Na remoncie każdy dzień wygląda inaczej: inny lokal, inne instalacje, drabina albo rusztowanie, pył i hałas narzędzi. Ocena ryzyka pozwala ustalić stałe zasady, które ekipa stosuje u każdego klienta.
Ocena ryzyka zawodowego w firmie remontowo-wykończeniowej: dla każdego stanowiska.
Dla pracodawców prowadzących firmę remontową lub wykończeniową: malowanie, gładzie, płytki, sucha zabudowa, podłogi, instalacje. Z odpowiedzi na pytania o pracę na wysokości, narzędzia, pyły, chemię budowlaną i pracę u klientów powstaje dokumentacja oceny ryzyka zawodowego z kartą dla każdego stanowiska, w PDF, DOCX i XLSX, do przejrzenia, uzupełnienia i podpisania.
46 na liście zagrożeń branży25 grup zagrożeń6 na liście stanowisk
Zacznij ocenę ryzyka dla firmySzybka diagnoza- Płatność dopiero po podglądzie
- PDF, DOCX i XLSX, 249 zł netto (298,80 zł brutto), jednorazowo
- Protokół konsultacji i wzory wyznaczeń w załącznikach
- Zwrot pieniędzy w ciągu 30 dni
| Grupa · zagrożenie | Pilność | Działanie z planu |
|---|---|---|
| Praca na wysokości · Upadek z wysokości z drabiny lub schodków | Niezwłocznie | Wycofanie drabin bez stopek antypoślizgowych lub z uszkodzonymi szczeblami |
| Maszyny i urządzenia · Zranienie tarczą szlifierki kątowej, odbicie narzędzia lub uderzenie… | Niezwłocznie | Instruktaż stanowiskowy z obsługi szlifierki kątowej, w tym zakaz… |
| Narzędzia ręczne i ostre krawędzie · Uraz oka i twarzy od odprysków i odłamków | Niezwłocznie | Wyposażenie każdego pracownika we własne okulary ochronne i wymiana… |
| Prąd elektryczny · Porażenie prądem elektrycznym od elektronarzędzi i zasilania… | Niezwłocznie | Wyposażenie każdej ekipy w przenośną rozdzielnicę lub przedłużacz z… |
Firma w dwóch pytaniach.
Dwa pytania o firmę, by zobaczyć, co obejmie dokumentacja w tej branży. Na tym etapie nic nie jest zapisywane.
1. Ilu pracowników zatrudnia firma? (osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, także w niepełnym wymiarze czasu pracy)
2. Jakie grupy zagrożeń dotyczą firmy? (można wybrać kilka)
6 na liście stanowisk, każde z własną kartą oceny ryzyka
Kto wykonuje zadania służby BHP? Pracodawca, który ukończył szkolenie dla pracodawców wykonujących zadania służby BHP, może je wykonywać sam. Może też powierzyć je pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy, a gdy w firmie brak kompetentnych osób, specjaliście spoza firmy. Formularz zaczyna od biblioteki branży: przy każdym zagrożeniu wskazuje się, czy występuje w firmie. Płatność dopiero na końcu.
Zacznij ocenę ryzyka dla firmyRemonty i wykończenia: zagrożenia, którymi warto zająć się najpierw.
Kolejność według najpilniejszego działania, które biblioteka branży proponuje dla każdego zagrożenia: niezwłocznie, w krótkim albo w średnim terminie. W formularzu każde działanie można potwierdzić lub zmienić.
- Upadek z wysokości z drabiny lub schodkówNiezwłoczniePraca na wysokości
- Zranienie tarczą szlifierki kątowej, odbicie narzędzia lub uderzenie odłamkiem tarczyNiezwłocznieMaszyny i urządzenia
- Uraz oka i twarzy od odprysków i odłamkówNiezwłocznieNarzędzia ręczne i ostre krawędzie
- Porażenie prądem elektrycznym od elektronarzędzi i zasilania tymczasowegoNiezwłoczniePrąd elektryczny
- Uderzenie odpadającymi lub przewracającymi się elementami budynku i przysypanie gruzemNiezwłocznieSpadające i przemieszczające się przedmioty
- Wdychanie respirabilnego pyłu krzemionki krystalicznejNiezwłocznieSubstancje rakotwórcze, mutagenne lub reprotoksyczne
- Potknięcie się i upadek na tym samym poziomieKrótki terminPowierzchnie i przejścia
- Wyciek gazu lub gorącej wody po uszkodzeniu instalacjiKrótki terminInstalacje gazowe i urządzenia ciśnieniowe
Źródło: biblioteka branży, wersja 2026-11-04. Terminy w planie działań ostatecznie ustala pracodawca.
Firma, stanowisko po stanowisku.
Część II dokumentacji zawiera kartę oceny ryzyka dla każdego stanowiska: opis zadań, maszyn, narzędzi i substancji, a potem zagrożenia i ich ocenę. Oto stanowiska z biblioteki branży.
- Malarz-tapeciarz8
- Glazurnik / posadzkarz7
- Tynkarz / szpachlarz7
- Monter suchej zabudowy7
- Pomocnik budowlany7
- Kierownik ekipy6
Dobra praktyka. Nazwy i liczbę stanowisk warto dopasować do pracy, którą naprawdę wykonuje się w firmie, łącznie ze sprzątaniem, konserwacją i przyjmowaniem dostaw.
Wskaż stanowiska i zagrożeniaJedna cena, cała dokumentacja. 249 zł netto, płatność jednorazowa.
Ocena ryzyka zawodowego dotyczy każdego pracodawcy, od pierwszego pracownika. Odpowiada się na pytania, sprawdza podgląd i pobiera dokumentację w PDF, DOCX i XLSX, do przejrzenia, uzupełnienia i podpisania.
Cena obejmuje wszystkie stanowiska w firmie zatrudniającej do 100 pracowników. Bez abonamentu i bez automatycznego odnowienia: dokumentacja zostaje w firmie, a zmiany można nanosić w pliku DOCX.
- Zewnętrzny specjalista ds. BHP: według wyceny
- Pusty wzór wypełniany samodzielnie: godziny pracy
- Dokumentacja oceny ryzyka zawodowego w formatach PDF, Word (do edycji) i Excel
- Karta oceny ryzyka dla każdego stanowiska: zagrożenia, stosowane środki, poziom ryzyka
- Plan działań z osobą odpowiedzialną i terminem
- Informacja o ryzyku dla pracowników i lista potwierdzeń zapoznania się
- Wzory: protokół konsultacji, powierzenie zadań służby BHP, wyznaczenie pracowników do pierwszej pomocy i ochrony przeciwpożarowej
- Karta aktualizacji do zapisywania kolejnych zmian
- Pomoc przez e-mail
- Zwrot pieniędzy w ciągu 30 dni, bez podawania przyczyny
Płatność kartą płatniczą, obsługiwana przez Stripe · Zwrot pieniędzy w ciągu 30 dni · Cena netto
Remonty i wykończenia: każda działalność ma swoje zagrożenia.
Formularz opiera się na bibliotece branży, wspólnej dla wszystkich tych rodzajów działalności: przy każdym zagrożeniu wskazuje się, czy występuje w firmie, a dokument zawiera to, co zostało wskazane. Oto kilka przykładów z branży i zagrożenia, które je wyróżniają.
Malowanie i tapetowanie
Gruntowanie, malowanie ścian i sufitów oraz tapetowanie, z drabin i podestów, z użyciem farb i rozpuszczalników.
Zacznij ocenę ryzykaGlazura i posadzki
Cięcie płytek, klejenie i fugowanie, praca na kolanach i w pyle.
Zacznij ocenę ryzykaTynki i sucha zabudowa
Tynkowanie, szpachlowanie, szlifowanie i montaż płyt gipsowo-kartonowych, z ciężkimi płytami i pyłem.
Zacznij ocenę ryzykaRozbiórki i prace pomocnicze
Skuwanie płytek i tynków, wynoszenie gruzu i przygotowanie lokalu do dalszych prac.
Zacznij ocenę ryzyka
Remonty i wykończenia: branża w liczbach.
Każda liczba ma swoje źródło: bibliotekę branży albo przepis Kodeksu pracy.
- 46
na liście zagrożeń branży, ujętych w 25 grupach. Przy każdym z nich wskazuje się w formularzu, czy występuje w firmie.
