Ocena ryzyka zawodowego w warsztacie samochodowym: dla każdego stanowiska.

Posadzka hali zanieczyszczona olejem, smarem, płynami eksploatacyjnymi lub sorbentem, mokra od wody i śniegu wnoszonych na kołach pojazdów

• Organizacyjne Wyznaczenie osoby odpowiedzialnej za sprzątanie posadzki na koniec zmiany i po każdym wycieku
• Techniczne Odnowienie powłoki posadzki w miejscach wytartych i śliskich
• Środki ochrony indywidualnej Kontrola stanu podeszew obuwia roboczego i wymiana zużytego

Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Mechanik poślizgnął się na plamie oleju przy podnośniku i upadł na łokieć. · Doradca serwisowy przewrócił się przy bramie wjazdowej na posadzce mokrej od śniegu topniejącego na kołach pojazdów.

Węże sprężonego powietrza, przewody elektryczne, narzędzia, zdemontowane części, koła i wanny z olejem pozostawione na posadzce; wystające ramiona podnośników i progi

• Techniczne Wyznaczenie i oznakowanie na posadzce ciągów komunikacyjnych wolnych od sprzętu
• Organizacyjne Codzienne sprawdzanie porządku na hali przed rozpoczęciem pracy

Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Wulkanizator potknął się o wąż klucza pneumatycznego i upadł na stos kół. · Blacharz zahaczył stopą o ramię podnośnika i uderzył kolanem o posadzkę.

Odkryty kanał przeglądowy, nad którym nie stoi pojazd; śliskie i zaolejone stopnie zejścia do kanału

• Techniczne Zamontowanie rozsuwanych osłon lub barierek zakładanych na kanał po wyjeździe pojazdu
• Organizacyjne Wprowadzenie zasady zakrywania kanału bezpośrednio po wyjeździe pojazdu i wyznaczenie osoby odpowiedzialnej

Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Mechanik cofał się, oglądając podwozie sąsiedniego pojazdu, wpadł do odkrytego kanału i złamał nogę. · Doradca serwisowy oglądał pojazd na hali i poślizgnął się na krawędzi odkrytego kanału.

Pojazd uniesiony na podnośniku kolumnowym, nożycowym lub kanałowym, na lewarku hydraulicznym albo na kozłach: łapy podnośnika ustawione poza punktami podnoszenia, niestabilne podparcie, przesunięcie środka ciężkości przy demontażu ciężkich podzespołów

• Organizacyjne Sprawdzenie, czy podnośniki podlegają dozorowi technicznemu UDT, i uzupełnienie brakujących badań oraz dokumentów
• Techniczne Stosowanie dodatkowych podpór zabezpieczających pojazd przy demontażu ciężkich podzespołów (skrzynia biegów, most, silnik)
• Szkoleniowe Instruktaż stanowiskowy z obsługi podnośnika z praktycznym sprawdzeniem ustawiania łap

Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 215 · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań bhp w zakresie użytkowania maszyn · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Podczas demontażu tylnego zawieszenia pojazd przechylił się na podnośniku dwukolumnowym, bo łapy oparto poza punktami podnoszenia. · Mechanik wszedł pod samochód uniesiony tylko lewarkiem; lewarek zsunął się i pojazd opadł.

Pasek napędu osprzętu, koła pasowe i wentylator chłodnicy, który może włączyć się samoczynnie także po wyłączeniu silnika; obracające się koła i wały napędowe podczas diagnostyki na podnośniku

• Organizacyjne Opracowanie instrukcji wykonywania pomiarów przy pracującym silniku i obracających się kołach
• Szkoleniowe Omówienie w instruktażu stanowiskowym samoczynnego włączania się wentylatorów chłodnicy i samoczynnego uruchamiania się silników z systemem start-stop

Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Elektromechanik sprawdzał ładowanie przy pracującym silniku i pasek osprzętu wciągnął rękaw jego bluzy. · Wentylator chłodnicy włączył się po wyłączeniu silnika i uderzył mechanika w palce.

Głowica i stół obrotowy montażownicy, szczęki mocujące obręcz, dźwignia montażowa odbita przez naprężoną stopkę opony, obracające się koło na wyważarce

• Techniczne Przegląd techniczny montażownicy i wyważarki ze sprawdzeniem wyłączników i osłon
• Szkoleniowe Instruktaż stanowiskowy z montażu opon niskoprofilowych i typu run flat z użyciem ramienia pomocniczego

Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 215 · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań bhp w zakresie użytkowania maszyn

Przykłady zdarzeń: Wulkanizator trzymał dłoń między obręczą a głowicą montażownicy podczas obrotu stołu i zgniótł palce. · Dźwignia montażowa wyskoczyła spod stopki opony i uderzyła pracownika w twarz.

