W kuchni i za barem pracuje się przy ogniu i gorącym oleju, z ostrymi narzędziami, na mokrej posadzce, często w pośpiechu w godzinach szczytu. Ocena ryzyka pozwala ustalić, co poprawić najpierw: osłonę krajalnicy, sposób wymiany oleju we frytownicy czy oświetlenie schodów do piwnicy.
Ocena ryzyka zawodowego w restauracji i barze: dla każdego stanowiska.
Dla pracodawców prowadzących restaurację, bar, pizzerię, kawiarnię lub lodziarnię. Z odpowiedzi na pytania o kuchnię, salę, bar i zaplecze powstaje dokumentacja oceny ryzyka zawodowego z kartą dla każdego stanowiska, w PDF, DOCX i XLSX, do przejrzenia, uzupełnienia i podpisania.
46 na liście zagrożeń branży21 grup zagrożeń6 na liście stanowisk
Zacznij ocenę ryzyka dla lokaluSzybka diagnoza- Płatność dopiero po podglądzie
- PDF, DOCX i XLSX, 249 zł netto (298,80 zł brutto), jednorazowo
- Protokół konsultacji i wzory wyznaczeń w załącznikach
- Zwrot pieniędzy w ciągu 30 dni
| Grupa · zagrożenie | Pilność | Działanie z planu |
|---|---|---|
| Maszyny i urządzenia · Skaleczenie lub obcięcie palców nożem tarczowym | Niezwłocznie | Sprawdzić, czy krajalnica ma sprawną osłonę noża i popychacz; do czasu… |
| Instalacje gazowe i urządzenia ciśnieniowe · Wybuch gazu, zatrucie tlenkiem węgla | Niezwłocznie | Pokazać wszystkim pracownikom kuchni zawór odcinający gaz i omówić… |
| Ręczne przenoszenie ciężarów · Przeciążenie układu mięśniowo-szkieletowego | Niezwłocznie | Nie powierzać przenoszenia kegów i pełnych skrzynek kobietom w ciąży ani… |
| Mikroklimat zimny i praca na zewnątrz · Wychłodzenie organizmu, zatrzaśnięcie w komorze | Niezwłocznie | Sprawdzić działanie mechanizmu otwierania drzwi od wewnątrz i przycisku… |
Firma w dwóch pytaniach.
Dwa pytania o firmę, by zobaczyć, co obejmie dokumentacja w tej branży. Na tym etapie nic nie jest zapisywane.
1. Ilu pracowników zatrudnia firma? (osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, także w niepełnym wymiarze czasu pracy)
2. Jakie grupy zagrożeń dotyczą firmy? (można wybrać kilka)
6 na liście stanowisk, każde z własną kartą oceny ryzyka
Kto wykonuje zadania służby BHP? Pracodawca, który ukończył szkolenie dla pracodawców wykonujących zadania służby BHP, może je wykonywać sam. Może też powierzyć je pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy, a gdy w firmie brak kompetentnych osób, specjaliście spoza firmy. Formularz zaczyna od biblioteki branży: przy każdym zagrożeniu wskazuje się, czy występuje w firmie. Płatność dopiero na końcu.
Zacznij ocenę ryzyka dla lokaluRestauracja i bar: zagrożenia, którymi warto zająć się najpierw.
Kolejność według najpilniejszego działania, które biblioteka branży proponuje dla każdego zagrożenia: niezwłocznie, w krótkim albo w średnim terminie. W formularzu każde działanie można potwierdzić lub zmienić.
- Skaleczenie lub obcięcie palców nożem tarczowymNiezwłocznieMaszyny i urządzenia
- Wybuch gazu, zatrucie tlenkiem węglaNiezwłocznieInstalacje gazowe i urządzenia ciśnieniowe
- Przeciążenie układu mięśniowo-szkieletowegoNiezwłocznieRęczne przenoszenie ciężarów
- Wychłodzenie organizmu, zatrzaśnięcie w komorzeNiezwłocznieMikroklimat zimny i praca na zewnątrz
- Zapalenie się oleju lub tłuszczu, pożar w kuchniNiezwłoczniePożar
- Poślizgnięcie i upadek na tym samym poziomieKrótki terminPowierzchnie i przejścia
- Upadek z drabiny, podestu lub prowizorycznego podwyższeniaKrótki terminPraca na wysokości
- Skaleczenie, przecięcie skóry i ścięgienKrótki terminNarzędzia ręczne i ostre krawędzie
Źródło: biblioteka branży, wersja 2026-11-04. Terminy w planie działań ostatecznie ustala pracodawca.
Firma, stanowisko po stanowisku.
Część II dokumentacji zawiera kartę oceny ryzyka dla każdego stanowiska: opis zadań, maszyn, narzędzi i substancji, a potem zagrożenia i ich ocenę. Oto stanowiska z biblioteki branży.
- Kucharz7
- Pomoc kuchenna6
- Kelner / kelnerka8
- Barman / barista8
- Pomywacz / pracownik zmywalni7
- Kierownik lokalu / zmiany8
Dobra praktyka. Nazwy i liczbę stanowisk warto dopasować do pracy, którą naprawdę wykonuje się w firmie, łącznie ze sprzątaniem, konserwacją i przyjmowaniem dostaw.
Wskaż stanowiska i zagrożeniaJedna cena, cała dokumentacja. 249 zł netto, płatność jednorazowa.
Ocena ryzyka zawodowego dotyczy każdego pracodawcy, od pierwszego pracownika. Odpowiada się na pytania, sprawdza podgląd i pobiera dokumentację w PDF, DOCX i XLSX, do przejrzenia, uzupełnienia i podpisania.
Cena obejmuje wszystkie stanowiska w firmie zatrudniającej do 100 pracowników. Bez abonamentu i bez automatycznego odnowienia: dokumentacja zostaje w firmie, a zmiany można nanosić w pliku DOCX.
- Zewnętrzny specjalista ds. BHP: według wyceny
- Pusty wzór wypełniany samodzielnie: godziny pracy
- Dokumentacja oceny ryzyka zawodowego w formatach PDF, Word (do edycji) i Excel
- Karta oceny ryzyka dla każdego stanowiska: zagrożenia, stosowane środki, poziom ryzyka
- Plan działań z osobą odpowiedzialną i terminem
- Informacja o ryzyku dla pracowników i lista potwierdzeń zapoznania się
- Wzory: protokół konsultacji, powierzenie zadań służby BHP, wyznaczenie pracowników do pierwszej pomocy i ochrony przeciwpożarowej
- Karta aktualizacji do zapisywania kolejnych zmian
- Pomoc przez e-mail
- Zwrot pieniędzy w ciągu 30 dni, bez podawania przyczyny
Płatność kartą płatniczą, obsługiwana przez Stripe · Zwrot pieniędzy w ciągu 30 dni · Cena netto
Restauracja i bar: każda działalność ma swoje zagrożenia.
Formularz opiera się na bibliotece branży, wspólnej dla wszystkich tych rodzajów działalności: przy każdym zagrożeniu wskazuje się, czy występuje w firmie, a dokument zawiera to, co zostało wskazane. Oto kilka przykładów z branży i zagrożenia, które je wyróżniają.
Bar i kawiarnia
Lada z ekspresem do kawy, szkło i skrzynki z napojami, otwarcie wcześnie rano i zamknięcie późnym wieczorem.
Zacznij ocenę ryzykaPub i piwiarnia
Nalewanie piwa z kegów, butle z gazem, tłum gości i głośna muzyka, czasem klienci pod wpływem alkoholu.
Zacznij ocenę ryzykaPizzeria i restauracja
Kuchnia z piecem, miesiarką do ciasta i płytą grzewczą, praca w rytmie zamówień, od przygotowania po wydawanie dań.