Biblioteka branży, wersja 2026-11-04 - 6
na liście stanowisk branży. Każde stanowisko ma w dokumencie własną kartę oceny ryzyka, z opisem zadań, maszyn i narzędzi.
Biblioteka branży, wersja 2026-11-04 - 10
pracowników: do tej liczby pracodawca, który ukończył odpowiednie szkolenie, może sam wykonywać zadania służby BHP. Do 50, jeśli działalność firmy ma kategorię ryzyka nie wyższą niż trzecia.
Kodeks pracy, art. 237¹¹ (ISAP) - 1
pracownik wystarczy: pracodawca ocenia i dokumentuje ryzyko zawodowe, stosuje środki, które je zmniejszają, i informuje pracowników o ryzyku oraz o zasadach ochrony.
Kodeks pracy, art. 226 (ISAP)
Cała biblioteka branży, do sprawdzenia.
To, o co może zapytać osoba wykonująca zadania służby BHP, lekarz medycyny pracy albo pracownicy podczas konsultacji. Nic nie jest ukryte: każdą sekcję wystarczy rozwinąć.
Zobacz całą bibliotekę
46 na liście zagrożeń, w podziale na grupy, z podstawami prawnymi i działaniami · ze źródłami i wersją
Pytania prowadzą przez pracę ekipy: zabezpieczenie lokalu, rozbiórki, tynki i gładzie, malowanie, płytki i podłogi, instalacje, sprzątanie i wywóz gruzu. Poniżej zagrożenia typowe dla remontów i wykończeń.
Każde zagrożenie to pozycja biblioteki branży, opracowanej na podstawie Kodeksu pracy i rozporządzeń w sprawie BHP: z opisem, podstawami prawnymi, przykładami zdarzeń i działaniami. Na tej bibliotece opiera się dokument: w formularzu każdą pozycję potwierdza się albo zmienia.
- Powierzchnie i przejścia2
- Praca na wysokości3
- Maszyny i urządzenia6
- Narzędzia ręczne i ostre krawędzie3
- Prąd elektryczny2
- Instalacje gazowe i urządzenia ciśnieniowe2
- Gorące i zimne powierzchnie, para, płyny1
- Pojazdy i ruch drogowy1
- Spadające i przemieszczające się przedmioty3
- Ręczne przenoszenie ciężarów3
- Wymuszona pozycja i ruchy powtarzalne2
- Praca przy monitorze ekranowym1
- Hałas1
- Drgania mechaniczne1
- Oświetlenie1
- Mikroklimat gorący1
- Mikroklimat zimny i praca na zewnątrz1
- Substancje chemiczne3
- Pyły2
- Substancje rakotwórcze, mutagenne lub reprotoksyczne2
- Czynniki biologiczne1
- Pożar1
- Obciążenie psychiczne i stres1
- Agresja osób trzecich1
- Praca w pojedynkę i w porze nocnej1
Powierzchnie i przejścia2
Potknięcie się i upadek na tym samym poziomie
Materiały, worki, wiadra, gruz, przedłużacze i węże agregatów rozłożone w przejściach, w remontowanych pomieszczeniach i na klatce schodowej; zerwane posadzki, progi i nierówności podłoża
- Organizacyjne Ustalenie przed rozpoczęciem zlecenia drogi wnoszenia materiałów i miejsca składowania gruzu
- Techniczne Stosowanie zwijadeł do przedłużaczy i węży oraz osłon przewodów w przejściach
- Techniczne Oznakowanie taśmą ostrzegawczą zerwanych posadzek i różnic poziomów
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie bhp podczas wykonywania robót budowlanych
Przykłady zdarzeń: Pomocnik niosący worek z klejem potknął się o przedłużacz przeciągnięty przez próg i upadł na kolano. · Glazurnik zahaczył stopą o fragment skutej posadzki pozostawiony w korytarzu i skręcił staw skokowy. · Pracownik schodzący po schodach z wiadrem gruzu nie zauważył worka z zaprawą na spoczniku i potknął się o niego.
Poślizgnięcie i upadek na tym samym poziomie
Folia ochronna i tektura rozłożone na posadzce, rozlana farba, grunt i woda, resztki zaprawy lub kleju, mokre płytki i świeże wylewki
- Techniczne Zastąpienie folii na podłogach antypoślizgową włókniną lub matą ochronną
- Organizacyjne Wyznaczenie i oznakowanie stref ze świeżymi wylewkami i mokrymi powierzchniami
- Środki ochrony indywidualnej Okresowa kontrola stanu podeszew obuwia roboczego i wymiana zużytego
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie bhp podczas wykonywania robót budowlanych
Przykłady zdarzeń: Malarz poślizgnął się na folii malarskiej rozłożonej na panelach i upadł na bok. · Pracownik nastąpił na rozlany grunt na płytkach w łazience i przewrócił się, uderzając głową o wannę.
Praca na wysokości3
Upadek z wysokości z drabiny lub schodków
Drabiny przystawne i rozstawne oraz schodki używane przy malowaniu i szpachlowaniu sufitów, montażu profili, wierceniu i pracach przy oknach; ustawianie ich na śliskiej lub nierównej posadzce albo na folii
- Techniczne Wycofanie drabin bez stopek antypoślizgowych lub z uszkodzonymi szczeblami
- Techniczne Zakup podestów roboczych z poręczami do prac przy sufitach
- Szkoleniowe Instruktaż bezpiecznego używania drabin dla nowych pracowników
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie bhp podczas wykonywania robót budowlanych
Przykłady zdarzeń: Malarz sięgał wałkiem daleko w bok, stojąc na drabinie rozstawnej; drabina przechyliła się i pracownik spadł na posadzkę. · Monter wchodził na drabinę z profilami w obu rękach, stracił równowagę i spadł z trzeciego szczebla. · Stopka drabiny ustawionej na folii ochronnej ześlizgnęła się podczas wiercenia w suficie.
Upadek z rusztowania, podestu roboczego lub pomostu na kozłach
Rusztowania przejezdne, podesty robocze i pomosty na kozłach używane przy sufitach, na klatkach schodowych i w wysokich pomieszczeniach; brak poręczy, niezablokowane kółka, niekompletny montaż
- Organizacyjne Wyznaczenie osoby, która na każdym zleceniu sprawdza rusztowanie i dopuszcza je do użytku
- Techniczne Zastąpienie pomostów z desek na kozłach podestami systemowymi z poręczami
- Szkoleniowe Instruktaż montażu i użytkowania rusztowania przejezdnego dla pracowników, którzy je montują
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie bhp podczas wykonywania robót budowlanych · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Tynkarz przesuwał rusztowanie przejezdne, stojąc na pomoście; kółko wpadło w zagłębienie posadzki i rusztowanie się przewróciło. · Pracownik spadł z pomostu ułożonego na kozłach, gdy deska zsunęła się z podpory.
Upadek z wysokości przez niezabezpieczoną krawędź lub otwór
Otwory okienne i balkonowe bez stolarki lub balustrad, dusza schodów, otwory w stropach i zdemontowane barierki w trakcie prac remontowych
- Organizacyjne Przegląd obiektu przed rozpoczęciem prac i wskazanie miejsc do wygrodzenia lub przykrycia
- Techniczne Wyposażenie ekipy w bariery tymczasowe i materiały do zabezpieczania otworów
- Środki ochrony indywidualnej Stosowanie sprzętu chroniącego przed upadkiem z wysokości tam, gdzie nie można zastosować barier
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie bhp podczas wykonywania robót budowlanych
Przykłady zdarzeń: Podczas wymiany okien pracownik wychylił się przez pusty otwór okienny, aby odebrać ościeżnicę, i stracił równowagę. · Malarz malujący klatkę schodową ustawił drabinę na spoczniku i pracował wychylony nad duszą schodów, bez żadnego zabezpieczenia.
Maszyny i urządzenia6
Zranienie tarczą szlifierki kątowej, odbicie narzędzia lub uderzenie odłamkiem tarczy
Szlifierka kątowa z tarczą tnącą lub diamentową używana do cięcia płytek, profili i bruzd oraz do szlifowania; odbicie narzędzia przy zakleszczeniu, pęknięcie tarczy, praca bez osłony
- Szkoleniowe Instruktaż stanowiskowy z obsługi szlifierki kątowej, w tym zakaz zdejmowania osłony
- Organizacyjne Zakaz zakładania tarcz o średnicy większej niż przewidziana dla danej szlifierki
- Techniczne Zakup szlifierek z hamulcem tarczy i zabezpieczeniem przed ponownym rozruchem
Podstawy prawne: art. 207 i 215 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bhp w zakresie użytkowania maszyn
Przykłady zdarzeń: Tarcza zakleszczyła się podczas cięcia płytki, szlifierka odbiła i rozcięła pracownikowi udo. · Pracownik zdjął osłonę, aby założyć większą tarczę; tarcza pękła, a odłamek uderzył go w przedramię.
