- Jazda w ramach obowiązków służbowych, np. dostawy, dojazdy do klientów i przewóz materiałów, to zagrożenie, które ocenia się na stanowisku tak jak każde inne (art. 226 KP).
- Wypadek drogowy podczas wykonywania zadań służbowych jest wypadkiem przy pracy; droga z domu do pracy i z powrotem to odrębna kategoria.
- Ryzyko w dużej mierze zależy od organizacji: planowania tras, terminów, czasu pracy i stanu pojazdów.
- Kierowcy zawodowi mają dodatkowe wymagania: kwalifikacje, badania oraz przepisy o czasie pracy kierowców.
- W karcie oceny ryzyka jazda pojawia się na każdym stanowisku, na którym pracownik prowadzi pojazd lub w ramach pracy porusza się po drogach.
Na czym polega zagrożenie i kogo dotyczy
Ryzyko drogowe w pracy to nie tylko zderzenie. To także potrącenie przy rozładunku na ulicy, upadek z roweru lub skutera przy dowozie i uderzenie niezabezpieczonym ładunkiem przy gwałtownym hamowaniu. Do tego dochodzą zmęczenie i pośpiech, które zwiększają każde z tych zagrożeń. Na ryzyko wpływają: czas spędzany w drodze, pora (noc, wczesny ranek), warunki atmosferyczne, stan pojazdu, presja terminów i korzystanie z telefonu w czasie jazdy.
- Branża
Magazyn i transport
Kto jeździ i po co: kierowca samochodu dostawczego, kurier, kierowca ciężarówki: jazda to podstawowe zadanie
- Branża
Restauracja i bar
Kto jeździ i po co: dowóz zamówień samochodem, skuterem lub rowerem, często wieczorem i w pośpiechu
- Branża
Piekarnia i cukiernia
Kto jeździ i po co: rozwożenie pieczywa do sklepów wcześnie rano
- Branża
Sklep i sklep spożywczy
Kto jeździ i po co: dostawy do klientów, zakupy w hurtowni
- Branża
Biuro nieruchomości
Kto jeździ i po co: dojazdy na prezentacje i spotkania, często kilka razy dziennie
- Branża
Firma sprzątająca
Kto jeździ i po co: przejazdy między obiektami klientów, ze sprzętem i środkami czystości w bagażniku
- Branża
Remonty i wykończenia
Kto jeździ i po co: dojazdy do zleceń z materiałami i narzędziami, przewóz długich i ciężkich ładunków
- Branża
Warsztat samochodowy
Kto jeździ i po co: jazdy próbne, odbiór i odstawianie pojazdów klientów
- Branża
Biuro, apteka, salon
Kto jeździ i po co: wyjazdy służbowe, dowóz, wizyty u klientów: rzadziej, ale też do oceny
Co mówią przepisy
- 01
Art. 226 KP
Ocena ryzyka obejmuje wszystkie zagrożenia związane z wykonywaną pracą, także te poza siedzibą firmy, gdy praca polega na jeździe albo ją obejmuje.
- 02
Art. 207 § 2 KP
Pracodawca chroni zdrowie i życie pracowników; obejmuje to organizację pracy osób jeżdżących służbowo i stan pojazdów firmowych.
- 03
Wypadek przy pracy
Wypadek drogowy w czasie wykonywania zadań służbowych, np. w trasie z dostawą albo w drodze do klienta, jest wypadkiem przy pracy. Pracodawca ustala jego okoliczności i przyczyny w trybie rozporządzenia w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy. Wypadek w drodze z domu do pracy lub z pracy do domu to odrębna kategoria, z innymi skutkami prawnymi.
- 04
Badania lekarskie
Pracownicy podlegają badaniom wstępnym, okresowym i kontrolnym (art. 229 KP). Jeśli prowadzenie pojazdu należy do obowiązków pracownika, pracodawca zaznacza to w skierowaniu, a lekarz uwzględnia to w zakresie badań.