Zacznij ocenę ryzykaBar szybkiej obsługi i smażalnia
Smażenie na oczach gości, gorący olej, okap i opary przez większą część zmiany.
Zacznij ocenę ryzyka
Restauracja i bar: branża w liczbach.
Każda liczba ma swoje źródło: bibliotekę branży albo przepis Kodeksu pracy.
- 46
na liście zagrożeń branży, ujętych w 21 grupach. Przy każdym z nich wskazuje się w formularzu, czy występuje w firmie.
Biblioteka branży, wersja 2026-11-04 - 6
na liście stanowisk branży. Każde stanowisko ma w dokumencie własną kartę oceny ryzyka, z opisem zadań, maszyn i narzędzi.
Biblioteka branży, wersja 2026-11-04 - 10
pracowników: do tej liczby pracodawca, który ukończył odpowiednie szkolenie, może sam wykonywać zadania służby BHP. Do 50, jeśli działalność firmy ma kategorię ryzyka nie wyższą niż trzecia.
Kodeks pracy, art. 237¹¹ (ISAP) - 1
pracownik wystarczy: pracodawca ocenia i dokumentuje ryzyko zawodowe, stosuje środki, które je zmniejszają, i informuje pracowników o ryzyku oraz o zasadach ochrony.
Kodeks pracy, art. 226 (ISAP)
Cała biblioteka branży, do sprawdzenia.
To, o co może zapytać osoba wykonująca zadania służby BHP, lekarz medycyny pracy albo pracownicy podczas konsultacji. Nic nie jest ukryte: każdą sekcję wystarczy rozwinąć.
Zobacz całą bibliotekę
46 na liście zagrożeń, w podziale na grupy, z podstawami prawnymi i działaniami · ze źródłami i wersją
Pytania prowadzą przez dzień pracy lokalu: od przyjęcia towaru, przez przygotowanie potraw i obsługę sali, po zmywanie, sprzątanie i zamknięcie kasy. Poniżej zagrożenia typowe dla restauracji i baru.
Każde zagrożenie to pozycja biblioteki branży, opracowanej na podstawie Kodeksu pracy i rozporządzeń w sprawie BHP: z opisem, podstawami prawnymi, przykładami zdarzeń i działaniami. Na tej bibliotece opiera się dokument: w formularzu każdą pozycję potwierdza się albo zmienia.
- Powierzchnie i przejścia4
- Praca na wysokości1
- Maszyny i urządzenia3
- Narzędzia ręczne i ostre krawędzie2
- Prąd elektryczny1
- Instalacje gazowe i urządzenia ciśnieniowe2
- Gorące i zimne powierzchnie, para, płyny7
- Pojazdy i ruch drogowy1
- Spadające i przemieszczające się przedmioty1
- Ręczne przenoszenie ciężarów3
- Wymuszona pozycja i ruchy powtarzalne2
- Hałas1
- Mikroklimat gorący1
- Mikroklimat zimny i praca na zewnątrz1
- Substancje chemiczne5
- Czynniki biologiczne3
- Pożar3
- Wybuch1
- Obciążenie psychiczne i stres1
- Agresja osób trzecich2
- Praca w pojedynkę i w porze nocnej1
Powierzchnie i przejścia4
Poślizgnięcie i upadek na tym samym poziomie
Mokra lub zatłuszczona posadzka w kuchni i zmywalni: rozlana woda, olej, resztki jedzenia, para skraplająca się na podłodze
- Organizacyjne Ustalić harmonogram mycia posadzki w ciągu zmiany i wyznaczyć osobę odpowiedzialną za usuwanie rozlanych płynów
- Środki ochrony indywidualnej Zapewnić wszystkim pracownikom kuchni obuwie robocze na podeszwie przeciwpoślizgowej i sprawdzać jego stan
- Techniczne Naprawić ubytki i nierówności posadzki oraz niedrożne odpływy
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Pomoc kuchenna poślizgnęła się na rozlanym oleju przy frytownicy i upadła na bark. · Pomywacz upadł na mokrej posadzce przy zmywarce, niosąc stos talerzy.
Poślizgnięcie lub potknięcie na sali i za barem
Rozlane napoje, kostki lodu i resztki jedzenia na podłodze; torby gości, kable, progi, nierówności i ciasne przejścia między stolikami
- Organizacyjne Wyznaczyć na planie sali główne drogi obsługi i nie zastawiać ich dodatkowymi stolikami w godzinach szczytu
- Techniczne Ułożyć za barem maty drenażowe (ażurowe) i wymieniać je, gdy się zużyją
- Techniczne Oznakować kontrastowo progi i pojedyncze stopnie na sali
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Kelner potknął się o torbę gościa postawioną w przejściu i upadł z tacą pełną szkła. · Barman poślizgnął się na kostkach lodu rozsypanych za barem.
Upadek na schodach
Schody do piwnicy, magazynu, na antresolę lub do sali na piętrze, pokonywane z towarem, tacą lub naczyniami w rękach
- Techniczne Nakleić na krawędzie stopni taśmę antypoślizgową w kontrastowym kolorze
- Organizacyjne Ograniczyć noszenie ciężkich ładunków po schodach, np. przez wnoszenie dostaw bezpośrednio do piwnicy lub zamawianie mniejszych opakowań
- Szkoleniowe Omówić bezpieczne poruszanie się po schodach podczas instruktażu stanowiskowego
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie bhp przy ręcznych pracach transportowych
Przykłady zdarzeń: Pracownik zaplecza spadł ze stromych schodów do piwnicy, niosąc skrzynkę z butelkami. · Kelnerka zahaczyła obcasem o krawędź stopnia, schodząc z tacą z sali na piętrze.
Zderzenie z inną osobą lub uderzenie drzwiami
Drzwi wahadłowe i wąskie przejście między kuchnią, zmywalnią a salą, w którym pracownicy poruszają się szybko, z tacami, w obu kierunkach
- Techniczne Zamontować w drzwiach wahadłowych przeszklenie z bezpiecznego szkła na wysokości wzroku
- Organizacyjne Oznaczyć na posadzce kierunki ruchu w przejściu między kuchnią a salą
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Kelner wychodzący z kuchni pchnął drzwi wahadłowe na koleżankę niosącą zupę. · Dwie osoby z tacami zderzyły się w wąskim przejściu przy zmywalni.
Praca na wysokości1
Upadek z drabiny, podestu lub prowizorycznego podwyższenia
Sięganie po towar na górne półki regałów, wieszanie dekoracji, mycie okapu i wymiana żarówek z drabiny, krzesła lub skrzynki
- Techniczne Kupić stabilny podest z poręczą do magazynu i za bar
- Organizacyjne Przenieść towar używany codziennie na półki w zasięgu ręki
- Organizacyjne Zlecać firmie zewnętrznej prace na większej wysokości, np. mycie kanałów wentylacyjnych i wymianę opraw oświetleniowych
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Barman stanął na skrzynce po napojach, by sięgnąć po butelkę z górnej półki, i spadł. · Pomoc kuchenna myła filtry okapu, stojąc na krześle, które się przesunęło.
Maszyny i urządzenia3
Skaleczenie lub obcięcie palców nożem tarczowym
Krajalnica do wędlin i serów: obracający się nóż tarczowy podczas krojenia, czyszczenia i ostrzenia
- Techniczne Sprawdzić, czy krajalnica ma sprawną osłonę noża i popychacz; do czasu uzupełnienia lub naprawy tych elementów wyłączyć ją z użytku
- Organizacyjne Opracować i wywiesić instrukcję bhp obsługi i czyszczenia krajalnicy
- Szkoleniowe Przeprowadzić instruktaż stanowiskowy z obsługi krajalnicy dla każdej osoby, która z niej korzysta
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bhp w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy · art. 215 Kodeksu pracy · art. 237³ Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Pracownik dokrawał końcówkę wędliny bez popychacza i zranił kciuk o nóż. · Podczas czyszczenia krajalnicy, której nie odłączono od zasilania, przypadkowo uruchomiono nóż.