Skaleczenie dłoni lub amputacja palców tarczą przecinarki do płytek
Elektryczna przecinarka do płytek z tarczą diamentową chłodzoną wodą; podawanie płytki ręką blisko tarczy, cięcie wąskich pasków, woda w pobliżu zasilania
- Techniczne Wyposażenie przecinarek w popychacze i prowadnice do cięcia wąskich pasków
- Szkoleniowe Instruktaż stanowiskowy z obsługi przecinarki dla każdego, kto z niej korzysta, także dla pomocników
- Organizacyjne Wyznaczenie stałego miejsca cięcia poza ciągiem komunikacyjnym, z dobrym oświetleniem
Podstawy prawne: art. 207 i 215 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bhp w zakresie użytkowania maszyn
Przykłady zdarzeń: Glazurnik docinał wąski pasek płytki; dłoń ześlizgnęła się z płytki i palec dotknął tarczy. · Odłamek pękającej płytki trafił w oko pracownika, który ciął bez okularów.
Skręcenie nadgarstka, uderzenie lub pochwycenie przez młotowiertarkę albo młot udarowy
Młotowiertarki i młoty udarowe używane do wiercenia otworów, bruzdowania oraz skuwania płytek, tynków i wylewek; zakleszczenie wiertła, pochwycenie luźnej odzieży lub rękawicy
- Techniczne Wymiana starych młotowiertarek na modele z elektronicznym zabezpieczeniem przed obrotem korpusu przy zakleszczeniu
- Szkoleniowe Instruktaż stanowiskowy z obsługi młotowiertarek i młotów udarowych
Podstawy prawne: art. 207 i 215 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bhp w zakresie użytkowania maszyn
Przykłady zdarzeń: Wiertło zakleszczyło się w zbrojeniu stropu, młotowiertarka obróciła się i skręciła pracownikowi nadgarstek. · Rękaw luźnej bluzy pomocnika nawinął się na obracające się wiertło młotowiertarki.
Skręcenie nadgarstka i pochwycenie przez mieszadło
Wiertarka z mieszadłem lub mieszarka ręczna używana do rozrabiania zapraw, klejów, gładzi i farb; zablokowanie mieszadła w gęstej masie, uruchomienie poza pojemnikiem
- Techniczne Zastąpienie wiertarek z mieszadłem mieszarkami z dwiema rękojeściami
- Organizacyjne Ustawianie pojemnika do mieszania na podwyższeniu, aby ograniczyć pochylanie się
- Szkoleniowe Instruktaż bezpiecznego rozrabiania zapraw i klejów
Podstawy prawne: art. 207 i 215 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bhp w zakresie użytkowania maszyn
Przykłady zdarzeń: Mieszadło zablokowało się w gęstym kleju, wiertarka szarpnęła i skręciła pomocnikowi nadgarstek. · Pracownik uruchomił mieszadło nad wiadrem i zaprawa prysnęła mu w oczy.
Wstrzyknięcie materiału pod skórę, uderzenie wężem lub strumieniem materiału pod ciśnieniem
Agregaty malarskie hydrodynamiczne pracujące pod wysokim ciśnieniem i agregaty tynkarskie tłoczące zaprawę pod ciśnieniem: pistolet natryskowy, dysza, węże i złącza; zator w wężu, rozłączenie złącza pod ciśnieniem
- Szkoleniowe Poinformowanie pracowników, że każde wstrzyknięcie materiału pod skórę wymaga natychmiastowej pomocy lekarskiej, nawet przy niewielkiej ranie
- Organizacyjne Ustalenie sposobu postępowania przy zatorze w wężu agregatu tynkarskiego
- Techniczne Wymiana zużytych węży i złączy na części przewidziane przez producenta agregatu
Podstawy prawne: art. 207 i 215 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bhp w zakresie użytkowania maszyn
Przykłady zdarzeń: Malarz przetarł palcem dyszę pistoletu natryskowego, nie zwalniając ciśnienia, i farba została wstrzyknięta pod skórę. · Podczas usuwania zatoru w wężu agregatu tynkarskiego złącze rozłączyło się pod ciśnieniem i zaprawa uderzyła pomocnika w twarz.
Skaleczenie dłoni lub amputacja palców piłą elektryczną
Ukośnica, ręczna pilarka tarczowa i wyrzynarka używane do cięcia paneli podłogowych, listew, desek, profili i płyt
- Organizacyjne Zakaz cięcia elementów przytrzymywanych ręką w pobliżu tarczy
- Szkoleniowe Instruktaż stanowiskowy z obsługi pił elektrycznych
- Techniczne Zakup podstawy roboczej do ukośnicy z podporami dla długich elementów
Podstawy prawne: art. 207 i 215 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bhp w zakresie użytkowania maszyn
Przykłady zdarzeń: Posadzkarz przytrzymywał ręką krótki odcinek listwy tuż przy tarczy ukośnicy i skaleczył palec. · Odcięty fragment panelu został odrzucony przez tarczę i uderzył pracownika w twarz.
Narzędzia ręczne i ostre krawędzie3
Skaleczenie nożem z łamanym ostrzem
Nożyki z łamanym ostrzem i noże do płyt gipsowo-kartonowych używane do docinania płyt, tapet, folii, wykładzin, taśm i silikonów
- Organizacyjne Pojemnik na zużyte segmenty ostrzy w każdej skrzyni narzędziowej
- Techniczne Wyposażenie pracowników w noże z automatycznie chowanym ostrzem
- Szkoleniowe Omówienie zasad bezpiecznego cięcia nożem podczas instruktażu stanowiskowego
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Monter ciął płytę gipsowo-kartonową nożem w kierunku do siebie; ostrze ześlizgnęło się i przecięło mu dłoń. · Tapeciarz odłamywał stępiony segment ostrza palcami i rozciął opuszkę.
Skaleczenie o ostre krawędzie i ukłucie wystającymi gwoździami lub wkrętami
Krawędzie ciętych płytek, odłamki płytek i szkła, końcówki profili stalowych i narożników, wystające gwoździe i wkręty w demontowanych listwach, ościeżnicach i zabudowach
- Środki ochrony indywidualnej Wyposażenie wszystkich pracowników w rękawice odporne na przecięcie, odpowiednie do pracy z blachą i płytkami
- Organizacyjne Wprowadzenie zasady natychmiastowego usuwania elementów z demontażu do pojemników
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Monter przenosił naręcze profili bez rękawic i rozciął dłoń o krawędź profilu. · Pomocnik nadepnął na listwę z wystającym gwoździem, wynoszoną po demontażu.
Uraz oka i twarzy od odprysków i odłamków
Odpryski płytek, tynku, betonu i zaprawy przy skuwaniu młotkiem i przecinakiem lub młotem udarowym, przy wierceniu nad głową i przy cięciu płytek
- Środki ochrony indywidualnej Wyposażenie każdego pracownika we własne okulary ochronne i wymiana zarysowanych
- Techniczne Wymiana przecinaków i dłut z rozklepanym łbem
- Szkoleniowe Przeszkolenie ekipy z pierwszej pomocy przy ciele obcym w oku
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie bhp podczas wykonywania robót budowlanych
Przykłady zdarzeń: Odprysk glazury trafił pomocnika w oko podczas skuwania płytek przecinakiem bez okularów. · Okruchy betonu wpadły do oka monterowi wiercącemu otwór w suficie.
Prąd elektryczny2
Porażenie prądem elektrycznym od elektronarzędzi i zasilania tymczasowego
Uszkodzone przewody elektronarzędzi i przedłużaczy, zasilanie prowizoryczne z instalacji remontowanego lokalu, gniazda bez ochrony różnicowoprądowej, praca w wilgoci przy zaprawach i przecinarkach chłodzonych wodą
- Techniczne Wyposażenie każdej ekipy w przenośną rozdzielnicę lub przedłużacz z wyłącznikiem różnicowoprądowym
- Organizacyjne Okresowe przeglądy i pomiary elektronarzędzi z zapisem w rejestrze
- Szkoleniowe Instruktaż z bezpiecznego zasilania na miejscu prac i pierwszej pomocy przy porażeniu prądem
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie bhp podczas wykonywania robót budowlanych
Przykłady zdarzeń: Pomocnik chwycił przedłużacz z przetartą izolacją, leżący w kałuży obok przecinarki, i został porażony prądem. · Szlifierka przecięła własny przewód zasilający, a w instalacji lokalu nie było wyłącznika różnicowoprądowego.
