- W pomieszczeniach pracy temperatura nie może być niższa niż 14 °C, chyba że nie pozwalają na to względy technologiczne, jak w chłodni; w biurach i przy lekkiej pracy fizycznej nie może być niższa niż 18 °C.
- Od 11 stycznia 2027 r. rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP zawiera nowe wymagania dotyczące pracy w wysokiej temperaturze (§ 30a).
- Przy pracy w upale oraz na otwartej przestrzeni w niskiej temperaturze pracodawca zapewnia pracownikom napoje (art. 232 Kodeksu pracy i przepisy wykonawcze).
- Mikroklimat gorący i zimny to czynniki mierzalne: gdy ocena na nie wskazuje, zleca się pomiar i porównuje wynik z wartościami dopuszczalnymi.
- Najwięcej dają zmiany organizacji: przerwy, rotacja, praca w chłodniejszych godzinach i odpowiednia odzież.
Czym jest mikroklimat i kiedy staje się zagrożeniem
Mikroklimat to warunki cieplne w miejscu pracy: temperatura i wilgotność powietrza, ruch powietrza i promieniowanie cieplne, na przykład od pieca. O obciążeniu decydują też wysiłek i odzież. W ocenie ryzyka rozróżnia się:
- 01
Mikroklimat umiarkowany, jak w większości biur i sklepów, gdzie chodzi głównie o komfort.
- 02
Mikroklimat gorący: przy piecach, w kuchni, w upalne dni w nieklimatyzowanych pomieszczeniach i na zewnątrz.
- 03
Mikroklimat zimny: w chłodniach i mroźniach, przy pracy na zewnątrz zimą.
Gorąco grozi odwodnieniem, omdleniem i udarem cieplnym; zimno wychłodzeniem i odmrożeniami; przeciągi bólami mięśni i przeziębieniami. W obu skrajnościach rośnie zmęczenie i łatwiej o błąd.
- Branża
Restauracja i bar
Typowe sytuacje: kuchnia przy piecach i frytownicach, para w zmywalni, chłodnie i mroźnie, ogródek latem
- Branża
Piekarnia i cukiernia
Typowe sytuacje: piece, praca nocna w wysokiej temperaturze, chłodnie z surowcami
- Branża
Sklep mięsny i rybny
Typowe sytuacje: chłodnie, lady chłodnicze, lód
- Branża
Sklep, sklep spożywczy
Typowe sytuacje: przeciąg przy wejściu, nieogrzewane zaplecze, chłodnie, nasłoneczniona witryna
- Branża
Salon fryzjerski i kosmetyczny
Typowe sytuacje: suszarki, para, nasłonecznione okna
- Branża
Biuro, biuro nieruchomości
Typowe sytuacje: nasłonecznienie, nawiew klimatyzacji na stanowisko; praca w terenie w upale i mrozie
- Branża
Warsztat samochodowy
Typowe sytuacje: hala z otwartą bramą zimą, upał pod blaszanym dachem latem
- Branża
Magazyn i transport
Typowe sytuacje: chłodnie, rampy, plac, kabiny pojazdów
- Branża
Remonty i wykończenia, firma sprzątająca
Typowe sytuacje: praca na zewnątrz i na dachach w upale i mrozie
Co mówią przepisy
- Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP: w pomieszczeniach pracy zapewnia się temperaturę odpowiednią do rodzaju pracy, nie niższą niż 14 °C, chyba że nie pozwalają na to względy technologiczne; przy lekkiej pracy fizycznej i w pomieszczeniach biurowych nie niższą niż 18 °C. Pomieszczenia mają mieć wymianę powietrza bez szkodliwych przeciągów i ochronę przed nadmiernym nasłonecznieniem.
- § 30a tego rozporządzenia, dodany nowelizacją z 2026 r., wprowadza od 11 stycznia 2027 r. nowe wymagania dotyczące pracy w wysokiej temperaturze. Ocenę stanowisk narażonych na upał warto wtedy przejrzeć.
- Art. 232 Kodeksu pracy: przy pracy w warunkach szczególnie uciążliwych pracodawca zapewnia nieodpłatnie posiłki i napoje, jeżeli jest to niezbędne ze względów profilaktycznych. Przepisy wykonawcze przewidują napoje m.in. wtedy, gdy temperatura na stanowisku pracy, wywołana warunkami atmosferycznymi, przekracza 28 °C, a przy pracy na otwartej przestrzeni, gdy temperatura otoczenia jest niższa niż 10 °C lub wyższa niż 25 °C.