Wciągnięcie dłoni, zmiażdżenie lub obcięcie palców
Maszynka do mielenia mięsa (wilk): ślimak i nóż dostępne przez lej zasypowy, rozkładanie i mycie maszynki
- Techniczne Sprawdzić, czy maszynka ma osłonę leja i popychacz; do czasu uzupełnienia wyłączyć ją z użytku
- Organizacyjne Wprowadzić pisemną instrukcję bhp obsługi i mycia maszynki do mielenia
- Szkoleniowe Przeszkolić pracowników z bezpiecznego dopychania surowca i rozkładania maszynki
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bhp w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy · art. 215 Kodeksu pracy · art. 237³ Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Pracownik dopychał mięso w leju palcami, zamiast użyć popychacza, i ślimak wciągnął mu palce. · Maszynkę rozkładano do mycia bez wyjęcia wtyczki z gniazda.
Pochwycenie lub skaleczenie dłoni przez ruchome mieszadła i noże
Mikser planetarny, robot wieloczynnościowy, szatkownica, obieraczka do ziemniaków, blender kielichowy i ręczny
- Techniczne Sprawdzić działanie osłon i blokad w mikserach i robotach, a urządzenia z niesprawnymi blokadami wycofać do naprawy
- Szkoleniowe Umieścić przy urządzeniach krótkie instrukcje bhp i omówić je podczas instruktażu stanowiskowego
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bhp w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy · art. 215 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Kucharz sięgnął łyżką do dzieży pracującego miksera i mieszadło szarpnęło mu rękę. · Barman usuwał lód zablokowany na nożach blendera, który nie był odłączony od prądu. · Gorąca zupa wypchnęła pokrywę blendera kielichowego i poparzyła pracownika.
Narzędzia ręczne i ostre krawędzie2
Skaleczenie, przecięcie skóry i ścięgien
Noże kuchenne i barowe, tasak, mandolina, tarki i obieraczki ręczne podczas krojenia, porcjowania, mycia i odkładania
- Środki ochrony indywidualnej Zapewnić rękawice odporne na przecięcie oraz uchwyty ochronne do mandolin i tarek
- Organizacyjne Wprowadzić zasadę, że noży nie wrzuca się do zlewu ani do pojemnika z innymi naczyniami
- Szkoleniowe Omówić technikę bezpiecznego krojenia podczas instruktażu stanowiskowego nowych pracowników
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Pomoc kuchenna kroiła warzywa na mandolinie bez uchwytu ochronnego i skaleczyła opuszki palców. · Barman kroił limonki na mokrej, ślizgającej się desce i nóż ześlizgnął się na palec.
Skaleczenie rozbitym szkłem lub porcelaną
Pękające kieliszki, szklanki, butelki i talerze podczas podawania, mycia, polerowania i nabierania lodu; odłamki szkła w zlewie i w workach na odpady
- Techniczne Ustawić w zmywalni i za barem oznakowany, sztywny pojemnik na stłuczone szkło
- Organizacyjne Wprowadzić zasadę, że po stłuczeniu szkła w kostkarce wyrzuca się cały lód, a ze zlewu spuszcza się całą wodę przed wyjęciem naczyń
- Szkoleniowe Pokazać nowym pracownikom bezpieczny sposób polerowania szkła
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Kieliszek pękł w dłoni kelnerki podczas polerowania i przeciął jej palec. · Barman nabierał lód szklanką, która pękła w kostkarce. · Pomywacz skaleczył się o odłamki szkła w worku z odpadami.
Prąd elektryczny1
Porażenie prądem elektrycznym
Urządzenia elektryczne używane w wilgoci i przy wodzie (frytownice, ekspresy, zmywarki, piece, kostkarki), uszkodzone przewody, wtyczki i gniazda, przedłużacze na mokrej posadzce
- Techniczne Zlecić sprawdzenie instalacji elektrycznej i działania wyłączników różnicowoprądowych, jeśli termin pomiarów minął lub nie jest znany
- Organizacyjne Wprowadzić codzienne oględziny przewodów i wtyczek urządzeń przed rozpoczęciem pracy
- Techniczne Usunąć przedłużacze ze stref mokrych i zamontować dodatkowe gniazda tam, gdzie są potrzebne
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 215 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Pracownik dotknął obudowy zmywarki z uszkodzoną izolacją, stojąc w kałuży wody. · Przedłużacz leżący przy zlewie został zalany podczas mycia podłogi.
Instalacje gazowe i urządzenia ciśnieniowe2
Wybuch gazu, zatrucie tlenkiem węgla
Instalacja gazowa i urządzenia gazowe w kuchni (taborety, kuchnie, piece, grille): nieszczelności, zgaśnięcie płomienia, niedrożna wentylacja, niecałkowite spalanie
- Szkoleniowe Pokazać wszystkim pracownikom kuchni zawór odcinający gaz i omówić postępowanie przy wycieku
- Techniczne Zamontować czujniki gazu i tlenku węgla w kuchni, jeśli ich nie ma
- Organizacyjne Sprawdzić termin ostatniej kontroli szczelności instalacji gazowej i przeglądu przewodów wentylacyjnych
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Płomień palnika zgasł zalany kipiącą zupą, a gaz nadal się ulatniał. · Przy wyłączonym wyciągu pracownicy odczuli bóle i zawroty głowy, typowe dla zatrucia tlenkiem węgla.
Uduszenie dwutlenkiem węgla, uderzenie butlą lub elementem pod ciśnieniem
Butle z CO₂ lub mieszanką gazów do nalewaków piwa i saturatorów: wymiana butli, nieszczelne reduktory i przewody, gromadzenie się gazu w piwnicy lub zamkniętym magazynie
- Techniczne Zabezpieczyć wszystkie butle przed przewróceniem
- Techniczne Zamontować czujnik stężenia CO₂ z sygnalizacją w pomieszczeniu, w którym stoją butle
- Szkoleniowe Przeszkolić osoby wymieniające butle w zakresie instrukcji dostawcy i postępowania przy wycieku gazu
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Barman wymieniał butlę w ciasnej piwnicy, w której nieszczelny reduktor od godzin wypuszczał gaz, i zasłabł. · Nieprzypięta butla przewróciła się na stopę pracownika podczas wymiany kega.
Gorące i zimne powierzchnie, para, płyny7
Oparzenie termiczne gorącym olejem
Frytownica i naczynia z rozgrzanym olejem: wrzucanie mokrych lub zamrożonych produktów, pryskanie, wymiana i zlewanie zużytego oleju, czyszczenie frytownicy
- Organizacyjne Ustalić pisemną procedurę wymiany i usuwania zużytego oleju (temperatura, pojemnik, środki ochrony)
- Środki ochrony indywidualnej Zapewnić długie rękawice chroniące przed gorącem i osłonę twarzy do czyszczenia frytownicy
- Techniczne Przy wymianie sprzętu wybrać frytownicę z zaworem spustowym lub z wbudowaną filtracją oleju
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Oszronione frytki wsypane do frytownicy spowodowały gwałtowne spienienie oleju, który chlusnął na dłoń kucharza. · Pracownik zlewał gorący olej z frytownicy do wiadra i oblał sobie nogę.
Oparzenie wrzątkiem, gorącym płynem lub parą
Garnki i kotły z wrzątkiem, zupą lub sosem: przenoszenie pełnych naczyń, odcedzanie makaronu i ziemniaków, kipienie, podnoszenie pokrywy
- Organizacyjne Ustalić, że duże garnki z gorącą zawartością przenoszą dwie osoby albo przelewa się ich zawartość chochlą do mniejszych naczyń
- Techniczne Zapewnić wózek kuchenny do przewożenia dużych garnków i pojemników z gorącymi potrawami
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie bhp przy ręcznych pracach transportowych
Przykłady zdarzeń: Kucharz odcedzał makaron z dużego garnka nad zlewem i para poparzyła mu przedramiona. · Dwie osoby niosły kocioł z zupą, jedna się potknęła i zupa wylała się na nogi.