Szlifierka kątowa używana do cięcia i szlifowania blach, śrub i elementów układu wydechowego: odbicie narzędzia przy zakleszczeniu tarczy, pęknięcie tarczy, odpryski metalu

• Techniczne Wymiana szlifierek bez hamulca tarczy i bez zabezpieczenia przed ponownym rozruchem na modele wyposażone w te funkcje
• Organizacyjne Kontrola tarcz i osłon przed pracą, z usuwaniem tarcz uszkodzonych, zawilgoconych lub przeterminowanych

Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 215 · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań bhp w zakresie użytkowania maszyn

Przykłady zdarzeń: Tarcza tnąca pękła przy cięciu zapieczonej śruby wydechu i odłamek rozciął pracownikowi przedramię. · Szlifierka odbiła, gdy tarcza zakleszczyła się w nacięciu blachy, i zraniła blacharza w udo.

Klucze zsuwające się z zapieczonych śrub, młotki, przecinaki i wkrętaki; ostre krawędzie blach karoserii, rozbite szyby, zadziory na ciętych elementach i skorodowane części podwozia

• Organizacyjne Okresowy przegląd narzędzi ręcznych z wycofaniem uszkodzonych
• Organizacyjne Zabezpieczanie ostrych krawędzi blach i odłamków szyb osłonami lub taśmą przed dalszą pracą przy pojeździe

Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Klucz zsunął się z zapieczonej nakrętki wahacza i mechanik rozciął dłoń o krawędź nadkola. · Blacharz skaleczył przedramię o postrzępioną krawędź rozciętego błotnika.

Uszkodzone elektronarzędzia, przedłużacze i przenośne lampy warsztatowe, prostowniki i spawarki używane na mokrej lub zaolejonej posadzce; instalacja elektryczna hali

• Organizacyjne Prowadzenie ewidencji okresowych przeglądów elektronarzędzi i przedłużaczy
• Techniczne Zastąpienie sieciowych lamp używanych w kanale lampami akumulatorowymi

Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań bhp w zakresie użytkowania maszyn

Przykłady zdarzeń: Mechanik pracujący w kanale dotknął pękniętej obudowy lampy zasilanej z sieci i został porażony prądem. · Pracownik chwycił przedłużacz, którego izolację uszkodziło przejeżdżające po nim koło samochodu.

Akumulator trakcyjny, przewody (zwykle w kolorze pomarańczowym) i podzespoły układu wysokiego napięcia w pojazdach hybrydowych i elektrycznych, także po kolizji, gdy izolacja może być uszkodzona

• Organizacyjne Ustalenie na piśmie listy prac dozwolonych przy pojazdach hybrydowych i elektrycznych oraz osób upoważnionych do ich wykonywania
• Szkoleniowe Przeszkolenie wyznaczonych pracowników z bezpiecznej pracy przy układach wysokiego napięcia pojazdów
• Środki ochrony indywidualnej Okresowe sprawdzanie rękawic elektroizolacyjnych i narzędzi izolowanych

Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Kodeks pracy, art. 237³ · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Mechanik odkręcał osłonę podwozia hybrydy i uszkodził nieizolowanym narzędziem przewód wysokiego napięcia. · Blacharz ciął słupek nadwozia samochodu elektrycznego po kolizji, nie sprawdziwszy, czy układ wysokiego napięcia został odłączony.

Pompowanie opony uszkodzonej, przegrzanej lub źle osadzonej na obręczy, zbyt wysokie ciśnienie przy osadzaniu stopki, koła z obręczami dzielonymi i pierścieniami zabezpieczającymi (np. w niektórych pojazdach ciężarowych i przyczepach)

• Techniczne Wyposażenie stanowiska w klatkę do pompowania kół, jeżeli warsztat obsługuje koła z obręczami dzielonymi lub koła o wysokim ciśnieniu
• Organizacyjne Wywieszenie przy pompowniku instrukcji bezpiecznego pompowania opon

Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań bhp w zakresie użytkowania maszyn

Przykłady zdarzeń: Opona z uszkodzoną stopką rozerwała się przy osadzaniu na obręczy, gdy wulkanizator pochylał się nad kołem. · Przy pompowaniu koła z obręczą dzieloną pierścień zabezpieczający wyskoczył i uderzył pracownika w nogę.

Sprężarka ze zbiornikiem, instalacja i węże sprężonego powietrza, szybkozłącza, pistolety do przedmuchiwania używane do czyszczenia części i odzieży

• Techniczne Wymiana pistoletów do przedmuchiwania na modele z ograniczeniem ciśnienia na wylocie
• Organizacyjne Ustalenie, czy zbiornik sprężarki podlega dozorowi technicznemu UDT, i uzupełnienie dokumentacji

Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań bhp w zakresie użytkowania maszyn

Przykłady zdarzeń: Wąż wysunął się z niezablokowanego szybkozłącza i uderzył mechanika w twarz. · Pracownik przedmuchiwał zacisk hamulcowy i zanieczyszczenia wpadły mu do oka.