Porażenie prądem przy uszkodzeniu ukrytej instalacji elektrycznej
Przewody elektryczne pod tynkiem, w ścianach, sufitach i posadzkach, naruszane przy wierceniu, bruzdowaniu, skuwaniu tynków i płytek oraz przy wkręcaniu w ściany
- Organizacyjne Wprowadzenie zasady wyłączania i oznaczania obwodów przed skuwaniem i bruzdowaniem
- Techniczne Wyposażenie ekip w wykrywacze przewodów i instalacji
- Szkoleniowe Instruktaż z rozpoznawania typowego przebiegu instalacji w ścianach
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie bhp podczas wykonywania robót budowlanych
Przykłady zdarzeń: Glazurnik wiercił otwór pod uchwyt w łazience i trafił w przewód zasilający gniazdo. · Pomocnik skuwał tynk przy włączonym obwodzie; przecinak przeciął przewód biegnący ukośnie przez ścianę.
Instalacje gazowe i urządzenia ciśnieniowe2
Wyciek gazu lub gorącej wody po uszkodzeniu instalacji
Ukryte rury gazowe, wodociągowe i grzewcze w ścianach i posadzkach, uszkadzane przy wierceniu i skuwaniu oraz przy demontażu armatury, kuchenek i grzejników
- Organizacyjne Opracowanie krótkiej instrukcji postępowania przy wyczuciu zapachu gazu: nie włączać urządzeń elektrycznych, przewietrzyć, wyjść, wezwać pogotowie gazowe
- Organizacyjne Zapisywanie w karcie zlecenia położenia zaworów i przebiegu instalacji
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie bhp podczas wykonywania robót budowlanych
Przykłady zdarzeń: Podczas skuwania płytek w kuchni pracownik uszkodził rurę gazową biegnącą pod tynkiem i w lokalu rozszedł się zapach gazu. · Glazurnik przewiercił rurę z ciepłą wodą przy montażu uchwytu i strumień gorącej wody poparzył mu dłoń.
Zatrucie tlenkiem węgla, pożar lub wybuch przy nagrzewnicach spalinowych
Nagrzewnice gazowe zasilane z butli z propanem i nagrzewnice olejowe używane zimą do ogrzewania i osuszania pomieszczeń (tynki, wylewki), w słabo wentylowanych wnętrzach
- Techniczne Wyposażenie ekipy w przenośny czujnik tlenku węgla
- Techniczne Zastąpienie nagrzewnic spalinowych nagrzewnicami elektrycznymi lub osuszaczami, gdy to możliwe
- Szkoleniowe Instruktaż z objawów zatrucia tlenkiem węgla i postępowania w razie zatrucia
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
Przykłady zdarzeń: Tynkarze pracowali przy zamkniętych oknach z włączoną nagrzewnicą gazową; jeden z nich zasłabł z bólem głowy i wymiotami. · Wąż butli z propanem został przygnieciony paletą i z uszkodzonego miejsca zaczął się ulatniać gaz.
Gorące i zimne powierzchnie, para, płyny1
Oparzenie termiczne parą lub gorącym powietrzem
Parownica do usuwania tapet (gorąca para i skropliny), opalarka do usuwania starych powłok malarskich, gorąca woda używana do zmiękczania tapet
- Techniczne Zastąpienie opalarki szlifowaniem z odciągiem pyłu lub zmywaczem na bazie wody, gdy to możliwe
- Techniczne Gaśnica na stanowisku przy każdej pracy opalarką
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bhp w zakresie użytkowania maszyn
Przykłady zdarzeń: Gorące skropliny spłynęły z płyty parownicy po rękawie malarza usuwającego tapetę z sufitu. · Pracownik odłożył rozgrzaną opalarkę dyszą na folię ochronną, która się stopiła i zaczęła tlić.
Pojazdy i ruch drogowy1
Wypadek drogowy i potrącenie przez pojazd
Jazda samochodem dostawczym między zleceniami i do hurtowni, przewóz materiałów i narzędzi, załadunek i rozładunek przy ulicy i na podwórkach
- Techniczne Wyposażenie samochodów w pasy i punkty mocowania ładunku tam, gdzie ich brakuje
- Organizacyjne Zakaz korzystania podczas jazdy z telefonu trzymanego w ręce, zapisany w regulaminie pracy
- Organizacyjne Ustalenie zasad rozładunku przy ulicy: miejsce postoju, osoba asekurująca, kamizelki
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 229 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Niezabezpieczone worki z klejem przesunęły się przy gwałtownym hamowaniu i uderzyły w przegrodę kabiny. · Pomocnik rozładowujący płyty z tyłu samochodu zaparkowanego przy ulicy został zahaczony przez przejeżdżający pojazd.
Spadające i przemieszczające się przedmioty3
Uderzenie spadającym przedmiotem
Narzędzia, wiadra z farbą lub zaprawą i elementy odkładane na drabinach, rusztowaniach i podestach; płyty i profile podnoszone do sufitu
- Środki ochrony indywidualnej Hełmy ochronne przy pracach pod rusztowaniem i przy demontażu sufitów
- Organizacyjne Wygradzanie strefy pod rusztowaniem przy pracach w częściach wspólnych budynku
- Techniczne Wyposażenie ekipy w podnośnik do montażu płyt na suficie
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie bhp podczas wykonywania robót budowlanych
Przykłady zdarzeń: Wiadro z farbą zsunęło się z półki drabiny i uderzyło pomocnika w ramię. · Płyta gipsowo-kartonowa podnoszona do sufitu wysunęła się monterom z rąk i spadła na stopę pracownika stojącego obok.
Przygniecenie przez przewracające się płyty i inne składowane materiały
Płyty gipsowo-kartonowe, płytki wielkoformatowe, ościeżnice, skrzydła drzwiowe i szyby oparte o ścianę lub składowane na sztorc; palety z workami na nierównym podłożu
- Organizacyjne Ustalenie miejsca i sposobu składowania płyt i płytek przed każdą dostawą na zlecenie
- Techniczne Zakup stojaków lub kozłów do składowania płytek wielkoformatowych i płyt
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie bhp podczas wykonywania robót budowlanych
Przykłady zdarzeń: Stos płyt opartych o ścianę zsunął się, gdy pomocnik wyciągał płytę ze środka, i przygniótł mu nogę. · Oparta o ścianę płytka wielkoformatowa przewróciła się i pękła, raniąc glazurnika w podudzie.
Uderzenie odpadającymi lub przewracającymi się elementami budynku i przysypanie gruzem
Rozbiórka ścianek działowych, skuwanie odspojonych tynków z sufitów, demontaż starych sufitów podwieszanych, obudów i zabudów o nieznanej konstrukcji i stanie
- Organizacyjne Potwierdzenie przed rozbiórką ściany, że nie jest nośna (projekt budynku lub opinia osoby z uprawnieniami budowlanymi)
- Środki ochrony indywidualnej Wyposażenie wszystkich pracowników w hełmy ochronne
- Szkoleniowe Instruktaż z kolejności i sposobu prowadzenia rozbiórki
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie bhp podczas wykonywania robót budowlanych
Przykłady zdarzeń: Płat odspojonego tynku sufitowego oderwał się w całości i spadł na pracownika stojącego pod nim. · Podczas rozbiórki ścianki działowej górna część muru przewróciła się na pomocnika, który kuł ją od dołu.