- Rozporządzenie w sprawie NDS i NDN określa dopuszczalne wartości wskaźników obciążenia termicznego dla mikroklimatu gorącego i zimnego, a rozporządzenie w sprawie badań i pomiarów zasady ich mierzenia.
- Wykaz prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią oraz wykaz prac wzbronionych młodocianym obejmują także niektóre prace w mikroklimacie gorącym lub zimnym (art. 176 i art. 204 Kodeksu pracy).
Jak ocenić: obserwacja czy pomiar
Ocena zaczyna się od obserwacji: gdzie jest za gorąco lub za zimno, jak długo pracownicy tam przebywają, jak ciężka jest praca, jaką mają odzież i na co się skarżą (bóle głowy, zmęczenie, częste przeziębienia). Termometr i higrometr dają ogólny obraz, ale nie są pomiarem w rozumieniu przepisów.
- 01
Kiedy zlecić pomiar
W biurze i w zwykłym sklepie chodzi zwykle o komfort cieplny, dla którego nie określono wartości NDN; tu wystarczają obserwacja i proste środki. Przy piecach, w kuchni latem, w chłodniach i mroźniach obciążenie może przekraczać wartości dopuszczalne, dlatego zleca się pomiar parametrów mikroklimatu laboratorium wykonującemu takie badania. Wynik porównuje się z wartością dopuszczalną.
W kwestionariuszu wynik podaje się jako krotność wartości dopuszczalnej: poniżej połowy, od połowy do pełnej wartości albo powyżej niej. Bez wyniku dokumentacja oznacza czynnik jako „do pomiaru”, a pomiar trafia do wykazu w załączniku F.
- 02
Ciężkość i prawdopodobieństwo
Udar cieplny i głębokie wychłodzenie to skutki bardzo poważne, odmrożenia i omdlenia znaczne, dyskomfort i przeziębienia niewielkie. Prawdopodobieństwo wynika z czasu przebywania, wysiłku, wyniku pomiaru i stosowanych środków.
- 03
Przykład
W piekarni piekarz pracuje nocą przy piecu, latem w hali jest bardzo gorąco, a pomiaru mikroklimatu nie wykonano. Dokumentacja oznacza czynnik jako „do pomiaru” i wpisuje pomiar do załącznika F, a do planu działań trafiają wentylacja, dodatkowe przerwy i napoje. Po otrzymaniu wyniku pracodawca aktualizuje oszacowanie.
Typowe środki przy upale
- 01
Technika
Wentylacja i klimatyzacja, okapy nad piecami i urządzeniami grzewczymi, osłony przeciwsłoneczne i rolety, ekrany ograniczające promieniowanie od pieca, wentylatory.
- 02
Organizacja
Najcięższe prace w chłodniejszych godzinach, dodatkowe przerwy w chłodnym miejscu, rotacja na stanowiskach przy piecach, stopniowe przyzwyczajanie nowych osób do pracy w cieple.
- 03
Napoje
Chłodne napoje dostępne na miejscu, w razie potrzeby z dodatkiem soli mineralnych.
- 04
Odzież
Przewiewna odzież robocza, nakrycie głowy przy pracy na słońcu.
- 05
Pierwsza pomoc
Pracownicy rozpoznają objawy przegrzania (ból i zawroty głowy, nudności, splątanie) i wiedzą, co robić: przenieść poszkodowanego w chłodne miejsce, schładzać go i wezwać pomoc pod numerem 112, gdy objawy są niepokojące.
Przy pracy na zewnątrz warto śledzić ostrzeżenia meteorologiczne i z wyprzedzeniem planować zmianę godzin pracy.
Typowe środki przy chłodzie i w chłodniach
- 01
Ograniczony czas jednorazowego pobytu w chłodni i mroźni, przerwy w ogrzewanym pomieszczeniu.
- 02
Odzież ochronna: ocieplana kurtka, rękawice, czapka, obuwie z ocieplaną podeszwą; przy pracy na zewnątrz także odzież przeciwdeszczowa.
- 03
Gorące napoje przy pracy na zewnątrz w niskiej temperaturze.