Oparzenie termiczne przy kontakcie z gorącą powierzchnią
Płyty grzewcze, grill kontaktowy i rusztowy, salamandra, rozgrzane blachy, ruszty i uchwyty patelni wyjętych z pieca
- Środki ochrony indywidualnej Zapewnić silikonowe osłony uchwytów i rękawice chroniące przed gorącem dla każdego stanowiska
- Organizacyjne Wprowadzić zasadę głośnego ostrzegania „gorące!” przy przenoszeniu naczyń z pieca
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Kucharz chwycił gołą ręką uchwyt patelni wyjętej przed chwilą z pieca. · Sięgając nad grillem po talerz, pracownik oparł przedramię o rozgrzaną salamandrę.
Oparzenie parą lub gorącą zawartością pojemników
Piec konwekcyjno-parowy: gorąca para uchodząca przy otwieraniu drzwi, wyjmowanie pełnych pojemników GN z wysokich prowadnic, rozgrzane wnętrze komory
- Organizacyjne Ustalić, że pojemniki z płynami wstawia się tylko na niższe prowadnice, i oznaczyć to przy piecu
- Szkoleniowe Omówić bezpieczne otwieranie pieca i wyjmowanie pojemników podczas instruktażu stanowiskowego
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 215 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Kucharz otworzył od razu drzwi pieca na całą szerokość i para poparzyła mu twarz. · Pojemnik z gorącym wywarem wyjmowany z najwyższej prowadnicy przechylił się i zawartość wylała się na pracownika.
Oparzenie parą, gorącą wodą lub kawą
Ekspres ciśnieniowy do kawy: dysza pary do spieniania mleka, wylewka gorącej wody, kolba z gorącymi fusami, płukanie grupy zaparzającej
- Techniczne Zlecić przegląd ekspresu i wymianę zużytych uszczelek oraz osłony dyszy pary
- Szkoleniowe Przeszkolić nowych pracowników z obsługi dyszy pary przed samodzielną pracą przy ekspresie
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 215 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Barista odkręcił dyszę pary, zanim zanurzył ją w mleku, i poparzył palce. · Przy wybijaniu kolby gorące fusy i woda chlapnęły na dłoń.
Oparzenie gorącym naczyniem lub napojem
Gorące talerze i półmiski z pieca, żeliwne patelnie i kamienie do serwowania, dzbanki z herbatą i kawą podawane gościom
- Organizacyjne Ustalić z kuchnią sygnał lub oznaczenie gorących naczyń na wydawce
- Techniczne Zapewnić podstawki z uchwytami do serwowania potraw na żeliwie i kamieniu
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Kelnerka chwyciła talerz podgrzany w piecu bez serwetki i upuściła go na stół. · Dzbanek z herbatą przewrócił się na tacy i oblał dłoń kelnera.
Oparzenie parą lub gorącą wodą, przytrzaśnięcie dłoni
Zmywarka kapturowa, tunelowa lub podblatowa: para i gorąca woda płucząca przy otwieraniu, gorące kosze i naczynia zaraz po myciu, opadający kaptur, przenośnik zmywarki tunelowej
- Techniczne Sprawdzić działanie blokad kaptura, drzwi i przenośnika oraz usunąć usterki
- Środki ochrony indywidualnej Zapewnić rękawice chroniące przed gorącem i wodą do wyjmowania koszy
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bhp w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy · art. 215 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Pomywacz otworzył zmywarkę w trakcie cyklu i buchnęła na niego para. · Kaptur zmywarki opadł na dłoń pracownika poprawiającego kosz.
Pojazdy i ruch drogowy1
Wypadek drogowy
Wyjazdy samochodem do hurtowni, na targ, do banku lub z cateringiem; jazda w pośpiechu lub po nocnej zmianie, ciężki towar przewożony w kabinie i bagażniku
- Medyczne Uwzględnić prowadzenie samochodu w skierowaniu na badania lekarskie osób, które jeżdżą w sprawach lokalu
- Techniczne Zapewnić pasy lub siatki do mocowania ładunku w samochodzie
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 229 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Kierownik jechał rano do hurtowni po nocnej zmianie i zasnął za kierownicą. · Przy gwałtownym hamowaniu niezabezpieczona skrzynka z butelkami uderzyła w oparcie fotela.
Spadające i przemieszczające się przedmioty1
Uderzenie spadającym przedmiotem
Towar, słoiki, skrzynki i pojemniki ułożone wysoko lub niestabilnie na regałach w magazynie, w chłodni i za barem; garnki i blachy na półkach nad stanowiskami
- Techniczne Przymocować regały do ścian i sprawdzić ich stan techniczny
- Organizacyjne Ustalić zasady układania towaru (cięższy towar niżej, lżejszy wyżej) i omówić je z pracownikami
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Przy wyjmowaniu kartonu z górnej półki spadł słoik i rozbił się o ramię pracownika. · Skrzynka z butelkami zsunęła się z przeładowanego regału w piwnicy.
Ręczne przenoszenie ciężarów3
Przeciążenie układu mięśniowo-szkieletowego
Ręczne przenoszenie i przetaczanie kegów z piwem, skrzynek z butelkami, zgrzewek napojów i butli z CO₂, często po schodach do piwnicy
- Organizacyjne Nie powierzać przenoszenia kegów i pełnych skrzynek kobietom w ciąży ani młodocianym
- Organizacyjne Uzgodnić z dostawcą wnoszenie kegów i skrzynek do miejsca składowania
- Techniczne Kupić wózek do kegów, a przy stromych schodach do piwnicy rozważyć zsuwnię lub dźwig towarowy
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp przy ręcznych pracach transportowych · Rozporządzenie w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią · art. 204 Kodeksu pracy (wykaz prac wzbronionych młodocianym)
Przykłady zdarzeń: Barman zniósł sam kilka pełnych kegów po stromych schodach i poczuł ostry ból w krzyżu. · Keg wysunął się z rąk przy podnoszeniu i spadł na stopę.
Przeciążenie układu mięśniowo-szkieletowego
Ręczne przenoszenie worków z ziemniakami i mąką, kartonów z dostaw, pojemników z odpadami, pełnych garnków i stosów naczyń między magazynem, chłodnią, kuchnią i zmywalnią
- Techniczne Zapewnić wózek kuchenny i wózek na pojemniki z odpadami
- Organizacyjne Ustalić, które ładunki przenosi się najczęściej, i zmniejszyć ich masę przez zmianę opakowań lub sposobu dostaw
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp przy ręcznych pracach transportowych · Rozporządzenie w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią
Przykłady zdarzeń: Pomoc kuchenna podniosła z podłogi worek ziemniaków, skręcając tułów, i doznała urazu kręgosłupa. · Pomywacz wynosił po schodach pełne pojemniki z odpadami i naciągnął mięśnie pleców.
Przeciążenie kończyn górnych, barków i kręgosłupa
Noszenie tac z napojami i naczyniami, kilku talerzy naraz na jednym przedramieniu, stosów brudnych naczyń; wielokrotne pokonywanie tych samych tras w czasie zmiany
- Techniczne Zapewnić wózek kelnerski na przyjęcia i duże rezerwacje
- Szkoleniowe Przeszkolić nowych kelnerów z bezpiecznego noszenia tacy i talerzy
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp przy ręcznych pracach transportowych
Przykłady zdarzeń: Kelner w czasie wesela przez kilka godzin nosił ciężkie tace z półmiskami i doznał zapalenia ścięgna barku. · Kelnerka przeniosła naraz stos kilkunastu talerzy i nadwyrężyła nadgarstek.