- 05
Kierowcy zawodowi
Osoby prowadzące samochody ciężarowe i niektóre inne pojazdy w transporcie drogowym podlegają dodatkowo przepisom o transporcie drogowym, o kierujących pojazdami i o czasie pracy kierowców. Dotyczą one m.in. kwalifikacji zawodowej i szkoleń okresowych, badań lekarskich i psychologicznych oraz czasu jazdy i odpoczynku.
- 06
Dyrektywa ramowa 89/391/EWG
Pracodawca ocenia ryzyko i dostosowuje pracę do człowieka, w tym jej organizację i tempo.
Jak ocenić: pytania o jazdę w pracy
Ocena ryzyka drogowego nie wymaga pomiarów, ale wymaga rzetelnej odpowiedzi na pytanie, jak naprawdę wygląda jazda w firmie:
- 01
Kto jeździ, czym i ile
Stanowiska, pojazdy (samochód osobowy, dostawczy, ciężarowy, skuter, rower), czas w drodze w typowym dniu.
- 02
Kiedy
Noc, wczesny ranek, godziny szczytu, zima na nieodśnieżonych drogach.
- 03
Terminy
Czy plan dostaw i zleceń zostawia czas na korki i przerwy, czy wymusza pośpiech.
- 04
Pojazdy
Kto dba o przeglądy, opony i oświetlenie; czy kierowca sprawdza pojazd przed wyjazdem; czy ładunek jest zabezpieczany.
- 05
Telefon
Czy pracownicy przyjmują zlecenia i rozmawiają w czasie jazdy.
- 06
Rozładunek
Czy odbywa się na ulicy, przy ruchu, po zmroku.
- 07
Pojazd prywatny
Czy pracownicy jeżdżą służbowo własnymi samochodami.
Ciężkość wypadku drogowego ocenia się jako bardzo poważną: możliwe są ciężkie obrażenia i śmierć. Prawdopodobieństwo zależy od czasu spędzanego w drodze i od organizacji. Agent nieruchomości, który kilka razy dziennie jeździ na spotkania pod presją czasu, jest narażony na inne ryzyko niż pracownik biura, który raz w miesiącu jedzie do urzędu. Wysokie prawdopodobieństwo przy bardzo poważnych skutkach daje wysoki poziom ryzyka, a to wymaga działań przed dalszą pracą.
Typowe środki
- 01
Organizacja
Planowanie tras i terminów z zapasem na korki; ograniczenie jazdy nocą i w najgorszych warunkach; przerwy w długiej jeździe; zasada, że zleceń nie przyjmuje się w czasie jazdy, a telefon obsługuje się tylko przez zestaw głośnomówiący albo po zatrzymaniu; rezygnacja z jazdy, gdy sprawę da się załatwić rozmową lub wideokonferencją.
- 02
Pojazdy
Przeglądy i serwis na czas, opony dostosowane do pory roku, krótka kontrola przed wyjazdem (światła, opony, płyny), przegroda między kabiną a przestrzenią ładunkową, pasy i siatki do mocowania ładunku, apteczka i gaśnica w pojeździe.
- 03
Rozładunek
Kamizelka odblaskowa, światła awaryjne, rozładunek z dala od ruchu, gdy to możliwe.
- 04
Jednoślady
Kask, odzież widoczna po zmroku, sprawne oświetlenie roweru lub skutera, rezygnacja z dowozu w skrajnie złych warunkach.
- 05
Szkolenie
Instruktaż obejmujący zabezpieczanie ładunku, kontrolę pojazdu i postępowanie po wypadku; dla osób, które dużo jeżdżą, szkolenie z techniki bezpiecznej jazdy.
- 06
Po zdarzeniu
Jasna procedura (zabezpieczenie miejsca, wezwanie pomocy, powiadomienie pracodawcy, ustalenie okoliczności i przyczyn).
