia okien pracował w styczniu kilka godzin przy witrynach galerii w mokrych rękawicach i doznał odmrożenia palców. · Pracownica sprzątająca zimą garaż podziemny w przemoczonym obuwiu kilka razy w sezonie chorowała na infekcje dróg oddechowych.

Codzienny kontakt dłoni z roztworami środków myjących, dezynfekujących i odtłuszczających, praca w mokrych rękawicach lub bez nich, częste mycie rąk, a u części osób uczulenie na składniki środków lub na lateks rękawic

• Środki ochrony indywidualnej Zastąpienie rękawic lateksowych rękawicami nitrylowymi bezpudrowymi
• Medyczne Uwzględnienie pracy w wilgoci i kontaktu ze środkami chemicznymi w skierowaniu na badania lekarskie
• Szkoleniowe Przeszkolenie pracowników z pielęgnacji skóry rąk i wczesnego zgłaszania zmian skórnych

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 221 Kodeksu pracy · art. 237⁶ Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Pracownica myjąca codziennie sanitariaty bez rękawic po kilku miesiącach miała popękaną, krwawiącą skórę palców. · U pracownika używającego rękawic lateksowych pojawiła się swędząca wysypka na dłoniach i nadgarstkach.

Koncentraty kwasowe do odkamieniania i mycia sanitariatów, silnie zasadowe preparaty do odtłuszczania i usuwania powłok, środki do udrażniania odpływów, przelewane, rozcieńczane i rozpylane przez pracowników

• Techniczne Zapewnienie w pomieszczeniach gospodarczych na obiektach płynu do przemywania oczu lub dostępu do bieżącej wody
• Organizacyjne Sporządzenie spisu stosowanych środków niebezpiecznych wraz z aktualnymi kartami charakterystyki
• Techniczne Zastąpienie najbardziej żrących środków łagodniejszymi tam, gdzie pozwala na to rodzaj zabrudzeń

Podstawy prawne: art. 221 Kodeksu pracy · art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Przy rozcieńczaniu koncentratu odtłuszczającego bez okularów kropla środka prysnęła pracownikowi do oka. · Pracownica przelała odkamieniacz do butelki po wodzie mineralnej, a kolega z zespołu się z niej napił.

Łączenie preparatów chlorowych (podchlorynowych) z kwasowymi środkami do sanitariatów lub z preparatami zawierającymi amoniak, wlewanie kilku środków jednocześnie do muszli lub odpływu, praca w małych, słabo wietrzonych toaletach

• Szkoleniowe Oznakowanie na wózkach serwisowych środków, których nie wolno łączyć, i omówienie tego w instruktażu stanowiskowym
• Organizacyjne Dobór środków do sanitariatów tak, aby na jednym obiekcie nie używać jednocześnie preparatów chlorowych i kwasowych

Podstawy prawne: art. 221 Kodeksu pracy · art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Pracownica wlała do pisuaru kwasowy odkamieniacz, a zaraz potem żel z chlorem, i po chwili zaczęła się dusić. · W toalecie bez okna pracownik mył posadzkę roztworem chloru i środkiem z amoniakiem, po czym poczuł pieczenie oczu i gardła.

Rozpylanie środków ze spryskiwaczy w małych pomieszczeniach, dezynfekcja dużych powierzchni, nakładanie zmywaczy powłok, polimerów i impregnatów na posadzki, aerozole do pielęgnacji mebli i stali nierdzewnej

• Techniczne Zastąpienie aerozoli w puszkach środkami w płynie nanoszonymi na ściereczkę
• Środki ochrony indywidualnej Zapewnienie półmasek z odpowiednimi pochłaniaczami do prac ze środkami rozpuszczalnikowymi, jeżeli wskazuje na to karta charakterystyki

Podstawy prawne: art. 221 Kodeksu pracy · art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy

Przykłady zdarzeń: Pracownica, która codziennie rozpylała środek dezynfekcyjny w małych toaletach, skarżyła się po pracy na pieczenie gardła i kaszel. · Operator nakładający polimer na posadzkę zamkniętej sali poczuł zawroty głowy.

Kurz unoszony przy zamiataniu na sucho i trzepaniu, opróżnianie worków i zbiorników odkurzaczy, pył budowlany (cementowy, gipsowy, z cięcia płytek i betonu) przy sprzątaniu po remontach i budowach

• Organizacyjne Ustalenie przed przystąpieniem do sprzątania po remoncie lub budowie rodzaju pyłu i potrzebnej ochrony dróg oddechowych
• Techniczne Zakup odkurzaczy przemysłowych przeznaczonych do pyłu budowlanego

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 227 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy

Przykłady zdarzeń: Pracownica zamiatająca na sucho posadzkę po szlifowaniu ścian pracowała bez maski w gęstym pyle gipsowym. · Operator opróżniał zbiornik odkurzacza przemysłowego w zamkniętym pomieszczeniu i pył osiadł mu na twarzy i w oczach.