Wymuszona pozycja i ruchy powtarzalne2
Obciążenie statyczne, dolegliwości kręgosłupa i kończyn dolnych
Wielogodzinna praca w pozycji stojącej i chodzenie po twardej posadzce, praca w pochyleniu przy zbyt niskich blatach, zlewach i zmywarkach
- Organizacyjne Zapewnić miejsce do siedzenia w czasie przerw i wpisać pory przerw do grafiku
- Techniczne Ułożyć maty amortyzujące za barem, przy zmywarce i na wydawce
- Techniczne Podnieść zbyt niskie zlewy i stoły robocze albo zastosować nadstawki
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią
Przykłady zdarzeń: Pomywacz przez całą zmianę pochylał się nad zbyt niskim zlewem i skarżył się na bóle pleców. · Kelnerka po dwunastogodzinnej zmianie na sali miała obrzęknięte nogi.
Przeciążenie nadgarstków, łokci i barków ruchami powtarzalnymi
Długotrwałe krojenie, obieranie, mieszanie, wałkowanie, wyciskanie owoców, ubijanie kawy, polerowanie szkła i sztućców, ręczne szorowanie garnków
- Techniczne Zmechanizować najbardziej powtarzalne czynności, np. krojenie dużych ilości warzyw i polerowanie sztućców
- Organizacyjne Ustalić rotację zadań, aby jedna osoba nie wykonywała tej samej czynności przez całą zmianę
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Pomoc kuchenna przez kilka godzin dziennie kroiła ręcznie warzywa i zgłosiła nocne drętwienie palców. · Barista ubijający kilkaset porcji kawy dziennie odczuwał ból nadgarstka.
Hałas1
Narażenie na hałas
Głośna muzyka z nagłośnienia lub grana na żywo, gwar gości, praca w pobliżu głośników w barze, klubie lub podczas przyjęć okolicznościowych
- Organizacyjne Zlecić pomiar hałasu na stanowiskach przy barze i na sali podczas typowej imprezy
- Techniczne Zamontować ogranicznik głośności w systemie nagłośnienia
- Środki ochrony indywidualnej Zapewnić wkładki przeciwhałasowe obsłudze imprez z nagłośnieniem
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie bhp przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne · Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · Rozporządzenie w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · art. 227 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Barman pracujący w piątki i soboty przy głośnikach w klubie zgłosił szumy uszne po zmianach. · Podczas wesel obsługa przez kilka godzin pracuje w pobliżu nagłośnienia zespołu.
Mikroklimat gorący1
Obciążenie termiczne organizmu, przegrzanie
Ciepło oddawane przez piece, płyty, grille, frytownice i zmywarki, para wodna, niewystarczająca wentylacja kuchni i zmywalni, upały latem
- Organizacyjne Zlecić pomiar parametrów mikroklimatu w kuchni latem, jeśli pracownicy zgłaszają przegrzanie
- Techniczne Sprawdzić wydajność wentylacji kuchni i zmywalni oraz rozważyć klimatyzację lub nawiew schłodzonego powietrza
- Organizacyjne Ustalić zasady przerw i dostępu do napojów w dni upalne
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy · art. 227 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: W lipcu kucharz zasłabł przy grillu po kilku godzinach pracy bez przerwy na picie. · Pomywacz skarżył się na zawroty głowy w zmywalni bez wyciągu nad zmywarką.
Mikroklimat zimny i praca na zewnątrz1
Wychłodzenie organizmu, zatrzaśnięcie w komorze
Wchodzenie do komory chłodniczej i mroźni po towar, układanie dostaw w niskiej temperaturze, nagłe przejścia z gorącej kuchni do zimna; drzwi komory, których nie da się otworzyć od środka
- Techniczne Sprawdzić działanie mechanizmu otwierania drzwi od wewnątrz i przycisku alarmowego w każdej komorze
- Środki ochrony indywidualnej Zapewnić ocieplane kurtki i rękawice przy wejściu do mroźni
- Organizacyjne Ustalić, że przed dłuższą pracą w mroźni pracownik informuje o tym inną osobę na zmianie
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Pracownik przez pół godziny układał dostawę mrożonek w mroźni, mając na sobie tylko bluzę kucharską. · Drzwi chłodni zatrzasnęły się, a klamka od środka była uszkodzona.
Substancje chemiczne5
Oparzenie chemiczne skóry i oczu
Skoncentrowane preparaty myjące i nabłyszczające do zmywarek (silnie zasadowe lub kwaśne) w kanistrach: wymiana kanistrów, przelewanie, ręczne dozowanie, rozpryski
- Organizacyjne Zebrać aktualne karty charakterystyki wszystkich preparatów i sporządzić ich spis
- Techniczne Zapewnić w zmywalni butelkę z płynem do płukania oczu lub oczomyjkę
- Szkoleniowe Przeszkolić pomywaczy z bezpiecznej pracy z preparatami żrącymi i z pierwszej pomocy przy oparzeniu oka
Podstawy prawne: art. 221 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Przy przekładaniu węża dozownika do nowego kanistra koncentrat prysnął pomywaczowi w oko. · Pracownik przelał preparat do butelki bez etykiety, a później ktoś pomylił ją z wodą.
Oparzenie chemiczne, podrażnienie dróg oddechowych
Silnie zasadowe środki do czyszczenia pieców, grilli, frytownic i okapów, także w aerozolu, nakładane na ciepłe powierzchnie
- Techniczne Zastąpić aerozole środkiem w żelu lub w pianie, jeśli producent urządzenia na to pozwala
- Środki ochrony indywidualnej Zapewnić osłony twarzy i rękawice chemoodporne z długim mankietem do czyszczenia pieców i grilli
Podstawy prawne: art. 221 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Pracownik spryskał ciepły grill odtłuszczaczem i nawdychał się gryzących oparów. · Środek do pieców spłynął z rękawicy na przedramię.
Zatrucie chlorem, podrażnienie dróg oddechowych i skóry
Preparaty dezynfekujące na bazie chloru (podchloryn sodu, tabletki chlorowe) i ich przypadkowe mieszanie z preparatami kwaśnymi, np. odkamieniaczami lub środkami do toalet
- Organizacyjne Wywiesić w miejscu przygotowywania roztworów tabelę dozowania i ostrzeżenie o zakazie mieszania preparatów
- Organizacyjne Ograniczyć liczbę stosowanych preparatów i tam, gdzie to możliwe, wybrać gotowe roztwory
- Szkoleniowe Omówić z pracownikami karty charakterystyki i znaczenie piktogramów na etykietach
Podstawy prawne: art. 221 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Pracownik wlał do muszli klozetowej środek z chlorem, a potem preparat kwaśny i poczuł duszący gaz. · Roztwór do dezynfekcji przygotowywano „na oko”, w gorącej wodzie i w niewietrzonym pomieszczeniu.
Oparzenie chemiczne oczu i skóry
Żrące środki do mycia instalacji piwnej i nalewaków (roztwory zasadowe i kwaśne), tabletki i proszki do czyszczenia ekspresu, odkamieniacze
- Organizacyjne Spisać krok po kroku procedurę mycia instalacji piwnej i ekspresu, z wymaganymi środkami ochrony
- Środki ochrony indywidualnej Zapewnić okulary ochronne za barem i w miejscu mycia instalacji
Podstawy prawne: art. 221 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Podczas płukania instalacji piwnej roztwór myjący trysnął z odłączonej głowicy na twarz barmana. · Barista rozpuszczał proszek do czyszczenia ekspresu w gorącej wodzie bez rękawic.