Kolektor wydechowy, katalizator, filtr cząstek stałych, tłumiki i turbosprężarka; płyn chłodniczy pod ciśnieniem w zbiorniku wyrównawczym; gorący olej przy wymianie; tarcze hamulcowe po jeździe

• Organizacyjne Planowanie kolejności napraw tak, aby pojazdy stygły przed pracami przy układzie wydechowym i chłodzenia
• Środki ochrony indywidualnej Zapewnienie przy stanowiskach rękawic odpornych na wysoką temperaturę

Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Mechanik odkręcił korek zbiornika wyrównawczego przy gorącym silniku i został oparzony płynem chłodniczym. · Wulkanizator oparł przedramię o rozgrzaną tarczę hamulcową przy zdejmowaniu koła.

Pojazdy wjeżdżające na halę, wyjeżdżające i przestawiane na placu; pojazd staczający się przy niezaciągniętym hamulcu postojowym; silnik uruchomiony na biegu podczas diagnostyki

• Organizacyjne Wprowadzenie zakazu samodzielnego wjazdu klientów na halę i oznakowanie go przy bramie
• Techniczne Wyznaczenie na posadzce pasa ruchu pojazdów oddzielonego od stanowisk pracy

Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Klient sam wjeżdżał na halę i przycisnął wulkanizatora do regału z oponami. · Samochód uruchomiony na biegu podczas diagnostyki ruszył i uderzył mechanika stojącego przed nim.

Jazdy próbne po naprawie, przestawianie pojazdów klientów na parking i podstawianie ich klientom, prowadzenie pojazdu z niesprawdzonym jeszcze po naprawie układem hamulcowym lub kierowniczym

• Organizacyjne Opracowanie zasad jazd próbnych (kto jedzie, jaką trasą, po jakim sprawdzeniu pojazdu) i zapoznanie z nimi pracowników
• Medyczne Uwzględnienie prowadzenia pojazdów w skierowaniach na badania lekarskie

Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Kodeks pracy, art. 229

Przykłady zdarzeń: Po wymianie klocków mechanik wyjechał na jazdę próbną bez wcześniejszego kilkukrotnego wciśnięcia pedału hamulca i najechał na poprzedzający pojazd. · Doradca serwisowy podstawiał samochód klientowi w pośpiechu i spowodował kolizję na skrzyżowaniu przy warsztacie.

Sprężyny śrubowe zawieszenia ściskane ściągaczem przy demontażu kolumn, sprężyny gazowe klap, amortyzatory i sprężyny szczęk hamulców bębnowych

• Techniczne Wycofanie zużytych ściągaczy ręcznych i zakup ściągacza stacjonarnego z osłoną
• Organizacyjne Opracowanie instrukcji stanowiskowej demontażu kolumny zawieszenia

Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań bhp w zakresie użytkowania maszyn

Przykłady zdarzeń: Szczęka ręcznego ściągacza zsunęła się ze zwoju sprężyny, która wystrzeliła i uderzyła mechanika w twarz. · Mechanik odkręcał górną nakrętkę kolumny przy nieściśniętej sprężynie i odrzucony klucz złamał mu palec.

Odkręcane od spodu elementy (układ wydechowy, wahacze, osłony, rozrusznik, skrzynia biegów), narzędzia odłożone na podzespołach, rdza, błoto i płyny spadające z podwozia pojazdu na podnośniku lub nad kanałem

• Techniczne Zakup podpór teleskopowych do podtrzymywania układu wydechowego i skrzyni biegów
• Organizacyjne Codzienna kontrola przez kierownika warsztatu, czy przy pracach pod pojazdem stosowane są okulary ochronne

Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Po odkręceniu ostatniej śruby tłumik spadł mechanikowi na twarz. · Płatki rdzy z progu wpadły pracownikowi do oka podczas odkręcania osłony podwozia.

Koła i opony (zwłaszcza SUV-ów i pojazdów dostawczych), stosy opon w przechowalni, akumulatory, tarcze i bębny hamulcowe, skrzynie biegów, elementy nadwozia, beczki i kanistry z olejem

• Szkoleniowe Instruktaż prawidłowego podnoszenia i przenoszenia ciężarów z ćwiczeniem praktycznym
• Techniczne Zakup podnośnika do kół ułatwiającego zakładanie kół na piasty
• Organizacyjne Planowanie przerw i rotacji zadań w sezonie wymiany opon

Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp przy ręcznych pracach transportowych · Rozporządzenie w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią

Przykłady zdarzeń: W szczycie sezonu wulkanizator przez cały dzień przenosił koła z przechowalni na stanowisko i zaczął odczuwać silny ból w dolnej części pleców. · Mechanik upuścił na stopę akumulator wyjmowany z komory silnika.