- 04
Chłodnia: kurtyna paskowa lub powietrzna przy wejściu, drzwi otwierane od środka i sygnalizacja alarmowa na wypadek zatrzaśnięcia.
- 05
Przeciągi: kurtyna powietrzna przy wejściu do sklepu, nawiew klimatyzacji skierowany poza stanowiska, regularny serwis klimatyzatorów.
- 06
Badania lekarskie: w skierowaniu opisuje się pracę w mikroklimacie gorącym lub zimnym, a lekarz medycyny pracy ocenia przeciwwskazania (zob. badania lekarskie pracowników).
Jak to wygląda w dokumentacji
Mikroklimat pojawia się w karcie oceny ryzyka stanowisk, których dotyczy: zagrożenie (np. „praca przy piecu piekarniczym” albo „praca w chłodni”), źródło, możliwe skutki, stosowane środki, ciężkość, prawdopodobieństwo, poziom ryzyka i dopuszczalność, a przy braku pomiaru oznaczenie „do pomiaru”. Brakujące środki i zlecenie pomiaru trafiają do planu działań z osobą odpowiedzialną i terminem.
Gdy w firmie występuje praca w wysokiej temperaturze, dokumentacja przypomina, że od 11 stycznia 2027 r. obowiązują nowe wymagania z § 30a i że ocenę tych stanowisk należy wtedy przejrzeć. Po otrzymaniu wyników pomiarów pracodawca aktualizuje oszacowanie (plik DOCX można edytować). Sposób wyliczania poziomu ryzyka opisuje strona metoda.
Warto przeczytać
- BranżaPiekarnia i cukiernia
- BranżaSklep mięsny i rybny
- BranżaRestauracja i bar
- PoradnikBadania lekarskie pracowników: wstępne, okresowe i kontrolne
- StronaPiekarz
- PoradnikMetody oceny ryzyka zawodowego: jak wybrać i jak stosować
- BranżaSklep spożywczy
- BranżaMagazyn i transport
- BranżaRemonty i wykończenia
- BranżaWarsztat samochodowy
Zobacz też: Wszystkie zagrożenia
Pytania i odpowiedzi
Jaka jest minimalna temperatura w biurze?
W pomieszczeniach biurowych i przy lekkiej pracy fizycznej temperatura nie może być niższa niż 18 °C. W innych pomieszczeniach pracy minimum to 14 °C, chyba że nie pozwalają na to względy technologiczne, jak w chłodni.
Czy przepisy określają maksymalną temperaturę w pracy?
Od 11 stycznia 2027 r. rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP zawiera w § 30a nowe wymagania dotyczące pracy w wysokiej temperaturze. Niezależnie od tego przy upale pracodawca zapewnia napoje, a dla mikroklimatu gorącego obowiązują wartości dopuszczalne z rozporządzenia w sprawie NDS i NDN.
Czy trzeba mierzyć mikroklimat?
W biurze i w zwykłym sklepie zwykle nie. Przy piecach, w gorącej kuchni, w chłodniach i mroźniach pomiar pokazuje, czy obciążenie mieści się w wartościach dopuszczalnych; bez niego dokumentacja oznacza czynnik jako „do pomiaru”.
Co zapewnić pracownikom w upalne dni?
Napoje, gdy temperatura na stanowisku pracy, wywołana warunkami atmosferycznymi, przekracza 28 °C, a przy pracy na otwartej przestrzeni, gdy przekracza 25 °C. Do tego przerwy w chłodnym miejscu, wentylację lub klimatyzację, przesunięcie najcięższych prac na chłodniejsze godziny i przewiewną odzież.
Jak długo można pracować w chłodni?
Czas jednorazowego pobytu ustala się w ocenie ryzyka na podstawie temperatury, wysiłku i odzieży, z przerwami w ogrzewanym pomieszczeniu. Przy mikroklimacie zimnym pomiar pokazuje, czy obciążenie mieści się w wartościach dopuszczalnych.
Przepisy i źródła
- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
- Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią (dostęp: 4 listopada 2026)
Przy każdym źródle podano datę odczytu. Przepisy się zmieniają: zawsze warto sprawdzić tekst aktualnie obowiązujący.
Ta strona ma charakter informacyjny: nie jest oceną ryzyka przeprowadzoną w konkretnej firmie ani indywidualną poradą specjalisty ds. BHP lub lekarza medycyny pracy.