Ręczne przenoszenie ciężarów3
Przeciążenie układu mięśniowo-szkieletowego przy przenoszeniu worków i wiader
Worki z klejem, zaprawą, gipsem i gładzią oraz wiadra z farbą i masą wnoszone z samochodu do lokalu, często po schodach w budynkach bez windy
- Organizacyjne Sprawdzenie, czy przenoszone ciężary nie przekraczają wartości dopuszczalnych dla kobiet i młodocianych zatrudnionych w ekipie
- Szkoleniowe Instruktaż prawidłowego podnoszenia i przenoszenia ciężarów
- Techniczne Zakup wózka schodowego do wnoszenia worków i wiader
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp przy ręcznych pracach transportowych · Rozporządzenie w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią · art. 204 Kodeksu pracy (wykaz prac wzbronionych młodocianym)
Przykłady zdarzeń: Pomocnik wnosił worki z klejem na czwarte piętro po dwa naraz i poczuł nagły ból w krzyżu. · Tynkarz podniósł worek z gipsem z podłogi ze skrętem tułowia i naciągnął mięśnie pleców.
Przeciążenie przy przenoszeniu płyt i elementów wielkogabarytowych
Płyty gipsowo-kartonowe, płytki wielkoformatowe, długie profile, paczki paneli i drzwi przenoszone przez wąskie klatki schodowe i korytarze oraz podnoszone do sufitu
- Techniczne Zakup nosideł do płyt i przyssawek do płytek wielkoformatowych
- Organizacyjne Planowanie dostaw tak, aby płyty były rozładowywane jak najbliżej miejsca montażu
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp przy ręcznych pracach transportowych · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Dwóch monterów wnosiło płytę na klatkę schodową; na zakręcie płyta się przechyliła i jeden z nich nadwyrężył kręgosłup. · Glazurnik sam przenosił płytkę wielkoformatową, która wygięła się i pękła mu w rękach.
Przeciążenie i urazy przy wynoszeniu gruzu i odpadów
Gruz ze skuwania, stare płytki, tynk i odpady remontowe wynoszone w workach i wiadrach do kontenera, przewożone taczkami lub zrzucane rynną zsypową
- Organizacyjne Ustalenie sygnałów porozumiewania się między osobą zrzucającą gruz a osobą przy kontenerze
- Techniczne Wynajem rynny zsypowej przy większych rozbiórkach zamiast znoszenia gruzu po schodach
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp przy ręcznych pracach transportowych · Rozporządzenie w sprawie bhp podczas wykonywania robót budowlanych
Przykłady zdarzeń: Pomocnik znosił po schodach przepełniony worek z gruzem; worek pękł, a ostry odłamek płytki rozciął mu nogę. · Pracownik podszedł do wylotu rynny zsypowej przy kontenerze w chwili, gdy z piętra zrzucano gruz.
Wymuszona pozycja i ruchy powtarzalne2
Przeciążenie stawów kolanowych i kręgosłupa przy pracy na klęczkach
Układanie płytek i paneli, wylewanie i wyrównywanie posadzek, fugowanie, montaż listew i prace przy dolnych partiach ścian wykonywane na klęczkach, w kucki lub w głębokim pochyleniu
- Środki ochrony indywidualnej Wyposażenie każdego glazurnika i pomocnika we własne nakolanniki i wymiana zużytych
- Organizacyjne Planowanie dnia pracy tak, aby układanie posadzek przeplatało się z innymi zadaniami
- Medyczne Uwzględnienie w skierowaniu na badania okresowe obciążenia stawów kolanowych
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Glazurnik układający posadzki przez cały tydzień bez nakolanników zgłosił obrzęk i ból kolana. · Po całym dniu fugowania na klęczkach pracownik nie mógł się wyprostować z powodu bólu krzyża.
Przeciążenie barków, szyi i kończyn górnych przy pracy nad głową i ruchach powtarzalnych
Malowanie, szpachlowanie i szlifowanie sufitów, montaż profili i płyt sufitowych, zacieranie tynków; długotrwałe trzymanie rąk powyżej barków i wielokrotnie powtarzane ruchy rąk
- Organizacyjne Dobór wysokości podestu do każdego pomieszczenia przed rozpoczęciem pracy
- Organizacyjne Przeplatanie prac na suficie pracami na ścianach i posadzkach
- Szkoleniowe Instruktaż z ergonomii pracy nad głową i ćwiczeń rozluźniających
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Szpachlarz szlifujący gładź na suficie przez kilka dni z rzędu zgłosił silny ból barku. · Monter przykręcający płyty sufitowe z głową odchyloną do tyłu skarżył się na ból karku i zawroty głowy.
Praca przy monitorze ekranowym1
Obciążenie wzroku i układu mięśniowo-szkieletowego przy pracy z komputerem
Komputer, laptop i telefon używane do przygotowania wycen, kosztorysów, zamówień i korespondencji z klientami, często w samochodzie lub przy prowizorycznym stanowisku
- Organizacyjne Ocena ergonomii stanowiska komputerowego i uzupełnienie jego wyposażenia
- Medyczne Zapewnienie okularów korygujących wzrok do pracy przy monitorze, jeżeli zaleci je lekarz
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe
Przykłady zdarzeń: Kierownik ekipy przygotowywał wieczorami kosztorysy na laptopie w samochodzie i zgłaszał bóle karku. · Po kilku godzinach pracy przy ekranie bez przerw pojawiło się pieczenie oczu i ból głowy.
Hałas1
Narażenie na hałas
Młoty udarowe, młotowiertarki, bruzdownice, szlifierki kątowe, przecinarki do płytek, piły, mieszadła i odkurzacze przemysłowe pracujące w małych, pustych pomieszczeniach, w których dźwięk się odbija
- Organizacyjne Pomiar hałasu przy typowych pracach ekipy (skuwanie, bruzdowanie, cięcie, szlifowanie)
- Medyczne Uwzględnienie hałasu w skierowaniu na badania wstępne i okresowe
- Szkoleniowe Instruktaż prawidłowego zakładania wkładek i nauszników
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne · Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · Rozporządzenie w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · art. 227 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Pomocnik przez kilka godzin skuwał płytki młotem udarowym w małej łazience, bez ochronników słuchu. · Glazurnik po latach cięcia płytek bez ochrony słuchu zauważył, że źle słyszy rozmowy.
Drgania mechaniczne1
Narażenie na drgania mechaniczne działające przez kończyny górne
Młoty udarowe, młotowiertarki, bruzdownice i szlifierki trzymane w rękach przy skuwaniu, bruzdowaniu i szlifowaniu
- Organizacyjne Pomiar drgań przy typowych pracach skuwania i bruzdowania
- Techniczne Wymiana starszych młotów na modele z tłumieniem drgań
- Medyczne Uwzględnienie drgań mechanicznych w skierowaniu na badania wstępne i okresowe
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne · Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · Rozporządzenie w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · art. 227 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Pomocnik przez kilka dni z rzędu skuwał tynki młotem udarowym i odczuwał drętwienie palców. · Pracownik zgłosił napadowe blednięcie palców na zimnie po latach pracy młotowiertarką.
Oświetlenie1
Niedostateczne oświetlenie miejsca pracy
Remontowane pomieszczenia z odłączoną instalacją, zdemontowanymi oprawami lub zasłoniętymi oknami, piwnice i klatki schodowe; praca przy przenośnych lampach roboczych
- Techniczne Wyposażenie każdej ekipy w lampy robocze na statywach dla każdego stanowiska cięcia i montażu
- Organizacyjne Sprawdzanie oświetlenia drogi transportu materiałów przed rozpoczęciem prac
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie bhp podczas wykonywania robót budowlanych
Przykłady zdarzeń: Pracownik schodził do piwnicy z workiem gruzu przy wyłączonym oświetleniu klatki i potknął się na stopniu. · Glazurnik ciął płytki przy jednej lampie roboczej, która rzucała cień na tarczę przecinarki.
Mikroklimat gorący1
Obciążenie termiczne organizmu przy pracy w upale
Prace latem na nagrzanych poddaszach, w lokalach z dużymi przeszkleniami bez osłon, na balkonach, tarasach i elewacjach w pełnym słońcu, przy dużym wysiłku fizycznym
- Organizacyjne Ustalenie przed sezonem letnim zasad pracy w upale: godziny pracy, przerwy, napoje
- Szkoleniowe Instruktaż rozpoznawania objawów przegrzania i udzielania pierwszej pomocy
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Monter zabudowujący poddasze w lipcu zasłabł na podeście po kilku godzinach pracy pod nagrzanym dachem. · Pomocnik przenoszący worki na tarasie w pełnym słońcu dostał silnego bólu głowy i nudności.
