W magazynie wózki widłowe, piesi i ładunki na wysokich regałach dzielą tę samą przestrzeń. Ocena ryzyka pomaga ustalić, co uporządkować najpierw: wydzielone drogi dla pieszych, przeglądy regałów, zasady przy rampie.
Ocena ryzyka zawodowego w magazynie i transporcie: dla każdego stanowiska.
Dla pracodawców prowadzących magazyn, hurtownię, firmę transportową lub kurierską. Z odpowiedzi na pytania o regały, wózki, rampy, załadunek, trasy i pracę kierowców powstaje dokumentacja oceny ryzyka zawodowego z kartą dla każdego stanowiska, w PDF, DOCX i XLSX, do przejrzenia, uzupełnienia i podpisania.
46 na liście zagrożeń branży25 grup zagrożeń5 na liście stanowisk
Zacznij ocenę ryzyka dla firmySzybka diagnoza- Płatność dopiero po podglądzie
- PDF, DOCX i XLSX, 249 zł netto (298,80 zł brutto), jednorazowo
- Protokół konsultacji i wzory wyznaczeń w załącznikach
- Zwrot pieniędzy w ciągu 30 dni
| Grupa · zagrożenie | Pilność | Działanie z planu |
|---|---|---|
| Praca na wysokości · Upadek z krawędzi rampy załadunkowej na plac | Niezwłocznie | Wprowadzenie zasady otwierania bramy dopiero po podstawieniu i… |
| Transport wewnętrzny i wózki · Przewrócenie się wózka jezdniowego podnośnikowego wraz z operatorem | Niezwłocznie | Sprawdzenie, czy wszyscy operatorzy mają zaświadczenie kwalifikacyjne UDT… |
| Spadające i przemieszczające się przedmioty · Spadnięcie ładunku z wideł wózka lub z wysokiego poziomu regału | Niezwłocznie | Wprowadzenie zasady, że w alejce, w której wózek odkłada lub zdejmuje… |
| Ręczne przenoszenie ciężarów · Przeciążenie układu mięśniowo-szkieletowego przy ręcznym podnoszeniu… | Niezwłocznie | Sprawdzenie, czy masa przenoszonych ładunków i przydział prac uwzględniają… |
Firma w dwóch pytaniach.
Dwa pytania o firmę, by zobaczyć, co obejmie dokumentacja w tej branży. Na tym etapie nic nie jest zapisywane.
1. Ilu pracowników zatrudnia firma? (osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, także w niepełnym wymiarze czasu pracy)
2. Jakie grupy zagrożeń dotyczą firmy? (można wybrać kilka)
5 na liście stanowisk, każde z własną kartą oceny ryzyka
Kto wykonuje zadania służby BHP? Pracodawca, który ukończył szkolenie dla pracodawców wykonujących zadania służby BHP, może je wykonywać sam. Może też powierzyć je pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy, a gdy w firmie brak kompetentnych osób, specjaliście spoza firmy. Formularz zaczyna od biblioteki branży: przy każdym zagrożeniu wskazuje się, czy występuje w firmie. Płatność dopiero na końcu.
Zacznij ocenę ryzyka dla firmyMagazyn i transport: zagrożenia, którymi warto zająć się najpierw.
Kolejność według najpilniejszego działania, które biblioteka branży proponuje dla każdego zagrożenia: niezwłocznie, w krótkim albo w średnim terminie. W formularzu każde działanie można potwierdzić lub zmienić.
- Upadek z krawędzi rampy załadunkowej na placNiezwłoczniePraca na wysokości
- Przewrócenie się wózka jezdniowego podnośnikowego wraz z operatoremNiezwłocznieTransport wewnętrzny i wózki
- Spadnięcie ładunku z wideł wózka lub z wysokiego poziomu regałuNiezwłocznieSpadające i przemieszczające się przedmioty
- Przeciążenie układu mięśniowo-szkieletowego przy ręcznym podnoszeniu i przenoszeniu ładunkówNiezwłocznieRęczne przenoszenie ciężarów
- Poślizgnięcie się i upadek na mokrej lub zabrudzonej posadzce magazynuKrótki terminPowierzchnie i przejścia
- Przygniecenie lub uderzenie przez pomost przeładunkowy albo bramę rampyKrótki terminMaszyny i urządzenia
- Skaleczenie nożem do otwierania kartonówKrótki terminNarzędzia ręczne i ostre krawędzie
- Porażenie prądem elektrycznymKrótki terminPrąd elektryczny
Źródło: biblioteka branży, wersja 2026-11-04. Terminy w planie działań ostatecznie ustala pracodawca.
Firma, stanowisko po stanowisku.
Część II dokumentacji zawiera kartę oceny ryzyka dla każdego stanowiska: opis zadań, maszyn, narzędzi i substancji, a potem zagrożenia i ich ocenę. Oto stanowiska z biblioteki branży.
- Magazynier8
- Operator wózka jezdniowego7
- Pracownik kompletacji zamówień7
- Kierowca samochodu dostawczego / ciężarowego8
- Kierownik magazynu / dyspozytor8
Dobra praktyka. Nazwy i liczbę stanowisk warto dopasować do pracy, którą naprawdę wykonuje się w firmie, łącznie ze sprzątaniem, konserwacją i przyjmowaniem dostaw.
Wskaż stanowiska i zagrożeniaJedna cena, cała dokumentacja. 249 zł netto, płatność jednorazowa.
Ocena ryzyka zawodowego dotyczy każdego pracodawcy, od pierwszego pracownika. Odpowiada się na pytania, sprawdza podgląd i pobiera dokumentację w PDF, DOCX i XLSX, do przejrzenia, uzupełnienia i podpisania.
Cena obejmuje wszystkie stanowiska w firmie zatrudniającej do 100 pracowników. Bez abonamentu i bez automatycznego odnowienia: dokumentacja zostaje w firmie, a zmiany można nanosić w pliku DOCX.
- Zewnętrzny specjalista ds. BHP: według wyceny
- Pusty wzór wypełniany samodzielnie: godziny pracy
- Dokumentacja oceny ryzyka zawodowego w formatach PDF, Word (do edycji) i Excel
- Karta oceny ryzyka dla każdego stanowiska: zagrożenia, stosowane środki, poziom ryzyka
- Plan działań z osobą odpowiedzialną i terminem
- Informacja o ryzyku dla pracowników i lista potwierdzeń zapoznania się
- Wzory: protokół konsultacji, powierzenie zadań służby BHP, wyznaczenie pracowników do pierwszej pomocy i ochrony przeciwpożarowej
- Karta aktualizacji do zapisywania kolejnych zmian
- Pomoc przez e-mail
- Zwrot pieniędzy w ciągu 30 dni, bez podawania przyczyny
Płatność kartą płatniczą, obsługiwana przez Stripe · Zwrot pieniędzy w ciągu 30 dni · Cena netto
Magazyn i transport: każda działalność ma swoje zagrożenia.
Formularz opiera się na bibliotece branży, wspólnej dla wszystkich tych rodzajów działalności: przy każdym zagrożeniu wskazuje się, czy występuje w firmie, a dokument zawiera to, co zostało wskazane. Oto kilka przykładów z branży i zagrożenia, które je wyróżniają.
Magazyn i kompletacja zamówień
Przyjmowanie i składowanie towaru, kompletacja zamówień, wysokie regały i paczki do przenoszenia.
Zacznij ocenę ryzykaPraca wózkami jezdniowymi
Załadunek, rozładunek i składowanie wózkami widłowymi, w pobliżu pieszych.
Zacznij ocenę ryzykaDostawy samochodem dostawczym
Rozwożenie towaru po mieście, częste wsiadanie i wysiadanie, noszenie paczek do klientów.
Zacznij ocenę ryzykaTransport ciężarowy
Długie trasy, załadunek i mocowanie ładunku, praca w nietypowych godzinach.
Zacznij ocenę ryzyka
Magazyn i transport: branża w liczbach.
Każda liczba ma swoje źródło: bibliotekę branży albo przepis Kodeksu pracy.
- 46
na liście zagrożeń branży, ujętych w 25 grupach. Przy każdym z nich wskazuje się w formularzu, czy występuje w firmie.