Praca z rękami uniesionymi nad głową pod pojazdem na podnośniku i w kanale, pochylanie się nad komorą silnika, praca we wnętrzu pojazdu, klęczenie i kucanie przy kołach i dolnych partiach nadwozia, powtarzalne ruchy przy szlifowaniu

• Techniczne Zakup taboretów warsztatowych z regulacją wysokości i leżanek z podparciem głowy
• Organizacyjne Planowanie zadań tak, aby prace nad głową przeplatały się z innymi czynnościami

Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Mechanik przez większą część zmiany wymieniał elementy wydechu z rękami nad głową i zaczął odczuwać ból barku. · Lakiernik szlifujący progi w klęku nabawił się dolegliwości kolan.

Wielogodzinna praca przy komputerze w biurze obsługi klienta: przyjmowanie zleceń, kosztorysy, zamawianie części, korespondencja z klientami i ubezpieczycielami

• Organizacyjne Ocena ergonomii stanowiska komputerowego z listą kontrolną i usunięcie stwierdzonych braków
• Techniczne Zapewnienie podstawki, zewnętrznej klawiatury i myszy do pracy na laptopie

Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe · Kodeks pracy, art. 207

Przykłady zdarzeń: Monitor ustawiony naprzeciw okna recepcji dawał odblaski, a doradca pod koniec dnia miewał bóle głowy. · Doradca pracował na laptopie bez podstawki i zewnętrznej klawiatury, przez co zaczął odczuwać ból karku.

Klucze pneumatyczne udarowe, szlifierki, prostowanie blach młotkiem, przecinaki pneumatyczne, sprężarka, przedmuchiwanie sprężonym powietrzem, silniki pracujące w zamkniętej hali

• Organizacyjne Wykonanie pomiarów hałasu przez akredytowane laboratorium i ocena ryzyka na ich podstawie
• Organizacyjne Oznakowanie stref, w których hałas może przekraczać wartości dopuszczalne, i nakaz stosowania ochronników słuchu
• Medyczne Uwzględnienie hałasu w skierowaniach na badania lekarskie

Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne · Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · Kodeks pracy, art. 227

Przykłady zdarzeń: W sezonie wulkanizator przez całą zmianę używał klucza udarowego bez ochronników słuchu. · Stanowisko blacharskie nie było oddzielone od reszty hali i hałas przy prostowaniu blach docierał do wszystkich pracowników.

Klucze pneumatyczne udarowe, szlifierki kątowe, oscylacyjne i mimośrodowe, przecinaki i młotki pneumatyczne, polerki

• Organizacyjne Wykonanie pomiarów drgań lub oszacowanie ekspozycji dziennej i ocena ryzyka na tej podstawie
• Medyczne Uwzględnienie drgań w skierowaniach na badania lekarskie
• Techniczne Przy zakupie nowych narzędzi wybór modeli o najniższej deklarowanej emisji drgań

Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne · Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · Kodeks pracy, art. 227

Przykłady zdarzeń: Lakiernik codziennie przez kilka godzin szlifował szlifierką mimośrodową i skarżył się na drętwienie palców. · Blacharz wycinał próg przecinakiem pneumatycznym przez kilka godzin bez przerwy.

Słabe oświetlenie pod pojazdem, w kanale przeglądowym, w komorze silnika i we wnętrzu pojazdu; olśnienie przez lampy przenośne; zbyt słabe światło na stanowisku przygotowania powierzchni i w kabinie lakierniczej

• Techniczne Pomiar natężenia oświetlenia na stanowiskach i w kanale oraz uzupełnienie opraw tam, gdzie światła jest za mało
• Techniczne Zapewnienie każdemu pracownikowi lampy czołowej lub akumulatorowej lampy przenośnej

Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Kodeks pracy, art. 207

Przykłady zdarzeń: Mechanik w słabo oświetlonym kanale nie zauważył wystającego wspornika i rozciął czoło. · Elektromechanik pracował w komorze silnika przy lampie, która go oślepiała, i skaleczył dłoń o krawędź obudowy.