Choroby skóry rąk
Wielogodzinna praca z mokrymi rękami, częste mycie i dezynfekcja rąk, kontakt z detergentami, sokami owoców i warzyw oraz długie noszenie szczelnych rękawic
- Środki ochrony indywidualnej Zapewnić krem do rąk i rękawice z bawełnianą wkładką na stanowiskach mokrych
- Organizacyjne Wprowadzić rotację między pracą przy zlewie a innymi zadaniami w ciągu zmiany
- Medyczne Kierować pracowników z nawracającymi zmianami skórnymi do lekarza medycyny pracy
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp · art. 207 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Pomywaczka po kilku tygodniach pracy przy zlewie miała popękaną, swędzącą skórę dłoni. · Kucharz obierający bez rękawic cytrusy i cebulę zgłosił nawracające zaczerwienienie rąk.
Czynniki biologiczne3
Zakażenie bakteriami lub pasożytami z surowej żywności
Surowe mięso, drób, jaja, ryby i owoce morza, nieumyte warzywa z resztkami ziemi: bakterie (np. pałeczki Salmonella, Campylobacter), pasożyty, zakażenie skaleczeń
- Organizacyjne Przeprowadzić i udokumentować ocenę ryzyka związanego z czynnikami biologicznymi na stanowiskach kuchni
- Techniczne Zaopatrzyć apteczkę kuchenną w wodoodporne plastry i środek do dezynfekcji ran
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie szkodliwych czynników biologicznych · art. 226 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Pomoc kuchenna przetarła oczy ręką po obróbce surowego drobiu i nabawiła się zapalenia spojówek. · Skaleczenie przy filetowaniu ryby uległo zakażeniu.
Zakażenie drobnoustrojami z odpadów i brudnych naczyń
Resztki jedzenia na talerzach, odpady kuchenne, pojemniki na odpady, separator tłuszczu i kratki ściekowe; gryzonie i owady zwabione odpadami
- Organizacyjne Zlecić okresowe opróżnianie i czyszczenie separatora tłuszczu firmie zewnętrznej
- Techniczne Zapewnić mocne worki i wózek do przewożenia odpadów
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie szkodliwych czynników biologicznych · art. 226 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Pomywacz czyścił separator tłuszczu bez rękawic i doszło do zakażenia skaleczenia na dłoni. · Worek z odpadami pękł przy wynoszeniu i zawartość oblała nogi pracownika.
Zakażenie przez kontakt z wydalinami i płynami ustrojowymi lub zakłucie igłą
Sprzątanie toalet dla gości: mocz, kał, wymiociny, krew; porzucone igły i strzykawki w toaletach, koszach i spłuczkach
- Medyczne Opracować procedurę postępowania po zakłuciu igłą (przemycie rany, zgłoszenie, pilny kontakt z lekarzem)
- Techniczne Kupić szczypce do podnoszenia igieł i sztywny pojemnik na ostre odpady
- Medyczne Zaproponować osobom sprzątającym toalety szczepienie przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, po konsultacji z lekarzem medycyny pracy
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie szkodliwych czynników biologicznych · art. 226 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Pomywacz opróżniał kosz w toalecie i ukłuł się porzuconą strzykawką. · Kelnerka sprzątała wymiociny po gościu bez rękawic.
Pożar3
Zapalenie się oleju lub tłuszczu, pożar w kuchni
Przegrzany olej we frytownicy, płonący tłuszcz na patelni lub grillu, flambirowanie przy palniku, gaszenie płonącego oleju wodą
- Techniczne Umieścić koc gaśniczy i gaśnicę do tłuszczów w pobliżu frytownic i płyt, w łatwo dostępnym miejscu
- Szkoleniowe Przećwiczyć z pracownikami kuchni gaszenie płonącej patelni kocem gaśniczym
- Techniczne Sprawdzić działanie termostatów i ograniczników temperatury we frytownicach
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów · art. 209¹ Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Olej we frytownicy z uszkodzonym termostatem przegrzał się i zapalił. · Pracownik próbował ugasić płonącą patelnię wodą i ogień buchnął w stronę okapu.
Pożar osadów tłuszczu w instalacji wyciągowej
Tłuszcz osadzający się na filtrach okapu, w kanałach wentylacyjnych i w wentylatorze wyciągowym nad stanowiskami smażenia i grillowania
- Organizacyjne Ustalić harmonogram mycia filtrów okapu i odnotowywać każde mycie
- Techniczne Zlecić czyszczenie kanałów wyciągowych i przechowywać protokoły z czyszczenia
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
Przykłady zdarzeń: Płomień z grilla zassany przez okap zapalił tłuszcz w kanale wentylacyjnym. · Filtry okapu, niemyte od miesięcy, zapaliły się podczas flambirowania.
Pożar na sali, utrudniona ewakuacja gości i personelu
Świece, podgrzewacze z paliwem żelowym, flambirowanie przy stoliku, łatwopalne dekoracje; zastawione drogi i wyjścia ewakuacyjne, wyjścia ewakuacyjne zamknięte na klucz, duża liczba gości
- Organizacyjne Codziennie przed otwarciem sprawdzać, czy wyjścia ewakuacyjne są wolne i dają się otworzyć
- Szkoleniowe Przeprowadzić z zespołem próbną ewakuację albo co najmniej przejść drogi ewakuacyjne i omówić podział zadań
- Techniczne Zastąpić świece z otwartym płomieniem świecami LED tam, gdzie stoją blisko tkanin i dekoracji
Podstawy prawne: art. 209¹ Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
Przykłady zdarzeń: Kelner dolewał paliwa do podgrzewacza, który jeszcze się palił, i płomień objął mu dłoń. · Podczas zadymienia goście nie mogli wyjść drzwiami zapasowymi zastawionymi skrzynkami z napojami.
Wybuch1
Wybuch lub pożar gazu płynnego
Butle z propanem-butanem do promienników ciepła w ogródku, palników przenośnych i kuchenek: wymiana butli, nieszczelne węże i reduktory, przechowywanie butli w lokalu
- Organizacyjne Sprawdzić, gdzie i ile butli z gazem płynnym przechowuje się w lokalu, i usunąć zapasowe butle z pomieszczeń
- Techniczne Wymienić węże i reduktory, których okres używania zalecany przez producenta minął
- Organizacyjne Opracować krótką instrukcję wymiany butli i postępowania przy wycieku gazu
Podstawy prawne: Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Przy wymianie butli w promienniku ogródkowym gaz zapalił się od świecy stojącej na pobliskim stoliku. · Pęknięty wąż kuchenki zasilanej z butli spowodował wyciek gazu pod blatem.
Obciążenie psychiczne i stres1
Stres i przemęczenie
Praca pod presją czasu w godzinach szczytu, wiele zamówień naraz, wymagający goście, praca wieczorami, w weekendy i święta, długie zmiany, konflikty w zespole
- Organizacyjne Planować obsadę na podstawie rezerwacji i dni o największym ruchu
- Szkoleniowe Przeszkolić kierowników zmian z rozwiązywania konfliktów i przeciwdziałania mobbingowi
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 226 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Podczas sobotniego wesela kucharz przez kilka godzin wydawał dania bez przerwy i skaleczył się w pośpiechu. · Kierownik zmiany przez kilka tygodni pracował bez dnia wolnego z powodu braków kadrowych.
Agresja osób trzecich2
Agresja słowna i fizyczna gości
Goście nietrzeźwi, pod wpływem środków odurzających lub roszczeniowi; odmowa sprzedaży alkoholu, spory o rachunek, bójki między gośćmi, zaczepki i molestowanie obsługi
- Organizacyjne Ustalić procedurę postępowania z agresywnym gościem (kto interweniuje, kiedy wzywa się policję) i omówić ją z zespołem
- Szkoleniowe Przeszkolić pracowników sali i baru z łagodzenia konfliktów
- Organizacyjne Prowadzić rejestr zdarzeń z udziałem agresywnych gości i omawiać każde zdarzenie z zespołem
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 226 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Nietrzeźwy gość uderzył barmana, gdy ten odmówił mu sprzedaży kolejnego piwa. · Kelnerka była obrażana i zaczepiana przez grupę gości podczas imprezy.