Biblioteka branży, wersja 2026-11-04 - 5
na liście stanowisk branży. Każde stanowisko ma w dokumencie własną kartę oceny ryzyka, z opisem zadań, maszyn i narzędzi.
Biblioteka branży, wersja 2026-11-04 - 10
pracowników: do tej liczby pracodawca, który ukończył odpowiednie szkolenie, może sam wykonywać zadania służby BHP. Do 50, jeśli działalność firmy ma kategorię ryzyka nie wyższą niż trzecia.
Kodeks pracy, art. 237¹¹ (ISAP) - 1
pracownik wystarczy: pracodawca ocenia i dokumentuje ryzyko zawodowe, stosuje środki, które je zmniejszają, i informuje pracowników o ryzyku oraz o zasadach ochrony.
Kodeks pracy, art. 226 (ISAP)
Cała biblioteka branży, do sprawdzenia.
To, o co może zapytać osoba wykonująca zadania służby BHP, lekarz medycyny pracy albo pracownicy podczas konsultacji. Nic nie jest ukryte: każdą sekcję wystarczy rozwinąć.
Zobacz całą bibliotekę
46 na liście zagrożeń, w podziale na grupy, z podstawami prawnymi i działaniami · ze źródłami i wersją
Pytania prowadzą przez pracę firmy: przyjęcie towaru, składowanie na regałach, kompletacja zamówień, załadunek i rozładunek, jazda w trasie i doręczenia. Poniżej zagrożenia typowe dla magazynu i transportu.
Każde zagrożenie to pozycja biblioteki branży, opracowanej na podstawie Kodeksu pracy i rozporządzeń w sprawie BHP: z opisem, podstawami prawnymi, przykładami zdarzeń i działaniami. Na tej bibliotece opiera się dokument: w formularzu każdą pozycję potwierdza się albo zmienia.
- Powierzchnie i przejścia4
- Praca na wysokości3
- Maszyny i urządzenia3
- Narzędzia ręczne i ostre krawędzie2
- Prąd elektryczny1
- Instalacje gazowe i urządzenia ciśnieniowe1
- Transport wewnętrzny i wózki4
- Pojazdy i ruch drogowy3
- Spadające i przemieszczające się przedmioty3
- Ręczne przenoszenie ciężarów2
- Wymuszona pozycja i ruchy powtarzalne2
- Praca przy monitorze ekranowym1
- Hałas1
- Drgania mechaniczne1
- Oświetlenie1
- Mikroklimat gorący1
- Mikroklimat zimny i praca na zewnątrz2
- Substancje chemiczne2
- Czynniki biologiczne1
- Pożar1
- Wybuch1
- Przestrzenie zamknięte1
- Obciążenie psychiczne i stres2
- Agresja osób trzecich1
- Praca w pojedynkę i w porze nocnej2
Powierzchnie i przejścia4
Poślizgnięcie się i upadek na mokrej lub zabrudzonej posadzce magazynu
Posadzka hali i strefy przyjęć mokra od wody i śniegu wnoszonych przez bramy na kołach pojazdów i na obuwiu, zabrudzona olejem z wózków lub płynem z uszkodzonych opakowań
- Organizacyjne Ustalenie zasady zgłaszania i niezwłocznego usuwania wycieków oraz rozmieszczenie w hali zestawów do ich zbierania
- Techniczne Naprawa nieszczelnych wózków i sprawdzanie posadzki pod kątem plam oleju podczas codziennego obchodu
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Magazynier poślizgnął się w strefie przyjęć na wodzie z roztopionego śniegu, który wjechał do hali na kołach wózka. · Pracownik kompletacji przewrócił się na plamie płynu z rozbitej butelki, której nikt nie zgłosił.
Potknięcie się o przedmioty w przejściach i o nierówności posadzki
Folia stretch, taśmy spinające, puste palety, kartony i towar pozostawione w przejściach i alejkach; ubytki i pęknięcia posadzki, wystające krawędzie szczelin dylatacyjnych i progi
- Techniczne Naprawa ubytków posadzki i oznakowanie miejsc, których nie da się od razu naprawić
- Organizacyjne Wprowadzenie krótkiego obchodu porządkowego przed końcem każdej zmiany
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Pracownik kompletacji zaczepił stopą o zwój folii leżący w alejce i upadł na regał. · Kierowca potknął się o pustą paletę pozostawioną przy rampie.
Poślizgnięcie się na oblodzonym lub zaśnieżonym placu, rampie i schodach
Plac manewrowy, rampa załadunkowa, schody i dojścia do budynku pokryte lodem, błotem pośniegowym lub mokrymi liśćmi; praca przy pojazdach po zmroku
- Organizacyjne Wyznaczenie osoby odpowiedzialnej za odśnieżanie i posypywanie albo zlecenie tych prac firmie, tak aby były wykonane przed rozpoczęciem pierwszej zmiany
- Techniczne Montaż nakładek przeciwpoślizgowych na stopniach schodów prowadzących na rampę
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Kierowca poślizgnął się na oblodzonych stopniach rampy, wracając z dokumentami do kabiny. · Magazynier upadł na zamarzniętej kałuży przy bramie, niosąc karton.
Upadek przy wsiadaniu do kabiny pojazdu lub wózka i przy wysiadaniu z niej
Wysoko położona kabina samochodu ciężarowego, mokre lub zabłocone stopnie, zeskakiwanie z kabiny i z wózka jezdniowego, schodzenie przodem bez trzymania się uchwytów; częste wsiadanie i wysiadanie przy doręczeniach
- Szkoleniowe Omówienie zasady trzech punktów podparcia przy wsiadaniu i wysiadaniu w ramach instruktażu stanowiskowego
- Techniczne Wymiana zużytych lub śliskich stopni i uszkodzonych uchwytów
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Kierowca zeskoczył z kabiny ciężarówki na nierówne pobocze i skręcił staw skokowy. · Zeskakując z wózka, operator zaczepił kurtką o dźwignię i upadł na posadzkę.
Praca na wysokości3
Upadek z krawędzi rampy załadunkowej na plac
Otwarta brama rampy bez podstawionego pojazdu, niezabezpieczona krawędź rampy, cofanie się z ładunkiem lub wózkiem paletowym w stronę krawędzi, odjazd pojazdu w trakcie załadunku
- Organizacyjne Wprowadzenie zasady otwierania bramy dopiero po podstawieniu i unieruchomieniu pojazdu
- Techniczne Montaż barierek lub zapór przy bramach rampy, które bywają otwarte bez podstawionego pojazdu
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Magazynier cofał się z ręcznym wózkiem paletowym przez otwartą bramę, przy której nie stał żaden pojazd, i spadł z rampy razem z wózkiem. · Pracownik schodził z naczepy na rampę w chwili, gdy kierowca ruszył, i wpadł w szczelinę między rampą a pojazdem.
Upadek z drabiny lub schodków magazynowych
Sięganie po towar na wyższych półkach regałów z drabiny lub schodków, używanie palet, kartonów i półek regału jako podestu, niestabilne lub uszkodzone drabiny
- Techniczne Zakup schodków magazynowych z platformą i poręczą w miejsce drabin przystawnych
- Organizacyjne Okresowy przegląd drabin i schodków z zapisem wyniku
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Pracownik kompletacji wszedł na dolną półkę regału, żeby sięgnąć po karton, stracił równowagę i spadł. · Drabina rozstawna rozjechała się na śliskiej posadzce, gdy magazynier zdejmował towar.
Upadek ze skrzyni ładunkowej, naczepy lub dachu zabudowy pojazdu
Wchodzenie na skrzynię ładunkową lub naczepę przy rozmieszczaniu i mocowaniu ładunku, zeskakiwanie na ziemię, wchodzenie na dach naczepy plandekowej lub zabudowy w celu usunięcia śniegu albo naprawy
- Techniczne Wyposażenie pojazdów w składane stopnie lub drabinki do wchodzenia na skrzynię ładunkową
- Organizacyjne Ustalenie sposobu usuwania śniegu z dachów pojazdów bez wchodzenia na nie, np. przez zlecenie tej czynności myjni lub serwisowi
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Kierowca zeskoczył z otwartej naczepy na plac i doznał złamania kości piętowej. · Kierowca wszedł zimą na dach naczepy plandekowej, by zrzucić śnieg, poślizgnął się i spadł.