Nagrzana latem hala z blaszanym dachem, ciepło oddawane przez silniki i układy wydechowe, praca w kabinie lakierniczej w szczelnym kombinezonie i masce, spawanie w ubraniu trudnopalnym

• Organizacyjne Opracowanie zasad pracy w upale (przerwy, napoje, zmiana godzin pracy) i zapoznanie z nimi pracowników
• Techniczne Montaż osłon przeciwsłonecznych lub wentylacji mechanicznej w najbardziej nagrzewających się częściach hali

Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Kodeks pracy, art. 207

Przykłady zdarzeń: W upalny dzień lakiernik po kilku natryskach w pełnym kombinezonie i masce zasłabł w kabinie. · Mechanik pracował całą zmianę na nagrzanej hali bez dostępu do wody pitnej.

Często otwierana brama wjazdowa zimą, niedogrzana hala, praca na placu przy przyjmowaniu i przestawianiu pojazdów, kontakt dłoni z zimnym metalem i mokrymi kołami

• Techniczne Montaż kurtyny powietrznej lub bramy szybkobieżnej przy głównym wjeździe
• Organizacyjne Ustalenie zasady zamykania bramy po każdym wjeździe i wyjeździe pojazdu

Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Kodeks pracy, art. 207

Przykłady zdarzeń: W sezonie zimowej wymiany opon brama była otwarta przez większość dnia, a wulkanizator pracował w przeciągu. · Doradca serwisowy przyjmował pojazdy na placu w mroźny dzień w lekkiej odzieży.

Łuk elektryczny przy spawaniu w osłonie gazów i przy cięciu plazmowym, oddziałujący także na osoby pracujące na sąsiednich stanowiskach

• Techniczne Wyposażenie stanowiska spawania w przenośne parawany spawalnicze
• Środki ochrony indywidualnej Sprawdzenie, czy filtry przyłbic mają stopień ochrony dobrany do metody i natężenia prądu spawania

Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy

Przykłady zdarzeń: Mechanik przyglądał się spawaniu bez osłony oczu i wieczorem miał silny ból i łzawienie oczu. · Blacharz spawał w koszulce z krótkim rękawem i doznał oparzenia skóry przedramion.

Zgrzewarka punktowa oporowa z kleszczami i przewodami prądowymi oraz nagrzewnica indukcyjna używana do podgrzewania zapieczonych połączeń i usuwania szyb

• Organizacyjne Pomiar pola elektromagnetycznego przy zgrzewarce i nagrzewnicy oraz oznakowanie wyznaczonych stref
• Medyczne Uwzględnienie pola elektromagnetycznego w skierowaniach na badania lekarskie pracowników obsługujących te urządzenia

Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy

Przykłady zdarzeń: Blacharz przy zgrzewaniu przekładał przewody prądowe zgrzewarki przez ramię, tuż przy tułowiu. · Pracownik ze stymulatorem serca podgrzewał śruby nagrzewnicą indukcyjną, nie wiedząc o przeciwwskazaniu.

Lakiery bazowe i bezbarwne, podkłady, rozcieńczalniki i zmywacze (m.in. ksylen, octan butylu, aceton) przy przygotowaniu mieszanin, natrysku, odtłuszczaniu i myciu pistoletów; szpachlówki zawierające styren

• Organizacyjne Wykonanie pomiarów stężeń rozpuszczalników w kabinie, mieszalni i na stanowisku przygotowawczym
• Organizacyjne Ustalenie harmonogramu wymiany filtrów kabiny i pochłaniaczy masek oraz prowadzenie jego ewidencji
• Techniczne Zastępowanie lakierów rozpuszczalnikowych wodorozcieńczalnymi tam, gdzie pozwala na to technologia

Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · Rozporządzenie w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · Kodeks pracy, art. 227 · Rozporządzenie w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią

Przykłady zdarzeń: Lakiernik mieszał lakier w mieszalni przy wyłączonym wyciągu i poczuł zawroty głowy. · Pracownik mył pistolety rozcieńczalnikiem w otwartym wiadrze, bez rękawic, i nabawił się wyprysku dłoni.

Utwardzacze do lakierów i podkładów poliuretanowych zawierające izocyjaniany, uwalniane w aerozolu podczas natrysku; poliuretanowe kleje do szyb i masy uszczelniające

• Środki ochrony indywidualnej Wyposażenie lakiernika w sprzęt ochrony układu oddechowego z doprowadzeniem czystego powietrza
• Szkoleniowe Przeszkolenie z bezpiecznego stosowania produktów zawierających diizocyjaniany, jeżeli wymóg takiego szkolenia podano na etykiecie lub w karcie charakterystyki
• Medyczne Uwzględnienie izocyjanianów w skierowaniach na badania lekarskie, z oceną układu oddechowego

Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · Kodeks pracy, art. 227 · Kodeks pracy, art. 229

Przykłady zdarzeń: Lakiernik natryskiwał lakier bezbarwny w półmasce przeciwpyłowej i po kilku miesiącach zaczęły się u niego napady duszności. · Blacharz wklejał szybę klejem poliuretanowym bez rękawic i dostał wysypki na dłoniach.