Napad rabunkowy
Gotówka w kasie i sejfie, liczenie utargu po zamknięciu, odprowadzanie gotówki do banku lub wpłatomatu, zamykanie lokalu późnym wieczorem
- Organizacyjne Opracować instrukcję postępowania na wypadek napadu (nie stawiać oporu, zapamiętać wygląd sprawcy, wezwać policję) i omówić ją z pracownikami
- Organizacyjne Zachęcać gości do płatności kartą i zmniejszyć ilość gotówki przechowywanej w lokalu
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · art. 226 Kodeksu pracy
Przykłady zdarzeń: Barman zamykający lokal został napadnięty przy wyjściu, z utargiem w torbie. · Kierownik codziennie o tej samej porze i tą samą trasą zanosił gotówkę do banku.
Praca w pojedynkę i w porze nocnej1
Brak pomocy w razie wypadku lub zasłabnięcia, zmęczenie pracą w nocy
Otwieranie lokalu i przygotowanie kuchni w pojedynkę, zamykanie i sprzątanie po północy, nocna obsługa baru przez jedną osobę
- Organizacyjne Ustalić listę czynności, których nie wykonuje się w pojedynkę, i wpisać ją do instrukcji
- Organizacyjne Wprowadzić zasadę umówionego kontaktu (telefon lub SMS) przy pracy w pojedynkę
Podstawy prawne: art. 207 Kodeksu pracy · Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp
Przykłady zdarzeń: Kucharz przygotowujący rano kuchnię w pojedynkę poparzył się olejem i nie było komu wezwać pomocy. · Pomywacz sprzątający po zamknięciu poślizgnął się w zmywalni i leżał kilka godzin do przyjścia porannej zmiany.
Biblioteka branży, wersja 2026-11-04 · 46 na liście zagrożeń.
Przykładowy plan działań
12 na liście działań z biblioteki, według pilności: punkt wyjścia planu
- Sprawdzić, czy krajalnica ma sprawną osłonę noża i popychacz; do czasu uzupełnienia lub naprawy tych elementów wyłączyć ją z użytkuSkaleczenie lub obcięcie palców nożem tarczowym
- Sprawdzić działanie osłon i blokad w mikserach i robotach, a urządzenia z niesprawnymi blokadami wycofać do naprawyPochwycenie lub skaleczenie dłoni przez ruchome mieszadła i noże
- Pokazać wszystkim pracownikom kuchni zawór odcinający gaz i omówić postępowanie przy wyciekuWybuch gazu, zatrucie tlenkiem węgla
- Zabezpieczyć wszystkie butle przed przewróceniemUduszenie dwutlenkiem węgla, uderzenie butlą lub elementem pod ciśnieniem
- Nie powierzać przenoszenia kegów i pełnych skrzynek kobietom w ciąży ani młodocianymPrzeciążenie układu mięśniowo-szkieletowego
- Sprawdzić działanie mechanizmu otwierania drzwi od wewnątrz i przycisku alarmowego w każdej komorzeWychłodzenie organizmu, zatrzaśnięcie w komorze
- Umieścić koc gaśniczy i gaśnicę do tłuszczów w pobliżu frytownic i płyt, w łatwo dostępnym miejscuZapalenie się oleju lub tłuszczu, pożar w kuchni
- Codziennie przed otwarciem sprawdzać, czy wyjścia ewakuacyjne są wolne i dają się otworzyćPożar na sali, utrudniona ewakuacja gości i personelu
- Ustalić harmonogram mycia posadzki w ciągu zmiany i wyznaczyć osobę odpowiedzialną za usuwanie rozlanych płynówPoślizgnięcie i upadek na tym samym poziomie
- Zapewnić wszystkim pracownikom kuchni obuwie robocze na podeszwie przeciwpoślizgowej i sprawdzać jego stanPoślizgnięcie i upadek na tym samym poziomie
- Wyznaczyć na planie sali główne drogi obsługi i nie zastawiać ich dodatkowymi stolikami w godzinach szczytuPoślizgnięcie lub potknięcie na sali i za barem
- Ułożyć za barem maty drenażowe (ażurowe) i wymieniać je, gdy się zużyjąPoślizgnięcie lub potknięcie na sali i za barem
Co zawiera dokumentacja
6 części dokumentu, od strony tytułowej po załączniki
- Część I, informacje ogólnedane firmy, liczba pracowników, osoba wykonująca zadania służby BHP, skład zespołu oceniającego, przebieg konsultacji z pracownikami i opis metody oceny.
- Część II, karty oceny ryzykaosobna karta dla każdego stanowiska, np. kucharza, pomocy kuchennej, kelnera, barmana i pracownika zmywalni, z opisem zadań, urządzeń i stosowanych środków ochrony. Stanowiska typowe dla lokalu są zaznaczone z góry; można zmienić ich nazwy, dodać inne lub usunąć zbędne.
- Zagrożenia w kartachoparzenia gorącym olejem, parą i przy piecu, skaleczenia nożami i krajalnicą, poślizgnięcia na mokrej posadzce, instalacja gazowa i pożar w kuchni, butle z dwutlenkiem węgla przy nalewakach, przenoszenie skrzynek i beczek z piwem, agresja gości. Przy każdym zagrożeniu: ciężkość, prawdopodobieństwo i poziom ryzyka.
- Część III, plan działańdziałania korygujące i zapobiegawcze wynikające z kart, z osobą odpowiedzialną i terminem do wpisania.
- Części IV–VIinformacja dla pracowników o ryzyku zawodowym na każdym stanowisku, napisana prostym językiem, lista potwierdzeń zapoznania się z ryzykiem i karta aktualizacji.
- Załącznikiprotokół konsultacji, powierzenie zadań służby BHP lub oświadczenie pracodawcy, wyznaczenie osób do pierwszej pomocy i ochrony przeciwpożarowej oraz lista pomiarów do wykonania, jeśli odpowiedzi na to wskazują, np. mikroklimatu w gorącej kuchni.
Dlaczego warto zrobić to teraz
3 powody właściwe dla tej branży
Obowiązek oceny ryzyka dotyczy każdego pracodawcy, także zatrudniającego jednego kucharza lub kelnera. Gotowa dokumentacja ułatwia instruktaż stanowiskowy każdej nowej osoby, w tym pracowników sezonowych.
Płonący olej, ulatniający się gaz czy zasłabnięcie gościa wymagają szybkiej reakcji. Formularz pyta o osoby wyznaczone do pierwszej pomocy i ochrony przeciwpożarowej, a dokument zawiera gotowy wzór takiego wyznaczenia.
Wszystkie możliwości w zestawieniu
Specjalista BHP, darmowy wzór i formularz krok po kroku: koszt i zakres
| Rozwiązanie | Koszt | Co to oznacza |
|---|---|---|
| Zewnętrzny specjalista ds. BHP | według wyceny | Wycena, wizyta w firmie i termin zależny od dostępności specjalisty. |
| Pusty wzór wypełniany samodzielnie | godziny pracy | Darmowe wzory trzeba wypełnić punkt po punkcie dla każdego stanowiska i aktualizować przy każdej zmianie. |
| Nic nie robić | nie wchodzi w grę | Ocena ryzyka zawodowego to obowiązek każdego pracodawcy, a inspektor pracy może podczas kontroli zażądać jej dokumentacji. |
| Serwis Ocena BHP | 249 zł netto (298,80 zł brutto), jednorazowo | PDF, Word i Excel, z kartą dla każdego stanowiska, planem działań i wzorami załączników. Zwykle kilka minut po płatności. |
Najczęstsze pytania
9 pytań o ocenę ryzyka w tej branży
Bar zatrudnia dwie osoby. Czy ocena ryzyka zawodowego jest obowiązkowa?