Maszyny i urządzenia3
Przygniecenie lub uderzenie przez pomost przeładunkowy albo bramę rampy
Hydrauliczny lub ręczny pomost przeładunkowy (opadająca klapa, szczelina przy krawędzi), brama segmentowa lub rolowana opuszczana w chwili przejazdu, uszkodzone sprężyny i linki bramy
- Organizacyjne Wprowadzenie zasady natychmiastowego zgłaszania i wyłączania z użytku bram i pomostów działających nieprawidłowo
- Organizacyjne Prowadzenie zapisów przeglądów i napraw bram oraz pomostów
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań bhp w zakresie użytkowania maszyn · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Klapa pomostu gwałtownie opadła po odjeździe pojazdu i przygniotła stopę magazyniera stojącego przy krawędzi. · Brama segmentowa zjechała w dół w chwili, gdy przejeżdżał pod nią wózek, i uderzyła w maszt.
Zgniecenie lub zmiażdżenie kończyny w prasie do kartonów i folii
Prasa do odpadów opakowaniowych (belownica): sięganie do komory prasowania w czasie pracy, poprawianie zakleszczonych kartonów, obchodzenie blokady drzwi, wiązanie i wyjmowanie bel
- Techniczne Sprawdzenie działania blokady drzwi prasy i natychmiastowe wyłączenie jej z użytku w razie uszkodzenia
- Szkoleniowe Instruktaż stanowiskowy z obsługi prasy, w tym usuwania zakleszczeń i wyjmowania bel
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań bhp w zakresie użytkowania maszyn · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Pracownik sięgnął do komory prasy, by poprawić zakleszczony karton, a płyta prasy ruszyła. · Ciężka bela kartonów wypadła z prasy przy otwieraniu drzwi i przygniotła magazynierowi nogę.
Przygniecenie stopy lub upadek z platformy windy załadowczej
Winda załadowcza samochodu: stopy w strefie opuszczania platformy, zjazd na platformie z ciężkim wózkiem paletowym, stoczenie się wózka lub ładunku z platformy, sterowanie windą z miejsca bez widoczności platformy
- Szkoleniowe Instruktaż obsługi windy załadowczej dla każdego kierowcy przed rozpoczęciem pracy pojazdem z windą
- Organizacyjne Sprawdzenie, czy windy załadowcze w pojazdach podlegają dozorowi technicznemu, i uzupełnienie brakujących badań
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań bhp w zakresie użytkowania maszyn · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Kierowca opuszczał platformę windy, mając stopę pod jej krawędzią, i doznał zmiażdżenia palców. · Wózek z paletą stoczył się z pochylonej platformy windy na jezdnię.
Narzędzia ręczne i ostre krawędzie2
Skaleczenie nożem do otwierania kartonów
Otwieranie kartonów oraz przecinanie folii stretch i taśm nożem z ostrzem łamanym lub stałym, cięcie w kierunku ciała, noże z wysuniętym ostrzem pozostawione na towarze
- Techniczne Wymiana noży z ostrzem stałym lub łamanym na noże z automatycznie chowanym ostrzem
- Środki ochrony indywidualnej Zakup rękawic odpornych na przecięcie dla pracowników, którzy często otwierają kartony
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Pracownik kompletacji przecinał taśmę na kartonie w swoją stronę i skaleczył przedramię. · Magazynier sięgnął po karton, na którym leżał nóż z wysuniętym ostrzem, i rozciął palec.
Uderzenie lub skaleczenie odbijającą taśmą spinającą
Przecinanie naprężonych taśm stalowych i z tworzywa spinających ładunki na paletach, bele i długie elementy; ostre końce taśm pozostawione na posadzce
- Techniczne Zakup nożyc do taśm z osłoną przytrzymującą koniec taśmy
- Szkoleniowe Instruktaż bezpiecznego przecinania taśm spinających w ramach instruktażu stanowiskowego
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Przecięta stalowa taśma spinająca odbiła i rozcięła magazynierowi policzek tuż pod okiem. · Pracownik nadepnął na taśmę leżącą na posadzce, a jej ostry koniec uniósł się i skaleczył go w łydkę.
Prąd elektryczny1
Porażenie prądem elektrycznym
Uszkodzone przewody i wtyczki prostowników do ładowania akumulatorów, przedłużacze ułożone na posadzce i przejeżdżane przez wózki, uszkodzone gniazda i rozdzielnice, napędy bram, samodzielne naprawy urządzeń elektrycznych przez pracowników
- Techniczne Wyposażenie miejsc ładowania w stałe gniazda, aby nie używać przedłużaczy
- Techniczne Zlecenie elektrykowi z odpowiednimi uprawnieniami przeglądu prostowników, przedłużaczy i urządzeń przenośnych
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Wózek przejechał po przedłużaczu leżącym na posadzce, a pracownik, który go potem podniósł, został porażony przez uszkodzoną izolację. · Operator podłączał wózek do prostownika z pękniętą obudową wtyczki.
Instalacje gazowe i urządzenia ciśnieniowe1
Wyciek gazu i pożar przy wymianie butli LPG w wózku jezdniowym
Wymiana butli z gazem propan-butan zasilającej wózek: uszkodzone złącze lub uszczelka, wymiana przy pracującym silniku lub w pobliżu źródeł zapłonu, upuszczenie butli, przechowywanie zapasowych butli w hali
- Organizacyjne Opracowanie instrukcji wymiany butli LPG i wywieszenie jej w miejscu wymiany
- Techniczne Wyznaczenie poza halą miejsca przechowywania butli zapasowych, zabezpieczonego przed dostępem osób postronnych
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań bhp w zakresie użytkowania maszyn · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Operator wymieniał butlę przy włączonym silniku i ulatniający się gaz zapalił się od iskry. · Przy odkręcaniu nieszczelnego złącza ciekły gaz trysnął na niechronioną dłoń operatora i spowodował odmrożenie.
Transport wewnętrzny i wózki4
Przewrócenie się wózka jezdniowego podnośnikowego wraz z operatorem
Jazda z podniesionym ładunkiem, zbyt szybkie pokonywanie zakrętów, jazda w poprzek pochylni, przeciążenie wózka, najechanie na ubytek posadzki lub krawędź rampy, źle ułożony pomost przeładunkowy
- Organizacyjne Sprawdzenie, czy wszyscy operatorzy mają zaświadczenie kwalifikacyjne UDT odpowiednie do rodzaju wózka, i wydanie im pisemnego upoważnienia do jego prowadzenia
- Organizacyjne Wprowadzenie i oznakowanie ograniczenia prędkości wózków w hali i na placu
- Techniczne Naprawa ubytków posadzki na trasach przejazdu wózków
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań bhp w zakresie użytkowania maszyn · art. 237³ Kodeksu pracy · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Operator skręcił z podniesioną paletą i wózek przewrócił się na bok. · Wózek zsunął się z niezabezpieczonego pomostu między rampą a naczepą i spadł na plac.
Potrącenie lub przygniecenie pieszego przez wózek jezdniowy
Wózki jezdniowe poruszające się po alejkach i przejściach używanych przez pieszych, ograniczona widoczność za regałami, na skrzyżowaniach alejek i przy jeździe tyłem, ładunek zasłaniający operatorowi drogę, hałas zagłuszający sygnały ostrzegawcze
- Techniczne Wyznaczenie i oznakowanie na posadzce odrębnych dróg dla pieszych oraz montaż barierek w miejscach największego ruchu
- Techniczne Wyposażenie wózków w lampy wyświetlające na posadzce plamę światła przed wózkiem i za nim
- Organizacyjne Wyznaczenie poczekalni dla kierowców obcych firm poza strefą pracy wózków
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań bhp w zakresie użytkowania maszyn · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Operator cofał wózek z alejki i potrącił pracownika kompletacji, który wychodził zza regału. · Kierowca obcej firmy przechodził przez halę na skróty i został potrącony przez wózek wiozący paletę.