Spawanie w osłonie gazów, zgrzewanie i cięcie blach stalowych i ocynkowanych, nadpalanie się powłok lakierniczych, mas uszczelniających i zabezpieczeń antykorozyjnych w strefie nagrzewania

• Organizacyjne Pomiar stężeń składników dymów spawalniczych w strefie oddychania blacharza
• Techniczne Zakup przenośnego odciągu dymów spawalniczych z ramieniem ssącym

Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · Rozporządzenie w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · Kodeks pracy, art. 227

Przykłady zdarzeń: Blacharz spawał ocynkowane progi bez odciągu i wieczorem miał dreszcze i gorączkę. · Przy wspawywaniu reperaturki paliły się podkład i masa uszczelniająca, a dym unosił się prosto w strefę oddychania.

Świeże oleje i smary, płyn hamulcowy, płyn chłodniczy z glikolem, paliwa, zmywacze do hamulców i odtłuszczacze w aerozolu, preparaty do mycia felg i części

• Organizacyjne Zakaz przelewania płynów do butelek po napojach i oznakowanie wszystkich pojemników
• Techniczne Zastąpienie rozpuszczalnikowych zmywaczy w aerozolu preparatami wodnymi tam, gdzie to możliwe

Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Mechanik zasysał ustami paliwo przez wężyk, przelewając je ze zbiornika, i połknął część paliwa. · Płyn hamulcowy prysnął elektromechanikowi do oka przy odpowietrzaniu zacisku.

Silniki benzynowe i wysokoprężne uruchamiane na hali podczas diagnostyki, regulacji oraz wjazdów i wyjazdów, zwłaszcza zimą przy zamkniętej bramie; spaliny gromadzące się w kanale przeglądowym

• Organizacyjne Wykonanie pomiarów stężeń tlenku węgla i tlenków azotu na hali
• Techniczne Montaż czujnika tlenku węgla z sygnalizacją alarmową na hali i przy kanale
• Techniczne Rozbudowa odciągu spalin tak, aby obejmował wszystkie stanowiska

Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · Rozporządzenie w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · Kodeks pracy, art. 227

Przykłady zdarzeń: Zimą elektromechanik przez godzinę diagnozował pracujący silnik przy zamkniętej bramie i zaczął odczuwać silny ból głowy. · Mechanik pracujący w kanale zasłabł, gdy nad kanałem długo pracował silnik pojazdu.

Szlifowanie na sucho starych powłok lakierniczych, szpachlówek poliestrowych, podkładów i mas uszczelniających szlifierkami oscylacyjnymi, mimośrodowymi i ręcznie

• Organizacyjne Pomiar stężenia pyłów na stanowisku przygotowawczym
• Techniczne Wyposażenie wszystkich szlifierek w odciąg i odkurzacz przemysłowy o klasie dobranej do rodzaju pyłu

Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · Rozporządzenie w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · Kodeks pracy, art. 227

Przykłady zdarzeń: Lakiernik szlifował szpachlę na błotniku szlifierką bez odciągu i pył osiadał na całej hali. · Pracownik przedmuchiwał zapylony element sprężonym powietrzem bez półmaski.

Demontaż i czyszczenie hamulców bębnowych i tarczowych oraz sprzęgieł, przedmuchiwanie mechanizmów sprężonym powietrzem; w bardzo starych pojazdach okładziny mogą zawierać azbest

• Organizacyjne Wprowadzenie zakazu przedmuchiwania hamulców i sprzęgieł sprężonym powietrzem
• Organizacyjne Ustalenie zasad postępowania przy naprawach pojazdów zabytkowych, w których okładziny mogą zawierać azbest

Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Kodeks pracy, art. 222 · Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy

Przykłady zdarzeń: Mechanik przedmuchał bęben hamulcowy sprężonym powietrzem i chmura pyłu osiadła mu na twarzy. · W warsztacie naprawiającym zabytkowe pojazdy wymieniono okładziny sprzęgła bez sprawdzenia, czy nie zawierają azbestu.

Silniki wysokoprężne samochodów osobowych i dostawczych pracujące na hali, wymuszona (serwisowa) regeneracja filtrów cząstek stałych, pomiar zadymienia spalin

• Organizacyjne Ujęcie prac związanych z narażeniem na emisję spalin silników Diesla w rejestrze prac i pracowników narażonych na czynniki rakotwórcze
• Organizacyjne Pomiar narażenia na spaliny silników Diesla na hali
• Szkoleniowe Poinformowanie pracowników o rakotwórczym działaniu spalin i sposobach ograniczania narażenia

Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 222 · Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy

Przykłady zdarzeń: Elektromechanik przeprowadzał serwisową regenerację filtra cząstek stałych na hali bez odciągu spalin. · Mechanik regularnie diagnozował samochody dostawcze z pracującym silnikiem przy zamkniętej bramie.