Kał, mocz, wymiociny, krew i inne wydzieliny w toaletach, łazienkach i pomieszczeniach socjalnych, zanieczyszczone powierzchnie, ręczniki i odpady higieniczne, rozpryski przy myciu muszli i pisuarów

• Organizacyjne Opracowanie instrukcji usuwania krwi, wymiocin i innych wydzielin
• Medyczne Rozważenie z lekarzem medycyny pracy szczepień ochronnych dla pracowników sprzątających sanitariaty, np. przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B

Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki · art. 222¹ Kodeksu pracy · art. 207 Kodeksu pracy

Przykłady zdarzeń: Pracownica posprzątała toaletę w galerii handlowej po osobie z biegunką i po kilku dniach zachorowała na ostrą infekcję jelitową. · Pracownik usuwał krew z posadzki po skaleczeniu się klienta, mając na dłoni niezabezpieczoną ranę.

Zużyte igły i strzykawki porzucone w toaletach publicznych, na klatkach schodowych, terenach zewnętrznych i w koszach, ostre odpady w gabinetach medycznych i kosmetycznych, worki z odpadami ugniatane lub niesione przy ciele

• Organizacyjne Opracowanie procedury po zakłuciu: obmycie rany, zgłoszenie przełożonemu i niezwłoczna konsultacja lekarska
• Medyczne Rozważenie z lekarzem medycyny pracy szczepienia przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B
• Szkoleniowe Instruktaż bezpiecznego postępowania ze znalezionymi igłami i odpadami medycznymi

Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki · art. 222¹ Kodeksu pracy · art. 207 Kodeksu pracy

Przykłady zdarzeń: Pracownica wyjmowała worek z kosza w toalecie dworcowej i zakłuła się igłą wystającą przez folię. · Pracownik zbierający śmieci na terenie osiedla podniósł ręką strzykawkę ukrytą w trawie.

Płyny do szyb i preparaty z alkoholem, rozpuszczalnikowe zmywacze i impregnaty, aerozole, ściereczki i pady nasączone olejami do drewna lub impregnatami, które mogą ulec samozapaleniu, środki składowane w magazynkach i samochodach

• Organizacyjne Sprawdzenie w kartach charakterystyki, które środki są łatwopalne, i oznaczenie miejsc ich przechowywania
• Organizacyjne Uzgodnienie ze zleceniodawcą miejsca przechowywania środków łatwopalnych na obiekcie

Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów · art. 207 Kodeksu pracy · art. 221 Kodeksu pracy

Przykłady zdarzeń: Ściereczki nasączone olejem do podłóg drewnianych, zostawione na noc w worku w magazynku, zapaliły się same. · Pracownik palił papierosa przy otwartym kanistrze ze zmywaczem rozpuszczalnikowym w pomieszczeniu gospodarczym.

Praca w obcych budynkach, często po godzinach ich otwarcia, nieznajomość dróg ewakuacyjnych, wyjść i sygnałów alarmowych, wyjścia zamykane na klucz po godzinach otwarcia, drogi ewakuacyjne zastawione sprzętem

• Organizacyjne Przygotowanie dla każdego obiektu karty z drogami ewakuacyjnymi, miejscem zbiórki i numerami kontaktowymi
• Szkoleniowe Udział pracowników firmy w próbnych ewakuacjach organizowanych przez zleceniodawcę

Podstawy prawne: art. 209¹ Kodeksu pracy · art. 208 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

Przykłady zdarzeń: Gdy wieczorem w biurowcu włączył się alarm pożarowy, pracownica sprzątająca nie wiedziała, którędy wyjść, bo główne drzwi były zamknięte. · Wózek serwisowy pozostawiony w drzwiach ewakuacyjnych zablokował wyjście z korytarza.

Akumulatory kwasowo-ołowiowe szorowarek i zamiatarek ładowane w małych, niewentylowanych pomieszczeniach gospodarczych, iskrzenie przy odłączaniu przewodów prostownika w trakcie ładowania, uzupełnianie wody destylowanej w ogniwach

• Organizacyjne Uzgodnienie ze zleceniodawcą miejsca ładowania maszyn z odpowiednią wentylacją
• Techniczne Stopniowa wymiana maszyn na modele z akumulatorami bezobsługowymi

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bhp w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy

Przykłady zdarzeń: Operator odłączył zaciski prostownika w trakcie ładowania i iskra zapaliła wodór nad akumulatorem. · Przy uzupełnianiu wody w ogniwach elektrolit prysnął pracownikowi na dłoń.

Wnętrza zbiorników, studzienek kanalizacyjnych, separatorów, kanałów technologicznych i szybów windowych w obiektach zleceniodawców, w których mogą gromadzić się gazy i opary środków czyszczących albo może brakować tlenu

• Organizacyjne Pisemne uzgodnienie ze zleceniodawcą zasad prac w przestrzeniach zamkniętych, w tym kto sprawdza atmosferę i kto prowadzi asekurację
• Techniczne Zakup przenośnego miernika wielogazowego lub korzystanie z pomiarów wykonywanych przez zleceniodawcę
• Szkoleniowe Omówienie z pracownikami zakazu wchodzenia na ratunek bez sprzętu ochrony układu oddechowego i bez asekuracji

Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy · art. 208 Kodeksu pracy

Przykłady zdarzeń: Pracownik zszedł do studzienki separatora, aby usunąć osad, i stracił przytomność; kolega, który zszedł mu na pomoc, również zasłabł. · Przy myciu wnętrza zbiornika środkiem czyszczącym opary zebrały się przy dnie i pracownik poczuł silne zawroty głowy.