Upadek wózka z rampy lub przygniecenie przy wjeździe do naczepy albo kontenera
Wjazd wózkiem jezdniowym lub elektrycznym wózkiem paletowym do naczepy przez pomost przeładunkowy: przedwczesny odjazd pojazdu od rampy, przesunięcie się naczepy odstawionej bez ciągnika, zarwanie się uszkodzonej podłogi naczepy, zsunięcie się pomostu
- Organizacyjne Wprowadzenie pisemnej procedury podstawiania pojazdu do rampy, jego unieruchamiania i zwalniania po załadunku oraz przekazywanie jej kierowcom obcych firm
- Techniczne Montaż blokad kół lub sygnalizacji świetlnej przy bramach rampy
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań bhp w zakresie użytkowania maszyn · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Kierowca odjechał od rampy, nie wiedząc, że w naczepie jest jeszcze wózek, który spadł na plac razem z operatorem. · Pod kołem wózka zarwała się spróchniała podłoga starej naczepy.
Przejechanie stopy, przygniecenie lub uderzenie wózkiem paletowym
Ręczny wózek paletowy oraz elektryczny wózek paletowy prowadzony lub z platformą: najechanie kołem na stopę, przyciśnięcie do regału lub ściany przy cofaniu, utrata panowania nad ciężką paletą na pochylni, w naczepie lub na windzie załadowczej
- Szkoleniowe Instruktaż prowadzenia wózka paletowego, także na pochylni, w naczepie i na windzie załadowczej
- Organizacyjne Wycofanie z użytku wózków z uszkodzonymi kołami, hamulcem lub nieszczelną hydrauliką
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp przy ręcznych pracach transportowych · Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań bhp w zakresie użytkowania maszyn · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Magazynier cofał elektryczny wózek paletowy i przycisnął sobie nogę do słupa regału. · Kierowca stracił panowanie nad ręcznym wózkiem z ciężką paletą na pochyłym podjeździe odbiorcy i paleta przygniotła mu stopę.
Pojazdy i ruch drogowy3
Wypadek drogowy podczas jazdy samochodem dostawczym lub ciężarowym
Prowadzenie pojazdu po drogach publicznych w różnych warunkach pogodowych i o różnych porach, ruch miejski, presja terminów dostaw, korzystanie z telefonu i nawigacji w czasie jazdy, niesprawny pojazd, postój awaryjny na poboczu
- Szkoleniowe Kurs doskonalenia techniki jazdy dla kierowców, w pierwszej kolejności nowo zatrudnionych
- Organizacyjne Spisanie zasad postępowania w razie awarii lub wypadku na drodze i przekazanie ich kierowcom
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 226 Kodeksu pracy · art. 229 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Kierowca spieszący się na dostawę wyprzedzał na zakręcie i zderzył się czołowo z innym pojazdem. · Kierowca wysiadł na poboczu drogi szybkiego ruchu, by sprawdzić oponę, i został potrącony przez przejeżdżający samochód.
Potrącenie lub przygniecenie przez pojazd manewrujący na placu i przy rampie
Samochody ciężarowe i dostawcze cofające do rampy i manewrujące na placu, martwe pola widoczności kierowcy, piesi przechodzący między pojazdem a rampą, kierowanie manewrem przez osobę stojącą za pojazdem
- Organizacyjne Opracowanie i wywieszenie planu ruchu na placu oraz przekazywanie go kierowcom obcych firm przy wjeździe
- Techniczne Wyznaczenie i oznakowanie bezpiecznych dojść pieszych do biura i do rampy
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Magazynier przechodził za cofającą naczepą i został przygnieciony do rampy. · Kierowca wysiadł, by pokierować cofaniem drugiego pojazdu, i został przez niego potrącony.
Zmęczenie i senność kierowcy za kierownicą
Długie trasy, jazda nocą i wczesnym rankiem, nieregularne godziny pracy, oczekiwanie na załadunek wydłużające dzień pracy, monotonna jazda, presja terminów dostaw
- Organizacyjne Przegląd grafików i tras pod kątem czasu jazdy, przerw, odpoczynku i czasu oczekiwania na załadunek
- Szkoleniowe Instruktaż o objawach zmęczenia i senności oraz o postępowaniu, gdy kierowca je zauważy
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 226 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Kierowca po wielu godzinach pracy i oczekiwania na rozładunek zasnął na prostym odcinku drogi i zjechał do rowu. · Kierowca samochodu dostawczego, pracujący od świtu, przeoczył czerwone światło na skrzyżowaniu.
Spadające i przemieszczające się przedmioty3
Spadnięcie ładunku z wideł wózka lub z wysokiego poziomu regału
Palety niestabilne, uszkodzone lub źle owinięte folią, ładunek wystający poza obrys palety, odkładanie i zdejmowanie palet na wysokich poziomach regałów, gwałtowne hamowanie wózka, przebywanie ludzi pod podniesionym ładunkiem
- Organizacyjne Wprowadzenie zasady, że w alejce, w której wózek odkłada lub zdejmuje palety, nie przebywają inne osoby
- Techniczne Montaż siatek zabezpieczających na tylnej stronie regałów przylegających do przejść
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań bhp w zakresie użytkowania maszyn · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Z palety zdejmowanej z trzeciego poziomu regału zsunęły się kartony i spadły na pracownika stojącego w alejce. · Źle owinięta paleta rozsypała się na widłach przy hamowaniu wózka.
Spadanie towaru z półek i zawalenie się przeciążonego lub uszkodzonego regału
Regały magazynowe obciążone ponad nośność, z uszkodzonymi słupami i belkami po uderzeniach wózków, niezakotwione w posadzce; towar ułożony niestabilnie lub wystający poza półkę; wyciąganie kartonów z dołu stosu
- Organizacyjne Wprowadzenie okresowych przeglądów regałów przez wyznaczoną osobę, z zapisem wyników, oraz zasady rozładowania i wyłączenia z użytku uszkodzonego przęsła
- Techniczne Uzupełnienie brakujących tabliczek z dopuszczalnym obciążeniem regałów
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Wózek uderzył w słup regału, który po kilku dniach ugiął się pod ciężarem palet. · Pracownik kompletacji wyciągnął karton z dołu stosu i spadły na niego kartony z wyższej półki.
Przemieszczenie się ładunku w pojeździe i wypadnięcie towaru przy otwieraniu drzwi lub burt
Ładunek źle rozmieszczony lub niezabezpieczony pasami, przesuwający się przy hamowaniu i na zakrętach; towar oparty od środka o drzwi lub burty; napinacze pasów zwalniane pod obciążeniem
- Szkoleniowe Instruktaż rozmieszczania i mocowania ładunku dla kierowców i magazynierów ładujących pojazdy
- Techniczne Wyposażenie każdego pojazdu w wystarczającą liczbę sprawnych pasów, listew i mat antypoślizgowych
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Po otwarciu drzwi naczepy wypadł karton, który przesunął się w czasie jazdy, i uderzył kierowcę w głowę. · Niezabezpieczone palety przesunęły się przy gwałtownym hamowaniu i uderzyły w przednią ścianę przestrzeni ładunkowej.
Ręczne przenoszenie ciężarów2
Przeciążenie układu mięśniowo-szkieletowego przy ręcznym podnoszeniu i przenoszeniu ładunków
Ręczne podnoszenie, przenoszenie i układanie kartonów, worków, skrzynek i pojemników przy przyjęciach, kompletacji i dostawach; ręczny rozładunek towaru ułożonego luzem w kontenerach i naczepach; wnoszenie przesyłek po schodach do odbiorców; praca w pośpiechu
- Organizacyjne Sprawdzenie, czy masa przenoszonych ładunków i przydział prac uwzględniają wartości dopuszczalne dla poszczególnych grup pracowników, w tym kobiet w ciąży i karmiących oraz młodocianych
- Szkoleniowe Instruktaż prawidłowego podnoszenia i przenoszenia ładunków w ramach instruktażu stanowiskowego
- Techniczne Zastosowanie przenośnika rolkowego lub taśmowego przy ręcznym rozładunku kontenerów
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp przy ręcznych pracach transportowych · Rozporządzenie w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią · art. 204 Kodeksu pracy (wykaz prac wzbronionych młodocianym) · art. 229 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Dwóch magazynierów przez całą zmianę ręcznie rozładowywało kontener z kartonami ułożonymi luzem; jeden z nich doznał ostrego bólu kręgosłupa. · Kierowca wnosił zgrzewki wody na trzecie piętro budynku bez windy i naderwał mięsień barku.