Zużyty olej silnikowy przy jego wymianie, demontażu silnika, filtrów i misek olejowych; zaolejona odzież robocza i czyściwo noszone w kieszeniach

• Organizacyjne Ujęcie prac związanych z narażeniem skóry na przepracowane oleje mineralne używane wcześniej w silnikach spalinowych w rejestrze prac i pracowników narażonych na czynniki rakotwórcze
• Organizacyjne Zakaz noszenia zaolejonego czyściwa w kieszeniach i codzienna zmiana zabrudzonej odzieży

Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 222 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Mechanik przez lata wymieniał olej gołymi rękami i nosił zaolejone czyściwo w kieszeni spodni. · Pracownik zmywał olej z rąk benzyną, co dodatkowo uszkadzało skórę.

Zanieczyszczone wnętrza pojazdów (odchody zwierząt i gniazda gryzoni, krew po wypadkach, zużyte igły i odpady), zagrzybione filtry kabinowe i parowniki klimatyzacji, rany zabrudzone ziemią i smarem

• Organizacyjne Opracowanie procedury postępowania po zakłuciu igłą znalezioną w pojeździe (pierwsza pomoc, zgłoszenie, pilna konsultacja lekarska)
• Medyczne Zalecenie szczepienia przeciw tężcowi w porozumieniu z lekarzem medycyny pracy

Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy · Kodeks pracy, art. 207

Przykłady zdarzeń: Mechanik przy wymianie filtra kabinowego znalazł gniazdo myszy i wdychał kurz z odchodami. · Blacharz demontował fotel w pojeździe powypadkowym i zakłuł się igłą leżącą pod siedzeniem.

Wyciek benzyny lub oleju napędowego przy demontażu pompy, filtra, przewodów i zbiornika paliwa; opary benzyny zapalone od gorącego układu wydechowego, iskry z instalacji elektrycznej, lampy lub narzędzia

• Techniczne Zakup urządzenia do bezpiecznego odsysania paliwa ze zbiorników
• Szkoleniowe Instruktaż postępowania przy wycieku paliwa i użycia gaśnicy

Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów · Kodeks pracy, art. 207 · Kodeks pracy, art. 209¹

Przykłady zdarzeń: Podczas wymiany filtra paliwa benzyna ściekła na rozgrzany kolektor wydechowy i zapaliła się. · Blacharz spawał przy nadkolu obok nieszczelnego przewodu paliwowego, z którego sączyło się paliwo.

Materiały palne zgromadzone na hali i w magazynie (oleje, czyściwo nasączone olejem lub rozpuszczalnikiem, opony, lakiery, tapicerka) zapalone iskrami ze szlifowania i spawania, od instalacji elektrycznej, ładowanych akumulatorów lub urządzeń grzewczych

• Organizacyjne Sprawdzenie, czy obiekt wymaga instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, oraz jej opracowanie lub aktualizacja
• Szkoleniowe Praktyczne ćwiczenie ewakuacji i użycia gaśnic z udziałem wszystkich pracowników

Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów · Kodeks pracy, art. 209¹

Przykłady zdarzeń: Iskry ze szlifierki zapaliły czyściwo nasączone rozcieńczalnikiem, pozostawione w otwartym koszu. · W przechowalni opon zapalił się przeciążony przedłużacz, a gęsty dym wypełnił całą halę.

Mieszaniny par rozpuszczalników z powietrzem w kabinie lakierniczej, w mieszalni farb i przy myciu pistoletów; zapłon od wyładowania elektrostatycznego, urządzenia elektrycznego lub otwartego ognia

• Organizacyjne Wykonanie oceny zagrożenia wybuchem z wyznaczeniem stref zagrożenia wybuchem w kabinie i mieszalni
• Techniczne Przegląd i konserwacja wentylacji kabiny z wymianą filtrów według harmonogramu producenta

Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów · Kodeks pracy, art. 207

Przykłady zdarzeń: Lakiernik włączył w mieszalni zwykłą lampę przenośną, gdy w powietrzu było dużo par rozcieńczalnika. · Natrysk dużego elementu prowadzono przy wyłączonej wentylacji kabiny i stężenie par szybko wzrosło.