Mikroklimat zimny i praca na zewnątrz1
Wychłodzenie organizmu przy pracy w zimnie i przeciągach
Prace jesienią i zimą w nieogrzewanych lokalach i domach, przy otwartych oknach (wietrzenie, wymiana stolarki), na klatkach schodowych, balkonach i elewacjach
- Organizacyjne Zapewnienie na każdym zimowym zleceniu miejsca do ogrzania się i zmiany odzieży
- Środki ochrony indywidualnej Wydawanie ocieplanej odzieży roboczej przed sezonem zimowym
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie bhp podczas wykonywania robót budowlanych
Przykłady zdarzeń: Ekipa przez tydzień kładła gładzie w nieogrzewanym domu przy otwartych oknach i dwóch pracowników zachorowało. · Zmarznięte palce pomocnika ześlizgnęły się z worka przy zimowym rozładunku.
Substancje chemiczne3
Wdychanie par rozpuszczalników i kontakt skóry z farbami, lakierami i zmywaczami
Farby i lakiery rozpuszczalnikowe, rozcieńczalniki, zmywacze do starych powłok, grunty i preparaty grzybobójcze stosowane w zamkniętych, słabo wietrzonych pomieszczeniach, także natryskowo
- Organizacyjne Sporządzenie spisu stosowanych substancji i mieszanin niebezpiecznych wraz z kartami charakterystyki
- Techniczne Wentylatory przenośne do wymuszonej wentylacji małych pomieszczeń
- Organizacyjne Pomiar stężeń rozpuszczalników przy typowych pracach z wyrobami rozpuszczalnikowymi
Podstawy prawne: art. 221 Kodeksu pracy · art. 227 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · Rozporządzenie w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · Rozporządzenie w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią
Przykłady zdarzeń: Malarz lakierował drzwi w małej łazience bez okna i po godzinie poczuł zawroty głowy. · Pracownik usuwał starą farbę zmywaczem bez rękawic i po kilku dniach pojawiło się zapalenie skóry dłoni.
Oparzenie chemiczne i zapalenie skóry od cementu i wapna
Kleje do płytek, zaprawy, masy samopoziomujące, fugi i tynki na bazie cementu i wapna, silnie zasadowe po zarobieniu wodą; rozpryski przy mieszaniu i przy pracy nad głową
- Techniczne Wyposażenie każdego zlecenia w butelkę z płynem do płukania oczu
- Szkoleniowe Instruktaż o działaniu cementu i wapna na skórę i oczy oraz o pierwszej pomocy
- Środki ochrony indywidualnej Kremy ochronne i regenerujące do rąk dla pracowników
Podstawy prawne: art. 221 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Glazurnik klęczał kilka godzin w mokrej zaprawie i przez przemoczone spodnie doznał oparzenia chemicznego kolan. · Tynkarzowi prysnęła do oka zaprawa wapienna podczas narzucania tynku na sufit.
Uczulenie skóry i dróg oddechowych przez żywice epoksydowe i wyroby poliuretanowe
Fugi i kleje epoksydowe, żywice do posadzek, pianki montażowe i kleje poliuretanowe zawierające diizocyjaniany
- Szkoleniowe Przeszkolenie pracowników używających wyrobów z diizocyjanianami w zakresie wskazanym na opakowaniu i w karcie charakterystyki
- Medyczne Kierowanie pracowników z objawami uczulenia do lekarza medycyny pracy
- Techniczne Wybór wyrobów bez diizocyjanianów lub o ich obniżonej zawartości, gdy pozwala na to technologia
Podstawy prawne: art. 221 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy
Przykłady zdarzeń: Glazurnik fugował fugą epoksydową bez rękawic i po kilku tygodniach pojawiła się swędząca wysypka na dłoniach. · Pracownik uszczelniał pianką montażową ościeżnice w małym, niewietrzonym pomieszczeniu i dostał duszności.
Pyły2
Wdychanie pyłu przy szlifowaniu gładzi i rozrabianiu suchych mieszanek
Pył ze szlifowania gładzi gipsowych, mas szpachlowych i starych powłok malarskich oraz pył unoszący się przy wsypywaniu gipsu, klejów i zapraw z worków
- Techniczne Wyposażenie każdej ekipy w odkurzacz przemysłowy przeznaczony do pyłów budowlanych
- Szkoleniowe Instruktaż doboru i prawidłowego zakładania półmasek filtrujących
- Organizacyjne Pomiar stężenia pyłów przy szlifowaniu gładzi
Podstawy prawne: art. 227 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · Rozporządzenie w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy
Przykłady zdarzeń: Szpachlarz szlifował ręcznie gładź na suficie bez maski i po kilku dniach miał kaszel i podrażnione oczy. · Pomocnik wsypywał worki gipsu do wiadra w zamkniętej łazience i pracował w chmurze pyłu.
Podrażnienie skóry, oczu i dróg oddechowych przez włókna wełny mineralnej
Wełna mineralna szklana i skalna docinana i układana w ściankach działowych, sufitach podwieszanych i zabudowach poddaszy
- Organizacyjne Sprzątanie resztek wełny odkurzaczem, bez zamiatania na sucho
- Organizacyjne Zapewnienie możliwości umycia się i zmiany odzieży po pracy z wełną
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy
Przykłady zdarzeń: Monter układał wełnę nad głową w zabudowie poddasza bez okularów i włókna dostały mu się do oczu. · Pomocnik pracował z wełną w koszulce z krótkim rękawem i miał silne podrażnienie skóry przedramion.
Substancje rakotwórcze, mutagenne lub reprotoksyczne2
Wdychanie respirabilnego pyłu krzemionki krystalicznej
Cięcie płytek gresowych i kamiennych na sucho, bruzdowanie i wiercenie w betonie i cegle, szlifowanie wylewek, skuwanie tynków cementowych i betonu
- Organizacyjne Zakaz cięcia płytek i kamienia na sucho bez odciągu pyłu
- Organizacyjne Pomiar stężenia frakcji respirabilnej pyłu i krzemionki krystalicznej przy typowych pracach ekipy
- Organizacyjne Ujęcie prac z narażeniem na pył krzemionki krystalicznej i narażonych pracowników w rejestrach prowadzonych na podstawie art. 222 Kodeksu pracy
- + 1 w pełnym dokumencie
Podstawy prawne: art. 222 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · Rozporządzenie w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy
Przykłady zdarzeń: Glazurnik ciął gres szlifierką kątową na sucho w zamkniętej łazience, bez odciągu pyłu i bez maski. · Pomocnik przez cały dzień bruzdował ściany pod instalację, pracując w gęstym pyle.
Narażenie na włókna azbestu w remontowanych budynkach
Wyroby zawierające azbest w starszych budynkach (płyty azbestowo-cementowe, stare płytki podłogowe i kleje, obudowy pionów i przewodów), naruszane przy skuwaniu, cięciu, wierceniu i demontażu
- Organizacyjne Dodanie pytania o azbest w budynku do procedury przyjmowania zlecenia
- Szkoleniowe Instruktaż rozpoznawania typowych wyrobów zawierających azbest i postępowania przy ich podejrzeniu
Podstawy prawne: art. 222 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest · Rozporządzenie w sprawie bhp podczas wykonywania robót budowlanych
Przykłady zdarzeń: Ekipa skuwała stare płytki podłogowe w bloku z lat siedemdziesiątych, nie sprawdzając, czy płytki i klej nie zawierają azbestu. · Pomocnik ciął szlifierką płytę azbestowo-cementową osłaniającą pion instalacyjny.
Czynniki biologiczne1
Narażenie na szkodliwe czynniki biologiczne
Pleśń na zawilgoconych ścianach i pod starymi okładzinami, odchody gryzoni i ptaków na strychach i w piwnicach, nieczystości z kanalizacji przy demontażu misek ustępowych, odpływów i pionów
- Organizacyjne Zapewnienie na każdym zleceniu umywalki lub przenośnego zestawu do mycia i dezynfekcji rąk
- Szkoleniowe Instruktaż o zagrożeniach biologicznych przy pracach w piwnicach, na strychach i przy kanalizacji
- Medyczne Zaproponowanie pracownikom szczepienia przeciw tężcowi po konsultacji z lekarzem medycyny pracy
Podstawy prawne: art. 222¹ Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki
Przykłady zdarzeń: Tynkarz skuwał zagrzybiony tynk w piwnicy bez maski i przez kilka dni miał kaszel i duszności. · Glazurnik demontował stary odpływ prysznica i skaleczył dłoń o zanieczyszczony fragment rury.