Urazy przy ręcznym przenoszeniu i układaniu palet drewnianych
Ręczne podnoszenie, przeciąganie i układanie w stosy pustych palet drewnianych; palety uszkodzone, z wystającymi gwoździami i drzazgami; wysokie, niestabilne stosy palet
- Organizacyjne Określenie największej dopuszczalnej wysokości stosu pustych palet i oznakowanie miejsca ich składowania
- Organizacyjne Wyznaczenie miejsca na uszkodzone palety i ustalenie terminów ich odbioru
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp przy ręcznych pracach transportowych · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Magazynier zdejmował paletę z wysokiego stosu, który przechylił się i przewrócił na niego. · Pracownik przeciągał uszkodzoną paletę i wbił sobie w dłoń wystający gwóźdź.
Wymuszona pozycja i ruchy powtarzalne2
Przeciążenie układu mięśniowo-szkieletowego przy kompletacji i pakowaniu zamówień
Wielokrotne w ciągu zmiany schylanie się do najniższych poziomów regałów i sięganie powyżej barków, skręty tułowia przy odkładaniu towaru na paletę, powtarzalne ruchy rąk przy skanowaniu i pakowaniu, wielogodzinne chodzenie i stanie
- Organizacyjne Przegląd rozmieszczenia towaru i przeniesienie najczęściej pobieranych pozycji na poziomy od kolan do barków
- Organizacyjne Wprowadzenie rotacji między kompletacją, pakowaniem i przyjęciami w ciągu zmiany
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp przy ręcznych pracach transportowych · art. 207 Kodeksu pracy · art. 229 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Pracownik kompletacji pobiera w ciągu zmiany kilkaset sztuk towaru, wiele z nich z najniższej półki, i zgłasza stały ból krzyża. · Pracownica pakowania po kilku miesiącach pracy przy zbyt niskim stole odczuwa drętwienie dłoni i ból karku.
Długotrwała pozycja siedząca i skręty tułowia w kabinie wózka lub pojazdu
Wielogodzinne siedzenie za kierownicą pojazdu i w kabinie wózka, częste obracanie tułowia i głowy przy jeździe tyłem, odchylanie głowy przy odkładaniu palet na wysokie poziomy, niedopasowany fotel
- Techniczne Wymiana zużytych foteli w wózkach i pojazdach na fotele z regulacją i amortyzacją
- Techniczne Uwzględnianie przy zakupie nowych wózków foteli obrotowych lub dodatkowego uchwytu ułatwiającego jazdę tyłem
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań bhp w zakresie użytkowania maszyn · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Operator wózka czołowego przez większość zmiany jeździ tyłem z obróconym tułowiem i zgłasza bóle karku. · Kierowca samochodu dostawczego po kilku latach pracy cierpi na przewlekłe bóle krzyża.
Praca przy monitorze ekranowym1
Obciążenie narządu wzroku i układu ruchu przy pracy z monitorem ekranowym
Praca przy komputerze w biurze magazynu: obsługa systemu magazynowego, dokumentów i planowania tras, często równocześnie z rozmowami telefonicznymi; niedopasowane biurko i krzesło, odblaski na ekranie
- Techniczne Urządzenie stałego stanowiska pracy z monitorem w biurze magazynu w miejsce pracy na laptopie w hali
- Medyczne Uwzględnienie pracy przy monitorze ekranowym w skierowaniu na badania lekarskie
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe · art. 229 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Dyspozytor pracuje przez całą zmianę przy dwóch monitorach ustawionych za wysoko i zgłasza bóle karku. · Kierownik pracuje na laptopie ustawionym na regale w hali, na stojąco lub siedząc na palecie.
Hałas1
Hałas w hali magazynowej i w strefie załadunku
Wózki z silnikiem spalinowym, sygnały ostrzegawcze wózków, agregaty chłodnicze naczep pracujące przy rampie, prasa do kartonów, upuszczane palety i uderzenia ładunków, pogłos w dużej hali
- Techniczne Zlecenie pomiaru hałasu na stanowiskach pracy laboratorium akredytowanemu w tym zakresie
- Medyczne Uwzględnienie hałasu w skierowaniu na badania lekarskie, jeśli pomiar wykaże narażenie
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne · Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · Rozporządzenie w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · art. 227 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Operator wózka spalinowego pracuje całą zmianę w hali, w której jednocześnie słychać silniki i sygnały kilku wózków. · Przy rampie przez wiele godzin pracują agregaty chłodnicze naczep czekających na rozładunek.
Drgania mechaniczne1
Drgania mechaniczne działające na całe ciało podczas jazdy wózkiem i pojazdem
Jazda wózkiem jezdniowym na pełnych oponach po nierównej posadzce, progach i nawierzchni placu, przejazdy przez pomosty przeładunkowe, wielogodzinna jazda samochodem ciężarowym lub dostawczym
- Techniczne Zlecenie pomiaru drgań działających na całe ciało u operatorów wózków i kierowców
- Techniczne Naprawa nierówności posadzki i progów na głównych trasach przejazdu
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne · Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · Rozporządzenie w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · art. 227 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Operator wózka przez całą zmianę przejeżdża przez uszkodzoną posadzkę i progi pomostów, odczuwając wstrząsy w kręgosłupie. · Kierowca ciężarówki po wielu latach pracy cierpi na przewlekłe bóle krzyża.
Oświetlenie1
Niedostateczne lub nierównomierne oświetlenie hali, rampy i placu
Słabo oświetlone alejki międzyregałowe i wyższe poziomy regałów, niedziałające oprawy, ciemne wnętrza naczep i kontenerów, nieoświetlony plac i rampa po zmroku, olśnienie przy wyjeździe z ciemnej hali na słońce
- Techniczne Zlecenie pomiaru natężenia oświetlenia w alejkach, strefach przyjęć i wydań oraz przy stanowiskach pakowania
- Techniczne Montaż dodatkowych opraw w ciemnych alejkach i przy bramach rampy
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Operator wózka nie zauważył w ciemnej alejce pracownika w ciemnym ubraniu. · Magazynier rozładowujący nieoświetloną naczepę potknął się o pas transportowy leżący na podłodze.
Mikroklimat gorący1
Wysoka temperatura w hali, w naczepach i w kabinach pojazdów latem
Hala pod nagrzanym dachem bez wentylacji, rozładunek nagrzanych naczep i kontenerów, kabiny wózków i pojazdów bez klimatyzacji, ciężka praca fizyczna w upale, praca na nasłonecznionym placu
- Organizacyjne Ustalenie zasad pracy w czasie upałów (przerwy, napoje, godziny rozładunków) i przekazanie ich pracownikom
- Techniczne Zlecenie pomiaru parametrów mikroklimatu w hali, jeśli latem panuje w niej wysoka temperatura
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy · art. 232 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Magazynierzy przez kilka godzin ręcznie rozładowywali nagrzany kontener w upalny dzień; jeden z nich zasłabł. · Kierowca samochodu dostawczego jeździł cały dzień w upale samochodem bez klimatyzacji i miał objawy przegrzania: silny ból głowy i nudności.
Mikroklimat zimny i praca na zewnątrz2
Praca w niskiej temperaturze w nieogrzewanym magazynie, na rampie i na zewnątrz
Nieogrzewana lub słabo ogrzewana hala, bramy rampy długo otwarte zimą, przeciągi, praca na placu i przy pojazdach w deszczu, wietrze i mrozie, rozładunek na posesjach odbiorców
- Organizacyjne Ustalenie zasad pracy w niskiej temperaturze (przerwy na ogrzanie się, odzież, napoje) i przekazanie ich pracownikom
- Techniczne Montaż uszczelnień bram lub kurtyn powietrznych w miejscach, gdzie bramy długo pozostają otwarte
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy · art. 232 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Magazynier przez całą zmianę przyjmował dostawy przy otwartej bramie w mroźny dzień, ubrany tylko w bluzę. · Kierowca rozładowywał towar w deszczu i na wietrze bez odzieży przeciwdeszczowej i mocno przemarzł.