Jak to zagrożenie trafia do dokumentacji
W karcie oceny ryzyka ruch drogowy wpisuje się przy każdym stanowisku, na którym praca obejmuje jazdę, z opisem źródła: „rozwożenie pieczywa samochodem dostawczym wczesnym rankiem”, „dojazdy do klientów samochodem służbowym kilka razy dziennie”, „dowóz zamówień skuterem wieczorem”. Obok podaje się możliwe skutki, stosowane środki, ciężkość, prawdopodobieństwo i poziom ryzyka. Pojazdy wymienia się też w opisie stanowiska.
Do planu działań trafiają brakujące kroki: grafik dostaw z zapasem czasu, siatki do mocowania ładunku, zasady korzystania z telefonu, szkolenie z zabezpieczania ładunku, każdy z osobą odpowiedzialną i terminem. Informacja o ryzyku dla pracowników przypomina najważniejsze zasady. Dokumentację przygotowaną w serwisie pracodawca sprawdza, uzupełnia i zatwierdza.
Wymagania dotyczące kierowców zawodowych, takie jak kwalifikacje czy czas jazdy i odpoczynku, wynikają z osobnych przepisów i sprawdza się je niezależnie od oceny ryzyka. Co robić, gdy dojdzie do wypadku, opisuje poradnik o wypadku przy pracy.
Warto przeczytać
- PoradnikWypadek przy pracy: co zrobić krok po kroku
- ZagrożenieStres w pracy: obciążenie psychiczne w małej firmie
- ZagrożenieDrgania mechaniczne: narzędzia udarowe, wózki i pojazdy
- StronaKierowca samochodu dostawczego
- StronaKurier
- BranżaMagazyn i transport
- BranżaBiuro nieruchomości
- BranżaFirma sprzątająca
- BranżaRemonty i wykończenia
- BranżaPiekarnia i cukiernia
Zobacz też: Wszystkie zagrożenia
Pytania i odpowiedzi
Czy wypadek w drodze do pracy to wypadek przy pracy?
Nie. Wypadek w drodze z domu do pracy lub z pracy do domu to odrębna kategoria, z innymi skutkami prawnymi. Wypadkiem przy pracy jest natomiast wypadek drogowy w czasie wykonywania zadań służbowych, np. w trasie z dostawą albo w drodze między klientami.
Czy trzeba oceniać ryzyko, gdy pracownik jeździ służbowo własnym samochodem?
Tak. Zagrożenie wynika z wykonywanej pracy, a nie z tego, do kogo należy pojazd. W ocenie warto uwzględnić także to, że pracodawca ma mniejszy wpływ na stan prywatnego samochodu, i ustalić z pracownikiem podstawowe zasady.
Czy dowóz jedzenia skuterem trzeba ująć w ocenie ryzyka?
Tak, w karcie oceny ryzyka stanowiska, na którym ktoś dowozi zamówienia. Jednoślad, pośpiech i praca wieczorem zwykle zwiększają prawdopodobieństwo wypadku w porównaniu z jazdą samochodem, a jego skutki mogą być bardzo poważne.
Jakie dodatkowe wymagania dotyczą kierowcy ciężarówki?
Kierowca zawodowy, poza badaniami wynikającymi z Kodeksu pracy, podlega przepisom o transporcie drogowym, o kierujących pojazdami i o czasie pracy kierowców. Dotyczą one m.in. kwalifikacji zawodowej i szkoleń okresowych, badań lekarskich i psychologicznych oraz czasu jazdy i odpoczynku.
Przepisy i źródła
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
- Dyrektywa Rady 89/391/EWG z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
Przy każdym źródle podano datę odczytu. Przepisy się zmieniają: zawsze warto sprawdzić tekst aktualnie obowiązujący.
Ta strona ma charakter informacyjny: nie jest oceną ryzyka przeprowadzoną w konkretnej firmie ani indywidualną poradą specjalisty ds. BHP lub lekarza medycyny pracy.