Normy powierzchni do posprzątania w krótkim czasie, praca wczesnym rankiem, wieczorem i nocą, przerywany czas pracy i dojazdy między obiektami, uwagi i reklamacje ze strony zleceniodawców

• Organizacyjne Przegląd zakresu prac na obiekcie przy każdej zmianie warunków zlecenia pod kątem czasu potrzebnego na ich bezpieczne wykonanie
• Organizacyjne Układanie grafików tak, aby pracownicy pracujący na kilku obiektach mieli zapewniony odpoczynek między zmianami

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 226 Kodeksu pracy

Przykłady zdarzeń: Pracownica sprzątająca rano biuro, a wieczorem drugi obiekt w innej części miasta, sypiała po kilka godzin i coraz częściej popełniała błędy. · Po skróceniu przez klienta czasu na sprzątanie piętra pracownicy przestali ustawiać tablice ostrzegawcze.

Odpowiedzialność za jakość prac na kilku obiektach, nagłe nieobecności pracowników i konieczność zastępstw, duża rotacja personelu, konflikty i reklamacje zleceniodawców, dostępność telefoniczna poza godzinami pracy

• Organizacyjne Ustalenie godzin, w których brygadzista jest dostępny pod telefonem, oraz osoby zastępującej go w dni wolne
• Szkoleniowe Szkolenie z kierowania zespołem i rozwiązywania konfliktów z klientem

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 226 Kodeksu pracy

Przykłady zdarzeń: Brygadzista, który w ciągu tygodnia trzy razy sam zastępował nieobecnych pracowników, do późnej nocy jeździł też samochodem między obiektami. · Po serii reklamacji klienta koordynator obiektu odbierał telefony od zleceniodawcy także w dni wolne.

Osoby nietrzeźwe, pod wpływem środków odurzających lub zachowujące się agresywnie w toaletach publicznych, na dworcach, w galeriach handlowych, na klatkach schodowych i parkingach, a także niezadowoleni klienci i mieszkańcy

• Organizacyjne Ustalenie ze zleceniodawcą sposobu wzywania ochrony i reagowania na zgłoszenia pracowników
• Szkoleniowe Instruktaż postępowania w sytuacji agresji i zgłaszania zdarzeń przełożonemu
• Organizacyjne Zapewnienie pracownikowi po napaści wsparcia psychologicznego i czasu na powrót do pracy

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 226 Kodeksu pracy

Przykłady zdarzeń: Pracownica sprzątająca toaletę na dworcu została popchnięta przez nietrzeźwego mężczyznę, któremu zwróciła uwagę. · Mieszkaniec bloku zwymyślał pracownika z powodu mokrej posadzki na klatce schodowej i groził mu pobiciem.

Samodzielne sprzątanie biur, sklepów i hal po godzinach ich pracy, nocą lub w weekendy, bez innych osób w budynku, często w miejscach bez zasięgu telefonu, takich jak piwnice i garaże

• Organizacyjne Wprowadzenie stałych godzin kontaktu telefonicznego z pracownikiem pracującym samotnie i procedury na wypadek, gdy nie odbiera
• Techniczne Rozważenie urządzeń alarmowych dla osób pracujących samotnie, np. przycisku alarmowego lub aplikacji wykrywającej upadek

Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 209¹ Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Pracownica sprzątająca w nocy pusty biurowiec spadła ze schodków i przez kilka godzin nie mogła wezwać pomocy, bo telefon został w szatni. · Pracownik zasłabł w garażu podziemnym bez zasięgu i znalazła go dopiero ochrona w czasie obchodu.

Niezabezpieczone otwory w stropach, szyby windowe i krawędzie balkonów bez balustrad, prace innych wykonawców prowadzone w tym samym czasie, ruch maszyn budowlanych, gruz, wystające pręty i gwoździe w obiekcie przed odbiorem

• Organizacyjne Pisemne uzgodnienie z kierownikiem budowy stref, w których pracownicy firmy mogą sprzątać, oraz osoby koordynującej prace
• Szkoleniowe Instruktaż o zagrożeniach terenu budowy przed pierwszym wejściem na budowę

Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp podczas wykonywania robót budowlanych · art. 208 Kodeksu pracy · art. 207 Kodeksu pracy

Przykłady zdarzeń: Pracownica sprzątająca mieszkanie w budowanym bloku weszła na balkon, który nie miał jeszcze balustrady. · Pracownik zbierający gruz z posadzki przebił stopę gwoździem wystającym z deski.