Praca w magazynie chłodniczym lub w mroźni
Przyjmowanie, składowanie i kompletacja towaru w komorach chłodniczych i mroźniach, wielokrotne przechodzenie między mroźnią a cieplejszą halą, kontakt z zamrożonym towarem, oszronione posadzki, możliwość zatrzaśnięcia się w komorze
- Techniczne Sprawdzenie działania otwierania drzwi od wewnątrz i sygnalizacji alarmowej we wszystkich komorach
- Techniczne Zlecenie pomiaru parametrów mikroklimatu zimnego w komorach, w których pracownicy przebywają dłużej
- Medyczne Uwzględnienie pracy w niskiej temperaturze w skierowaniu na badania lekarskie
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · Rozporządzenie w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · art. 229 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Pracownik kompletował zamówienia w mroźni bez przerw na ogrzanie się i doznał odmrożenia palców. · Drzwi komory chłodniczej zatrzasnęły się za magazynierem, a przycisk otwierania od wewnątrz był zastawiony paletą.
Substancje chemiczne2
Wdychanie spalin z wózków spalinowych i pojazdów w hali i przy rampie
Wózki jezdniowe z silnikiem wysokoprężnym lub zasilane gazem LPG pracujące w zamkniętej hali, pojazdy stojące przy rampie z włączonym silnikiem, słaba wentylacja; spaliny zawierają m.in. tlenek węgla, tlenki azotu i cząstki stałe
- Techniczne Zlecenie pomiaru stężeń składników spalin w hali, jeśli pracują w niej wózki spalinowe
- Organizacyjne Sprawdzenie, czy pracę w narażeniu na spaliny silników wysokoprężnych należy ująć w rejestrze prac w kontakcie z czynnikami rakotwórczymi lub mutagennymi (art. 222 Kodeksu pracy)
- Techniczne Zastępowanie wózków spalinowych pracujących w hali wózkami elektrycznymi przy wymianie floty
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · Rozporządzenie w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · art. 222 Kodeksu pracy · art. 227 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Zimą, przy zamkniętych bramach, operatorzy wózków spalinowych skarżyli się pod koniec zmiany na bóle głowy. · Kierowcy czekający na rozładunek nie wyłączali silników, a spaliny napływały przez otwarte bramy do hali.
Kontakt z substancjami chemicznymi z uszkodzonych opakowań
Składowane lub przewożone farby, rozpuszczalniki, kwasy, środki ochrony roślin, chemia gospodarcza i inne produkty niebezpieczne: rozszczelnione opakowania, przebicie widłami, rozlanie przy upadku palety, sprzątanie wycieku bez właściwego sprzętu
- Szkoleniowe Opracowanie instrukcji postępowania z wyciekiem i przeszkolenie pracowników w użyciu zestawu do zbierania wycieków
- Techniczne Zapewnienie punktu do płukania oczu w miejscu składowania produktów żrących
Podstawy prawne: art. 221 Kodeksu pracy · art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Widły wózka przebiły kanister z rozpuszczalnikiem, a operator wdychał opary, zbierając wyciek. · Magazynier przeniósł cieknący kanister z kwasem bez rękawic i doznał oparzenia dłoni.
Czynniki biologiczne1
Narażenie na czynniki biologiczne z odchodów gryzoni i ptaków oraz z uszkodzonego towaru
Odchody i ślady gryzoni oraz ptaków w hali i na rampie, kurz zamiatany na sucho w zanieczyszczonych miejscach, zepsuty towar spożywczy, pleśń na zawilgoconych kartonach i paletach, pojemniki na odpady
- Organizacyjne Przeprowadzenie i udokumentowanie oceny ryzyka związanego z czynnikami biologicznymi
- Organizacyjne Ustalenie zasad sprzątania miejsc z odchodami gryzoni i ptaków: na mokro, w rękawicach i półmasce filtrującej, z dezynfekcją
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Magazynier zamiatał na sucho kąt hali z odchodami gryzoni, wzbijając kurz. · Pracownik usuwał spleśniałe kartony z zawilgoconego towaru bez rękawic.
Pożar1
Pożar materiałów składowanych w magazynie i utrudniona ewakuacja
Duże ilości materiałów palnych (kartony, folia, palety drewniane, towar), ładowanie akumulatorów wózków, zwarcia w instalacji i urządzeniach, palenie tytoniu w niedozwolonych miejscach; drogi i wyjścia ewakuacyjne zastawione paletami, gaśnice zasłonięte towarem
- Organizacyjne Oznakowanie na posadzce granic miejsc składowania wzdłuż dróg ewakuacyjnych i sprawdzanie ich drożności na każdej zmianie
- Szkoleniowe Przeprowadzenie próbnej ewakuacji i ćwiczeń w posługiwaniu się gaśnicami z udziałem pracowników wszystkich zmian
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów · art. 207 Kodeksu pracy · art. 209¹ Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Od iskrzącego prostownika zapaliły się kartony składowane tuż obok miejsca ładowania. · Podczas próbnej ewakuacji okazało się, że wyjście ewakuacyjne na tyłach hali jest zastawione paletami.
Wybuch1
Wybuch wodoru i oparzenie elektrolitem przy ładowaniu i obsłudze akumulatorów wózków
Ładowanie akumulatorów kwasowo-ołowiowych wózków elektrycznych, przy którym wydziela się wodór, w słabo przewietrzanym miejscu; iskrzenie przy odłączaniu wtyczki w trakcie ładowania; dolewanie wody destylowanej i kontakt z elektrolitem zawierającym kwas siarkowy
- Techniczne Sprawdzenie wentylacji miejsca ładowania i oznakowanie go znakami zakazu palenia tytoniu i używania otwartego ognia
- Szkoleniowe Instruktaż obsługi akumulatorów trakcyjnych i postępowania w razie kontaktu z elektrolitem
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Operator odłączył akumulator od prostownika w trakcie ładowania, iskra zapaliła nagromadzony wodór i nad akumulatorem doszło do wybuchu. · Przy dolewaniu wody elektrolit wytrysnął z przepełnionego ogniwa i spowodował oparzenie oka operatora.
Przestrzenie zamknięte1
Zatrucie gazami lub niedobór tlenu w zamkniętych kontenerach i naczepach
Wejście do kontenera morskiego lub szczelnie zamkniętej naczepy zaraz po otwarciu: pozostałości środków użytych do fumigacji, opary uwalniane z towaru (rozpuszczalniki, kleje, tworzywa), niedobór tlenu; brak informacji o fumigacji w dokumentach
- Organizacyjne Opracowanie procedury przyjmowania kontenerów z importu: kontrola oznaczeń i dokumentów, przewietrzanie, w razie wątpliwości pomiar stężenia gazów przed wejściem
- Szkoleniowe Instruktaż pracowników rozładunku o objawach zatrucia i postępowaniu w razie złego samopoczucia
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Magazynier wszedł do kontenera zaraz po otwarciu drzwi, poczuł zawroty głowy i musiał wyjść na zewnątrz. · Oznaczenie fumigacji było naklejone na drzwiach kontenera, ale nikt go nie zauważył przed rozładunkiem.
Obciążenie psychiczne i stres2
Stres wynikający z presji czasu, norm wydajności i monotonii pracy
Normy wydajności przy kompletacji i rozładunku, krótkie terminy wysyłek, wahania liczby zamówień w sezonie, stała rejestracja wyników pracy w systemie magazynowym, powtarzalne czynności, praca w godzinach nadliczbowych
- Organizacyjne Przegląd norm wydajności z udziałem pracowników, z uwzględnieniem wypadków i zdarzeń potencjalnie wypadkowych
- Organizacyjne Przygotowanie z wyprzedzeniem planu obsady i godzin pracy na okresy szczytu
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 226 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: W okresie przedświątecznym pracownicy kompletacji pracowali po dwanaście godzin, by zdążyć z wysyłkami, i liczba drobnych urazów wyraźnie wzrosła. · Operator spieszący się z rozładunkiem przed odjazdem kierowcy jeździł z podniesionym ładunkiem.
Obciążenie psychiczne kierownika magazynu i dyspozytora
Odpowiedzialność za terminowość dostaw, ludzi i mienie, jednoczesne prowadzenie wielu spraw przy telefonie i komputerze, nieprzewidziane zdarzenia (awarie, opóźnienia, braki kadrowe), konflikty z kierowcami, przewoźnikami i klientami, praca po godzinach
- Organizacyjne Wprowadzenie awizacji dostaw oraz zasad postępowania z agresywnymi kierowcami i klientami
- Szkoleniowe Szkolenie z radzenia sobie ze stresem i rozwiązywania konfliktów
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 226 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Dyspozytor w szczycie sezonu jednocześnie zmienia trasy po awarii pojazdu i odbiera telefony od zdenerwowanych klientów. · Kierowca obcej firmy, który kilka godzin czekał na rozładunek, zaczął wyzywać i popychać kierownika magazynu.