Tak. Art. 226 Kodeksu pracy obowiązuje każdego pracodawcę, niezależnie od liczby pracowników: wystarczy jeden pracownik, także zatrudniony na część etatu. Pracodawca ocenia i dokumentuje ryzyko zawodowe, stosuje potrzebne środki profilaktyczne i informuje pracowników o ryzyku. Osobom pracującym w lokalu na umowach cywilnoprawnych również zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki pracy (art. 304 Kodeksu pracy).
Kto może przeprowadzić ocenę ryzyka w restauracji i kto wykonuje zadania służby BHP?
Ocenę przeprowadza pracodawca, sam albo z osobami, które wyznaczy, np. z szefem kuchni lub z osobą wykonującą zadania służby BHP, po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami (art. 237¹¹ᵃ Kodeksu pracy). Przepisy nie wymagają podpisu specjalisty BHP: dokumentacja wymienia osoby, które dokonały oceny. Zadania służby BHP pracodawca może wykonywać sam, jeśli ukończył potrzebne szkolenie i zatrudnia do 10 pracowników albo do 50 przy kategorii ryzyka nie wyższej niż 3 (art. 237¹¹ Kodeksu pracy). W innym przypadku powierza je pracownikowi lub specjaliście spoza firmy.
Czy dokument uwzględnia frytownicę, piec do pizzy i instalację gazową?
Tak. Pytania dotyczą urządzeń i prac typowych dla lokalu gastronomicznego: frytownicy, pieców, kuchenek gazowych, krajalnicy, ekspresu do kawy i zmywarki. Przy każdym zagrożeniu zaznacza się, czy występuje w lokalu i jakie środki są już stosowane, np. koc gaśniczy przy frytownicy czy czujnik gazu. Na tej podstawie dokument wstępnie szacuje poziom ryzyka i proponuje działania do planu.
Co otrzymuje restauracja i co pozostaje do zrobienia?
Dokumentację oceny ryzyka zawodowego w PDF, w edytowalnym pliku DOCX i w arkuszu XLSX: karty dla wszystkich stanowisk, plan działań, informację dla pracowników z listą potwierdzeń, kartę aktualizacji i załączniki. Pracodawca przegląda karty i w razie potrzeby poprawia wstępne oceny, przeprowadza konsultacje, jeśli jeszcze się nie odbyły, podpisuje dokument razem z osobami oceniającymi, zapoznaje z nim pracowników i realizuje działania z planu. Gdy w lokalu pojawia się nowe urządzenie lub nowe stanowisko, ocenę się aktualizuje.
Czy kucharz lub kelner zatrudniony na sezon też musi przejść szkolenie BHP przed pierwszą zmianą?
Tak. Pracodawca zapewnia każdemu pracownikowi szkolenie BHP przed dopuszczeniem do pracy, także osobie zatrudnionej na krótki okres (art. 237³ Kodeksu pracy). Szkolenie wstępne to instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy; w kuchni ten drugi obejmuje m.in. pracę przy gorącym oleju i parze, posługiwanie się nożami i krajalnicą, stosowanie środków czystości i zagrożenie poślizgnięciem na mokrej podłodze. Odbycie szkolenia potwierdza się w karcie szkolenia wstępnego, przechowywanej w aktach osobowych.
Jakie badania lekarskie są potrzebne w restauracji i barze?
Osoba przyjmowana do pracy przechodzi badania wstępne na skierowanie pracodawcy, a później badania okresowe; po chorobie trwającej dłużej niż 30 dni pracownik przechodzi badania kontrolne (art. 229 Kodeksu pracy). Osoby, które przygotowują lub podają żywność, potrzebują ponadto orzeczenia lekarskiego do celów sanitarno-epidemiologicznych, wymaganego przez przepisy o zapobieganiu chorobom zakaźnym. Badania przewidziane w Kodeksie pracy odbywają się na koszt pracodawcy.
Czy lokal musi zapewnić kucharzom i kelnerom odzież roboczą?
Tak, gdy własna odzież mogłaby ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu albo gdy wymagają tego względy sanitarne lub BHP. W kuchni to zwykle bluza, fartuch, nakrycie głowy i obuwie z podeszwą przeciwpoślizgową. Rękawice chroniące przed gorącem przy piecu i rękawice do zmywania to już środki ochrony indywidualnej, które pracodawca również dostarcza bezpłatnie. Pracodawca zapewnia też pranie i naprawę odzieży roboczej.
Czy w gastronomii można zatrudnić osobę niepełnoletnią?
Tak, z ograniczeniami. Młodocianego, czyli osobę, która ukończyła 15 lat, a nie ma jeszcze 18, zatrudnia się w celu przygotowania zawodowego albo przy pracach lekkich, po przedstawieniu orzeczenia lekarskiego. Nie wolno mu powierzać prac z wykazu prac wzbronionych młodocianym. Nie wolno go też zatrudniać w porze nocnej ani w godzinach nadliczbowych (art. 203 Kodeksu pracy). W ocenie ryzyka warto osobno opisać, przy jakich urządzeniach i zadaniach może pracować.
Czy w kuchni trzeba mierzyć mikroklimat albo hałas?
To zależy od tego, jakie czynniki szkodliwe rozpoznano na stanowiskach. W kuchni typowy jest mikroklimat gorący przy piecach i frytownicach, a w barze z głośną muzyką – hałas. Jeżeli taki czynnik występuje, pomiary zleca się akredytowanemu laboratorium, na koszt pracodawcy, a wyniki udostępnia się pracownikom (art. 227 Kodeksu pracy). Dopóki wyniku nie ma, dokument oznacza czynnik jako „do pomiaru” i wpisuje go na listę pomiarów do wykonania.
Brak pytania na liście? Kontakt e-mailowy: kontakt@ocenabhp.pl
Poradniki i zagrożenia dla tej branży
Artykuły związane z tą branżą
- ZagrożeniePożar w małej firmie: ocena ryzyka, gaśnice i ewakuacja
- ZagrożeniePoślizgnięcia, potknięcia i upadki na tym samym poziomie
- ZagrożenieMikroklimat w pracy: upał, chłód, chłodnie i przeciągi
- ZagrożenieMaszyny i narzędzia: osłony, instrukcje i bezpieczna obsługa
- PoradnikJak przeprowadzić ocenę ryzyka zawodowego: kto, kiedy i w jakich krokach
- PoradnikSzkolenia BHP: instruktaż ogólny, stanowiskowy i szkolenia okresowe
- PoradnikBadania lekarskie pracowników: wstępne, okresowe i kontrolne
- PoradnikPierwsza pomoc i ochrona przeciwpożarowa w firmie: wyznaczenie osób i obowiązki
- PoradnikSłużba BHP w małej firmie: kto może wykonywać jej zadania
Źródła tej strony
Źródła wskazane w bibliotece
- ISAPUstawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1245)
- ISAPRozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
- ISAPRozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych
- ISAPRozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
- ISAPRozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki
- ISAPRozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
- ISAPUstawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
- ISAPRozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne
- ISAPRozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy
- ISAPRozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy
- ISAPRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią
Biblioteka branży, wersja 2026-11-04
Metoda i źródłaDokumentacja oceny ryzyka zawodowego, jeszcze dziś.
249 zł netto (298,80 zł brutto), płatność jednorazowa, bez abonamentu. Zwrot pieniędzy w ciągu 30 dni. Płatność dopiero po obejrzeniu podglądu dokumentu.