Pożar1
Pożar materiałów palnych na miejscu prac
Farby i rozcieńczalniki, pianki w aerozolu, folie, tektura, odpady i szmaty nasączone olejami do drewna, zapalane przez iskry ze szlifierek, gorące powietrze z opalarki, nagrzewnice lub uszkodzone przewody
- Organizacyjne Ustalenie zasad prowadzenia prac niebezpiecznych pod względem pożarowym (szlifowanie, cięcie, praca opalarką) w lokalach klientów: osłony, gaśnica, kontrola miejsca po zakończeniu
- Szkoleniowe Instruktaż z obsługi gaśnicy i postępowania na wypadek pożaru
Podstawy prawne: art. 207 i 209¹ Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
Przykłady zdarzeń: Szmaty nasączone olejem do podłóg, pozostawione na noc w worku, uległy samozapłonowi. · Iskry ze szlifierki kątowej zapaliły folię ochronną i tekturę rozłożone w pomieszczeniu.
Obciążenie psychiczne i stres1
Obciążenie psychiczne i przemęczenie
Presja terminów i kilka zleceń prowadzonych jednocześnie, oczekiwania i reklamacje klientów, praca w zamieszkałych lokalach, nieregularne godziny pracy i długie dojazdy
- Organizacyjne Ograniczenie liczby zleceń prowadzonych jednocześnie przez jedną ekipę
- Organizacyjne Ustalenie godzin, w których kierownik ekipy przyjmuje telefony od klientów
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 226 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Aby zdążyć przed przeprowadzką klienta, ekipa przez dwa tygodnie pracowała po dwanaście godzin dziennie. · Kierownik ekipy prowadził jednocześnie pięć zleceń i odbierał telefony od klientów do późnego wieczora.
Agresja osób trzecich1
Agresja słowna lub fizyczna klientów, sąsiadów i osób postronnych
Spory z klientami o zakres prac, terminy i płatności, skargi sąsiadów na hałas i pył, osoby postronne na klatkach schodowych i w częściach wspólnych budynku
- Organizacyjne Ustalenie zasad postępowania przy agresji: wycofanie się, powiadomienie kierownika, w razie potrzeby wezwanie policji
- Szkoleniowe Krótki instruktaż z łagodzenia konfliktów z klientami
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 226 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Sąsiad zdenerwowany hałasem młota udarowego wtargnął do remontowanego mieszkania i szarpał pracownika. · Klient niezadowolony z wyceny dodatkowych prac groził kierownikowi ekipy.
Praca w pojedynkę i w porze nocnej1
Brak pomocy przy wypadku podczas pracy w pojedynkę
Samodzielna praca jednego pracownika w lokalu klienta lub na osobnym zleceniu, także po godzinach, bez kontaktu z resztą ekipy
- Organizacyjne Sporządzenie wykazu prac, które wykonuje się co najmniej we dwie osoby
- Organizacyjne Wprowadzenie zasady zgłaszania się kierownikowi na początku i na końcu pracy przy samodzielnych zleceniach
Podstawy prawne: art. 207 i 209¹ Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Malarz pracujący sam w mieszkaniu spadł z drabiny i dopiero po kilku godzinach znalazł go klient. · Pracownik kończący wieczorem fugowanie zasłabł w zamkniętym lokalu.
Biblioteka branży, wersja 2026-11-04 · 46 na liście zagrożeń.
Przykładowy plan działań
12 na liście działań z biblioteki, według pilności: punkt wyjścia planu
- Wycofanie drabin bez stopek antypoślizgowych lub z uszkodzonymi szczeblamiUpadek z wysokości z drabiny lub schodków
- Instruktaż stanowiskowy z obsługi szlifierki kątowej, w tym zakaz zdejmowania osłonyZranienie tarczą szlifierki kątowej, odbicie narzędzia lub uderzenie odłamkiem tarczy
- Zakaz zakładania tarcz o średnicy większej niż przewidziana dla danej szlifierkiZranienie tarczą szlifierki kątowej, odbicie narzędzia lub uderzenie odłamkiem tarczy
- Zakaz cięcia elementów przytrzymywanych ręką w pobliżu tarczySkaleczenie dłoni lub amputacja palców piłą elektryczną
- Wyposażenie każdego pracownika we własne okulary ochronne i wymiana zarysowanychUraz oka i twarzy od odprysków i odłamków
- Wyposażenie każdej ekipy w przenośną rozdzielnicę lub przedłużacz z wyłącznikiem różnicowoprądowymPorażenie prądem elektrycznym od elektronarzędzi i zasilania tymczasowego
- Wprowadzenie zasady wyłączania i oznaczania obwodów przed skuwaniem i bruzdowaniemPorażenie prądem przy uszkodzeniu ukrytej instalacji elektrycznej
- Potwierdzenie przed rozbiórką ściany, że nie jest nośna (projekt budynku lub opinia osoby z uprawnieniami budowlanymi)Uderzenie odpadającymi lub przewracającymi się elementami budynku i przysypanie gruzem
- Zakaz cięcia płytek i kamienia na sucho bez odciągu pyłuWdychanie respirabilnego pyłu krzemionki krystalicznej
- Ustalenie przed rozpoczęciem zlecenia drogi wnoszenia materiałów i miejsca składowania gruzuPotknięcie się i upadek na tym samym poziomie
- Oznakowanie taśmą ostrzegawczą zerwanych posadzek i różnic poziomówPotknięcie się i upadek na tym samym poziomie
- Zastąpienie folii na podłogach antypoślizgową włókniną lub matą ochronnąPoślizgnięcie i upadek na tym samym poziomie
Co zawiera dokumentacja
6 części dokumentu, od strony tytułowej po załączniki
- Część I, informacje ogólnedane firmy, liczba pracowników, osoba wykonująca zadania służby BHP, skład zespołu oceniającego, przebieg konsultacji z pracownikami i opis metody oceny.
- Część II, karty oceny ryzykaosobna karta dla każdego stanowiska, np. malarza, glazurnika, tynkarza, montera suchej zabudowy i pomocnika budowlanego, z opisem zadań, narzędzi, materiałów i środków ochrony indywidualnej. Nazwy stanowisk można zmienić, a stanowiska dodać lub usunąć.
- Zagrożenia w kartachupadek z drabiny lub rusztowania, pyły przy szlifowaniu i cięciu, hałas i drgania elektronarzędzi, porażenie prądem, chemia budowlana (kleje, grunty, farby), dźwiganie worków i płyt, praca przy nieznanych instalacjach, wyroby zawierające azbest w starych budynkach. Przy każdym zagrożeniu: ciężkość, prawdopodobieństwo i poziom ryzyka.
- Część III, plan działańdziałania korygujące i zapobiegawcze wynikające z kart, z osobą odpowiedzialną i terminem do wpisania.
- Części IV–VIinformacja dla pracowników o ryzyku zawodowym na każdym stanowisku, napisana prostym językiem, lista potwierdzeń zapoznania się z ryzykiem i karta aktualizacji.
- Załącznikiprotokół konsultacji, powierzenie zadań służby BHP lub oświadczenie pracodawcy, wyznaczenie osób do pierwszej pomocy i ochrony przeciwpożarowej, zasady współpracy z innymi pracodawcami w tym samym miejscu pracy (art. 208 Kodeksu pracy) oraz lista pomiarów do wykonania, np. hałasu, drgań i pyłów.
Dlaczego warto zrobić to teraz
3 powody właściwe dla tej branży
Upadek z wysokości i porażenie prądem to zagrożenia o bardzo poważnych skutkach. Formularz pyta o drabiny, rusztowania i prace przy instalacjach, a dokument proponuje działania przed rozpoczęciem pracy: sprawdzenie sprzętu, odłączenie zasilania, szkolenie ekipy.
Gdy w jednym miejscu pracuje kilka firm, np. elektrycy, hydraulicy i glazurnicy różnych wykonawców, pracodawcy mają obowiązek współpracować i informować się wzajemnie o zagrożeniach (art. 208 Kodeksu pracy). Dokument zawiera załącznik, który to porządkuje.