Agresja osób trzecich1
Napad lub agresja wobec kierowcy w trasie i przy dostawie
Postoje na parkingach i w miejscach odosobnionych, przewóz cennego towaru, gotówka pobierana od odbiorców, konflikty z odbiorcami i innymi uczestnikami ruchu
- Szkoleniowe Opracowanie instrukcji postępowania kierowcy w razie napadu lub agresji i omówienie jej podczas instruktażu
- Organizacyjne Wprowadzenie płatności bezgotówkowych przy dostawach tam, gdzie to możliwe
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 226 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Kierowca został zaatakowany na nieoświetlonym parkingu przez osoby, które próbowały otworzyć naczepę. · Odbiorca, niezadowolony z opóźnionej dostawy, uderzył kierowcę.
Praca w pojedynkę i w porze nocnej2
Brak szybkiej pomocy przy pracy w pojedynkę
Kierowca sam w trasie i na posesjach odbiorców, magazynier lub operator sam w hali na zmianie nocnej lub w weekend, praca w odległej części magazynu, w chłodni lub przy rampie bez kontaktu z innymi osobami
- Organizacyjne Wprowadzenie zasady regularnego kontaktu z osobą pracującą w pojedynkę i postępowania w razie jego braku
- Techniczne Wyposażenie pracowników pozostających w magazynie w pojedynkę w nadajnik alarmowy lub telefon z funkcją przycisku alarmowego
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 209¹ Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Magazynier pracujący sam w nocy spadł z drabiny i znalazła go dopiero zmiana poranna. · Kierowca zasłabł w kabinie na parkingu, a dyspozytor zorientował się dopiero po kilku godzinach braku kontaktu.
Praca zmianowa i w porze nocnej
Przyjęcia i wysyłki realizowane na zmianach, w tym nocnych, wczesne rozpoczynanie tras przez kierowców, zmienne godziny pracy zaburzające rytm dobowy
- Medyczne Uwzględnienie pracy w porze nocnej w skierowaniu na badania lekarskie
- Organizacyjne Planowanie najbardziej niebezpiecznych prac tak, aby nie przypadały na koniec zmiany nocnej
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 178 Kodeksu pracy · art. 229 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Operator wózka pod koniec nocnej zmiany na chwilę przysnął w kabinie i uderzył w regał. · Pracownik od kilku lat zatrudniony na zmianie nocnej zgłasza przewlekłą bezsenność.
Biblioteka branży, wersja 2026-11-04 · 46 na liście zagrożeń.
Przykładowy plan działań
12 na liście działań z biblioteki, według pilności: punkt wyjścia planu
- Wprowadzenie zasady otwierania bramy dopiero po podstawieniu i unieruchomieniu pojazduUpadek z krawędzi rampy załadunkowej na plac
- Sprawdzenie, czy wszyscy operatorzy mają zaświadczenie kwalifikacyjne UDT odpowiednie do rodzaju wózka, i wydanie im pisemnego upoważnienia do jego prowadzeniaPrzewrócenie się wózka jezdniowego podnośnikowego wraz z operatorem
- Wprowadzenie pisemnej procedury podstawiania pojazdu do rampy, jego unieruchamiania i zwalniania po załadunku oraz przekazywanie jej kierowcom obcych firmUpadek wózka z rampy lub przygniecenie przy wjeździe do naczepy albo kontenera
- Wycofanie z użytku wózków z uszkodzonymi kołami, hamulcem lub nieszczelną hydraulikąPrzejechanie stopy, przygniecenie lub uderzenie wózkiem paletowym
- Wprowadzenie zasady, że w alejce, w której wózek odkłada lub zdejmuje palety, nie przebywają inne osobySpadnięcie ładunku z wideł wózka lub z wysokiego poziomu regału
- Sprawdzenie, czy masa przenoszonych ładunków i przydział prac uwzględniają wartości dopuszczalne dla poszczególnych grup pracowników, w tym kobiet w ciąży i karmiących oraz młodocianychPrzeciążenie układu mięśniowo-szkieletowego przy ręcznym podnoszeniu i przenoszeniu ładunków
- Ustalenie zasady zgłaszania i niezwłocznego usuwania wycieków oraz rozmieszczenie w hali zestawów do ich zbieraniaPoślizgnięcie się i upadek na mokrej lub zabrudzonej posadzce magazynu
- Naprawa nieszczelnych wózków i sprawdzanie posadzki pod kątem plam oleju podczas codziennego obchoduPoślizgnięcie się i upadek na mokrej lub zabrudzonej posadzce magazynu
- Naprawa ubytków posadzki i oznakowanie miejsc, których nie da się od razu naprawićPotknięcie się o przedmioty w przejściach i o nierówności posadzki
- Wprowadzenie krótkiego obchodu porządkowego przed końcem każdej zmianyPotknięcie się o przedmioty w przejściach i o nierówności posadzki
- Wyznaczenie osoby odpowiedzialnej za odśnieżanie i posypywanie albo zlecenie tych prac firmie, tak aby były wykonane przed rozpoczęciem pierwszej zmianyPoślizgnięcie się na oblodzonym lub zaśnieżonym placu, rampie i schodach
- Omówienie zasady trzech punktów podparcia przy wsiadaniu i wysiadaniu w ramach instruktażu stanowiskowegoUpadek przy wsiadaniu do kabiny pojazdu lub wózka i przy wysiadaniu z niej
Co zawiera dokumentacja
6 części dokumentu, od strony tytułowej po załączniki
- Część I, informacje ogólnedane firmy, liczba pracowników, osoba wykonująca zadania służby BHP, skład zespołu oceniającego, przebieg konsultacji z pracownikami i opis metody oceny.
- Część II, karty oceny ryzykaosobna karta dla każdego stanowiska, np. magazyniera, operatora wózka widłowego, pracownika kompletacji zamówień i kierowcy samochodu dostawczego lub ciężarowego, z opisem zadań, sprzętu, miejsc pracy i stosowanych środków ochrony. Nazwy stanowisk można zmienić, a stanowiska dodać lub usunąć.
- Zagrożenia w kartachpotrącenie przez wózek widłowy, upadek ładunku z regału, praca na rampie i przy naczepie, ręczne przenoszenie paczek, wypadek drogowy, mocowanie ładunku, praca w nocy i zmęczenie, zimno w nieogrzewanej hali, agresja przy doręczeniach. Przy każdym zagrożeniu: ciężkość, prawdopodobieństwo i poziom ryzyka.
- Część III, plan działańdziałania korygujące i zapobiegawcze wynikające z kart, z osobą odpowiedzialną i terminem do wpisania.
- Części IV–VIinformacja dla pracowników o ryzyku zawodowym na każdym stanowisku, napisana prostym językiem, lista potwierdzeń zapoznania się z ryzykiem i karta aktualizacji.
- Załącznikiprotokół konsultacji, powierzenie zadań służby BHP lub oświadczenie pracodawcy, wyznaczenie osób do pierwszej pomocy i ochrony przeciwpożarowej, zasady współpracy, gdy w tym samym miejscu pracują pracownicy kilku firm, np. kierowcy przewoźnika przy rampie (art. 208 Kodeksu pracy), oraz lista pomiarów do wykonania, jeśli odpowiedzi na to wskazują.
Dlaczego warto zrobić to teraz
3 powody właściwe dla tej branży
Dla kierowcy miejscem pracy jest droga, a także rampa, naczepa i klatka schodowa u odbiorcy. Formularz obejmuje jazdę, załadunek i doręczenia, aby dokument opisywał całą pracę, nie tylko halę.
Operatorzy wózków muszą mieć wymagane uprawnienia, a kierowcy przechodzą badania i szkolenia przewidziane dla ich pracy. To, czego brakuje, wpisuje się do planu działań, z osobą odpowiedzialną i terminem.