Zbiorniki, wielozawory, reduktory i przewody instalacji gazowych w naprawianych pojazdach; wyciek LPG, który jako cięższy od powietrza gromadzi się w kanale przeglądowym i zagłębieniach posadzki; spawanie i nagrzewanie w pobliżu zbiornika gazu

• Techniczne Montaż czujnika gazu w kanale przeglądowym z sygnalizacją alarmową
• Organizacyjne Opracowanie instrukcji przyjmowania i naprawy pojazdów z instalacją LPG i CNG

Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów · Kodeks pracy, art. 207

Przykłady zdarzeń: Z nieszczelnego wielozaworu ulatniał się gaz, który zebrał się w kanale; mechanik zszedł do kanału z lampą zasilaną z sieci. · Blacharz spawał próg w pobliżu zbiornika LPG, nie zamknąwszy wcześniej zaworu zbiornika.

Akumulatory kwasowo-ołowiowe ładowane prostownikiem lub podłączane przy rozruchu: wodór wydzielający się podczas ładowania, iskra przy podłączaniu klem, zwarcie biegunów kluczem, wyciek elektrolitu z pękniętej obudowy

• Techniczne Wyznaczenie i oznakowanie stałego miejsca ładowania akumulatorów z wentylacją i płuczką do oczu
• Szkoleniowe Instruktaż kolejności podłączania i odłączania akumulatora oraz prostownika

Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp

Przykłady zdarzeń: Elektromechanik zdjął klemę z ładowanego akumulatora przy włączonym prostowniku; iskra zapaliła wodór i obudowa pękła. · Klucz odłożony na akumulator zwarł bieguny i rozgrzał się do czerwoności.

Moduły poduszek powietrznych i pirotechniczne napinacze pasów bezpieczeństwa przy demontażu kierownicy, deski rozdzielczej, foteli i elementów nadwozia, przy spawaniu i nagrzewaniu w ich pobliżu oraz w pojazdach powypadkowych

• Organizacyjne Wyznaczenie zamykanego miejsca przechowywania zdemontowanych elementów pirotechnicznych
• Szkoleniowe Instruktaż postępowania z elementami pirotechnicznymi pojazdów i ich przechowywania

Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Kodeks pracy, art. 237³

Przykłady zdarzeń: Poduszka powietrzna kierowcy wystrzeliła, gdy elektromechanik sprawdzał miernikiem złącze modułu przy podłączonym akumulatorze. · Blacharz nagrzewał słupek nadwozia w pobliżu niezdemontowanej kurtyny powietrznej, która wystrzeliła.

Presja terminów i oczekiwania klientów, szczyty sezonowe wymiany opon, odpowiedzialność za bezpieczeństwo naprawianych pojazdów, praca w godzinach nadliczbowych, reklamacje i spory o koszt naprawy

• Organizacyjne Ustalenie dziennego limitu przyjmowanych zleceń w sezonie oraz zasad rotacji przy najcięższych zadaniach
• Szkoleniowe Szkolenie z radzenia sobie ze stresem i prowadzenia rozmów z trudnym klientem

Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Kodeks pracy, art. 226

Przykłady zdarzeń: W szczycie sezonu oponiarskiego wulkanizatorzy przez dwa tygodnie pracowali po dwanaście godzin dziennie. · Doradca serwisowy przez cały dzień odbierał reklamacje i telefony z ponagleniami, nie mając czasu na przerwę.

Niezadowoleni klienci przy wydawaniu pojazdu i rozliczaniu kosztów, spory o zakres i jakość naprawy, osoby pod wpływem alkoholu, przyjmowanie gotówki

• Organizacyjne Opracowanie zasad postępowania w razie agresji klienta, w tym wzywania pomocy i policji
• Szkoleniowe Szkolenie z łagodzenia konfliktów dla pracowników obsługujących klientów

Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Kodeks pracy, art. 226

Przykłady zdarzeń: Klient, któremu przedstawiono koszt naprawy wyższy niż w kosztorysie, wyzywał doradcę i uderzał pięścią w ladę. · Klient zniecierpliwiony długim oczekiwaniem na wymianę opon w sezonie zaczął popychać wulkanizatora.

Praca pod pojazdem, w kanale lub w lakierni bez innej osoby w pobliżu: przed otwarciem i po zamknięciu warsztatu, w dni wolne lub w małym warsztacie z jednym pracownikiem

• Organizacyjne Wprowadzenie zasady okresowego kontaktu telefonicznego z pracownikiem pracującym samotnie po godzinach
• Organizacyjne Określenie na piśmie prac, których nie wolno wykonywać bez obecności drugiej osoby

Podstawy prawne: Kodeks pracy, art. 207 · Kodeks pracy, art. 209¹

Przykłady zdarzeń: Mechanik został po godzinach, by dokończyć naprawę; pojazd zsunął się z kozłów i przygniótł mu nogę, a pomoc nadeszła po kilku godzinach. · Lakiernik zasłabł w kabinie podczas wieczornego natrysku i nikt tego nie zauważył.