Wszystkie możliwości w zestawieniu
Specjalista BHP, darmowy wzór i formularz krok po kroku: koszt i zakres
| Rozwiązanie | Koszt | Co to oznacza |
|---|---|---|
| Zewnętrzny specjalista ds. BHP | według wyceny | Wycena, wizyta w firmie i termin zależny od dostępności specjalisty. |
| Pusty wzór wypełniany samodzielnie | godziny pracy | Darmowe wzory trzeba wypełnić punkt po punkcie dla każdego stanowiska i aktualizować przy każdej zmianie. |
| Nic nie robić | nie wchodzi w grę | Ocena ryzyka zawodowego to obowiązek każdego pracodawcy, a inspektor pracy może podczas kontroli zażądać jej dokumentacji. |
| Serwis Ocena BHP | 249 zł netto (298,80 zł brutto), jednorazowo | PDF, Word i Excel, z kartą dla każdego stanowiska, planem działań i wzorami załączników. Zwykle kilka minut po płatności. |
Najczęstsze pytania
9 pytań o ocenę ryzyka w tej branży
Ekipa remontowa zatrudnia dwóch pracowników. Czy potrzebna jest ocena ryzyka zawodowego?
Tak. Art. 226 Kodeksu pracy obowiązuje każdego pracodawcę, niezależnie od liczby pracowników: wystarczy jeden pracownik. Osobom na umowach cywilnoprawnych i podwykonawcom prowadzącym własną działalność, którzy pracują w miejscu wskazanym przez pracodawcę, pracodawca również zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki pracy (art. 304 Kodeksu pracy). Formularz pyta o te osoby osobno.
Kto może przeprowadzić ocenę ryzyka w firmie remontowej i kto wykonuje zadania służby BHP?
Ocenę przeprowadza pracodawca, sam albo z osobami, które wyznaczy, np. z brygadzistą lub z osobą wykonującą zadania służby BHP, po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami (art. 237¹¹ᵃ Kodeksu pracy). Zadania służby BHP pracodawca może wykonywać sam, jeśli ukończył potrzebne szkolenie i zatrudnia do 10 pracowników albo do 50 przy kategorii ryzyka nie wyższej niż 3 (art. 237¹¹ Kodeksu pracy); w innym przypadku powierza je pracownikowi lub specjaliście spoza firmy. Przy zatrudnieniu od 11 do 50 pracowników formularz pyta o kategorię ryzyka firmy.
Czy dokument uwzględnia pracę na drabinach i rusztowaniach?
Tak. Formularz pyta, czy prace wykonuje się z drabin, rusztowań przejezdnych lub podestów, a dokument dodaje zagrożenie upadkiem z wysokości z możliwymi skutkami i środkami, np. stabilnym ustawieniem, barierkami, sprawdzaniem sprzętu przed użyciem i szkoleniem. Przy każdym zagrożeniu zaznacza się środki już stosowane, a dokument wstępnie szacuje poziom ryzyka i proponuje działania do planu.
Co otrzymuje firma remontowa i co pozostaje do zrobienia?
Dokumentację oceny ryzyka zawodowego w PDF, w edytowalnym pliku DOCX i w arkuszu XLSX: karty stanowisk, plan działań, informację dla pracowników z listą potwierdzeń, kartę aktualizacji i załączniki z listą pomiarów. Pozostaje przejrzeć karty i w razie potrzeby poprawić wstępne oceny, przeprowadzić konsultacje, podpisać dokument, zapoznać z nim pracowników, zlecić pomiary z listy i realizować działania z planu. Gdy w starym budynku zachodzi podejrzenie, że materiały zawierają azbest, prace przerywa się do czasu ustalenia ze zleceniodawcą, kto i w jaki sposób je usunie.
Jakie szkolenia i uprawnienia są potrzebne w firmie remontowej?
Każdy pracownik przechodzi przed rozpoczęciem pracy instruktaż ogólny i stanowiskowy; ten drugi obejmuje pracę na wysokości, na rusztowaniach i drabinach, obsługę elektronarzędzi, pyły z cięcia i szlifowania oraz pracę z klejami, farbami i rozpuszczalnikami. Na stanowiskach robotniczych szkolenie okresowe odbywa się nie rzadziej niż raz na trzy lata, a przy pracach szczególnie niebezpiecznych – nie rzadziej niż raz w roku. Przed powierzeniem elektrykowi prac przy urządzeniach i instalacjach elektrycznych pracodawca sprawdza też, czy ma on kwalifikacje wymagane przez przepisy prawa energetycznego.
Czy praca na wysokości wymaga osobnych badań lekarskich?
Nie osobnych, ale musi być opisana w skierowaniu na badania wstępne i okresowe. Lekarz medycyny pracy ocenia wtedy, czy nie ma przeciwwskazań, a bez orzeczenia, które obejmuje pracę na wysokości, pracownika nie dopuszcza się do takiej pracy. W skierowaniu wpisuje się też pyły, np. pył zawierający krzemionkę krystaliczną przy cięciu płytek i betonu, hałas i drgania elektronarzędzi oraz substancje chemiczne.
Jakie środki ochrony indywidualnej stosuje się przy remontach i wykończeniach?
Kask ochronny tam, gdzie grozi uderzenie spadającym przedmiotem; sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości, gdy nie ma balustrad; okulary i półmaska przeciwpyłowa przy cięciu i szlifowaniu; ochronniki słuchu; rękawice i obuwie z podnoskiem i podeszwą odporną na przebicie. Środki ochrony indywidualnej stosuje się wtedy, gdy zagrożenia nie da się uniknąć ani wystarczająco ograniczyć środkami ochrony zbiorowej, np. balustradą czy rusztowaniem z poręczami. Pracodawca dostarcza je bezpłatnie i dba o ich stan.
Czy młodociany uczeń może pracować przy remontach?
Może, w ramach przygotowania zawodowego, po przedstawieniu orzeczenia lekarskiego stwierdzającego, że praca nie zagraża jego zdrowiu. Wiele prac budowlanych znajduje się jednak w wykazie prac wzbronionych młodocianym, a część z nich wolno wykonywać tylko w zakresie potrzebnym do nauki zawodu i na warunkach z wykazu. Przed powierzeniem zadań pracodawca sprawdza w wykazie m.in. pracę na wysokości, elektronarzędzia i substancje chemiczne; młodocianego nie zatrudnia się w nocy ani w nadgodzinach.
Czy firma remontowa aktualizuje ocenę ryzyka przy każdym zleceniu?
Ocena dotyczy stanowisk, nie pojedynczych zleceń, ale trzeba ją uzupełnić, gdy pojawiają się nowe rodzaje prac: rozbiórki, prace na dachu, nowe maszyny lub substancje, praca przy starych płytach, które mogą zawierać azbest. Usuwanie wyrobów zawierających azbest podlega osobnym przepisom. Gdy na budowie jednocześnie pracuje kilka firm, pracodawcy współpracują i wyznaczają koordynatora (art. 208 Kodeksu pracy). Zmiany zapisuje się w karcie aktualizacji.
Brak pytania na liście? Kontakt e-mailowy: kontakt@ocenabhp.pl
Poradniki i zagrożenia dla tej branży
Artykuły związane z tą branżą
- ZagrożenieUpadek z wysokości: drabiny, regały, antresole i rusztowania
- ZagrożenieAzbest w miejscu pracy: gdzie go szukać i co robić
- ZagrożeniePorażenie prądem: instalacja, urządzenia i praca w wilgoci
- ZagrożenieHałas w pracy: ocena ryzyka, pomiary i ochrona słuchu
- PoradnikJak przeprowadzić ocenę ryzyka zawodowego: kto, kiedy i w jakich krokach
- PoradnikSzkolenia BHP: instruktaż ogólny, stanowiskowy i szkolenia okresowe
- PoradnikBadania lekarskie pracowników: wstępne, okresowe i kontrolne
- PoradnikKilku pracodawców w jednym miejscu: współpraca i koordynator
- PoradnikWypadek przy pracy: co zrobić krok po kroku
Źródła tej strony
Źródła wskazane w bibliotece
- ISAPUstawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1245)
- ISAPRozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
- ISAPRozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych
- ISAPRozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych
- ISAPRozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
- ISAPRozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne
- ISAPRozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy
- ISAPRozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe
- ISAPRozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
- ISAPRozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy
- ISAPRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią
Biblioteka branży, wersja 2026-11-04
Metoda i źródłaDokumentacja oceny ryzyka zawodowego, jeszcze dziś.
249 zł netto (298,80 zł brutto), płatność jednorazowa, bez abonamentu. Zwrot pieniędzy w ciągu 30 dni. Płatność dopiero po obejrzeniu podglądu dokumentu.