Wszystkie możliwości w zestawieniu
Specjalista BHP, darmowy wzór i formularz krok po kroku: koszt i zakres
| Rozwiązanie | Koszt | Co to oznacza |
|---|---|---|
| Zewnętrzny specjalista ds. BHP | według wyceny | Wycena, wizyta w firmie i termin zależny od dostępności specjalisty. |
| Pusty wzór wypełniany samodzielnie | godziny pracy | Darmowe wzory trzeba wypełnić punkt po punkcie dla każdego stanowiska i aktualizować przy każdej zmianie. |
| Nic nie robić | nie wchodzi w grę | Ocena ryzyka zawodowego to obowiązek każdego pracodawcy, a inspektor pracy może podczas kontroli zażądać jej dokumentacji. |
| Serwis Ocena BHP | 249 zł netto (298,80 zł brutto), jednorazowo | PDF, Word i Excel, z kartą dla każdego stanowiska, planem działań i wzorami załączników. Zwykle kilka minut po płatności. |
Najczęstsze pytania
9 pytań o ocenę ryzyka w tej branży
Firma transportowa zatrudnia dwóch kierowców. Czy potrzebna jest ocena ryzyka zawodowego?
Tak. Art. 226 Kodeksu pracy obowiązuje każdego pracodawcę, niezależnie od liczby pracowników. Ocena obejmuje stanowisko kierowcy, także pracę poza siedzibą firmy: jazdę, załadunek, rozładunek i doręczenia. Przepisy o czasie pracy kierowców i o ich badaniach to odrębne obowiązki, których dokument nie obejmuje; należy je sprawdzić osobno.
Kto może przeprowadzić ocenę ryzyka w magazynie i kto wykonuje zadania służby BHP?
Ocenę przeprowadza pracodawca, sam albo z osobami, które wyznaczy, np. z kierownikiem magazynu, dyspozytorem lub z osobą wykonującą zadania służby BHP, po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami (art. 237¹¹ᵃ Kodeksu pracy). Zadania służby BHP pracodawca może wykonywać sam, jeśli ukończył potrzebne szkolenie i zatrudnia do 10 pracowników albo do 50 przy kategorii ryzyka nie wyższej niż 3 (art. 237¹¹ Kodeksu pracy). W innym przypadku powierza je pracownikowi lub specjaliście spoza firmy, a powyżej 100 pracowników tworzy służbę BHP.
Czy dokument uwzględnia wózki widłowe i regały magazynowe?
Tak. Formularz pyta o wózki widłowe i paletowe, regały i sposób składowania, rampy i drogi komunikacyjne, a dokument dodaje zagrożenia z nimi związane: potrącenie, przewrócenie się wózka, upadek ładunku, przygniecenie. Przy każdym zaznacza się środki już stosowane, np. wydzielone przejścia, oznakowanie, przeglądy regałów czy uprawnienia operatorów, a dokument wstępnie szacuje poziom ryzyka i proponuje działania.
Co otrzymuje firma i co pozostaje do zrobienia?
Dokumentację oceny ryzyka zawodowego w PDF, w edytowalnym pliku DOCX i w arkuszu XLSX: karty stanowisk, plan działań, informację dla pracowników z listą potwierdzeń, kartę aktualizacji i załączniki. Pozostaje przejrzeć karty i w razie potrzeby poprawić wstępne oceny, przeprowadzić konsultacje, podpisać dokument, zapoznać z nim pracowników, w tym kierowców w trasie, i realizować działania z planu, np. oznakowanie dróg dla pieszych czy szkolenie z mocowania ładunku.
Czy operator wózka widłowego potrzebuje czegoś więcej niż szkolenia BHP?
Tak. Do obsługi wózka jezdniowego podnośnikowego z mechanicznym napędem podnoszenia potrzebne jest zaświadczenie kwalifikacyjne wydawane przez Urząd Dozoru Technicznego po egzaminie. Szkolenie BHP, czyli instruktaż ogólny i stanowiskowy przed dopuszczeniem do pracy, a potem szkolenia okresowe, przechodzi się niezależnie od tego. Instruktaż stanowiskowy dotyczy konkretnych wózków, dróg transportowych, regałów i zasad ruchu pieszych w magazynie.
Jakie badania lekarskie przechodzą kierowcy i magazynierzy?
Pracownicy przechodzą badania wstępne, okresowe i kontrolne przewidziane w art. 229 Kodeksu pracy; w skierowaniu pracodawca opisuje prowadzenie pojazdu, obsługę wózka, pracę zmianową lub nocną i dźwiganie. Kierowcy wykonujący przewóz drogowy przechodzą ponadto, zależnie od rodzaju przewozu, badania lekarskie i psychologiczne przewidziane w przepisach o transporcie drogowym. Badania przewidziane w Kodeksie pracy odbywają się na koszt pracodawcy i w miarę możliwości w godzinach pracy.
Jakie środki ochrony indywidualnej stosuje się w magazynie?
Najczęściej obuwie z podnoskiem chroniącym palce, rękawice przy ręcznym przenoszeniu i cięciu taśm, kamizelki ostrzegawcze tam, gdzie piesi i wózki korzystają z tych samych dróg, a w chłodniach i mroźniach odzież ocieplana. Kask stosuje się tam, gdzie ocena ryzyka wskazuje zagrożenie spadającymi przedmiotami. Pracodawca dostarcza je bezpłatnie, a o ich przydziale konsultuje się z pracownikami lub ich przedstawicielami.
Jak szkolić w magazynie pracowników z zagranicy i z agencji pracy tymczasowej?
Szkolenie i instruktaż prowadzi się tak, żeby były dla nich zrozumiałe: z tłumaczem, z materiałami w ich języku albo z pokazem na stanowisku, bo nie wolno dopuścić do pracy osoby bez dostatecznej znajomości przepisów i zasad BHP (art. 237³ Kodeksu pracy). Pracownikom tymczasowym bezpieczne warunki pracy zapewnia firma, u której wykonują pracę, a podział obowiązków szkoleniowych z agencją warto ustalić na piśmie. Wymagania BHP są takie same jak dla pozostałych pracowników.
Kiedy magazyn powinien zaktualizować ocenę ryzyka?
Przy zmianie wyposażenia lub organizacji pracy: nowe regały wysokiego składowania, wózki z innym napędem, nowy układ dróg, nowa chłodnia, składowanie towarów niebezpiecznych, nowa zmiana nocna. Wtedy sprawdza się też, czy nie trzeba wykonać pomiarów, np. hałasu, mikroklimatu zimnego czy spalin z wózków spalinowych. Po wypadku przy pracy ocenę warto przejrzeć, by sprawdzić, czy nie pominięto w niej jakiegoś zagrożenia. Zmiany zapisuje się w karcie aktualizacji.
Brak pytania na liście? Kontakt e-mailowy: kontakt@ocenabhp.pl
Poradniki i zagrożenia dla tej branży
Artykuły związane z tą branżą
- ZagrożenieRęczne prace transportowe: dźwiganie, pchanie, przenoszenie
- ZagrożenieRuch drogowy w pracy: dostawy, dojazdy do klientów i kierowcy
- ZagrożenieMaszyny i narzędzia: osłony, instrukcje i bezpieczna obsługa
- ZagrożenieUpadek z wysokości: drabiny, regały, antresole i rusztowania
- PoradnikJak przeprowadzić ocenę ryzyka zawodowego: kto, kiedy i w jakich krokach
- PoradnikSzkolenia BHP: instruktaż ogólny, stanowiskowy i szkolenia okresowe
- PoradnikBadania lekarskie pracowników: wstępne, okresowe i kontrolne
- PoradnikWypadek przy pracy: co zrobić krok po kroku
- PoradnikPlan działań korygujących i zapobiegawczych: co, kto i do kiedy
Źródła tej strony
Źródła wskazane w bibliotece
- ISAPUstawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1245)
- ISAPRozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
- ISAPRozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych
- ISAPRozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
- ISAPRozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne
- ISAPRozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy
- ISAPRozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
- ISAPRozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe
- ISAPRozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy
- ISAPRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią
Biblioteka branży, wersja 2026-11-04
Metoda i źródłaDokumentacja oceny ryzyka zawodowego, jeszcze dziś.
249 zł netto (298,80 zł brutto), płatność jednorazowa, bez abonamentu. Zwrot pieniędzy w ciągu 30 dni. Płatność dopiero po obejrzeniu podglądu dokumentu.