- Ocenę ryzyka zawodowego dokumentuje się dla każdego stanowiska pracy, także wtedy, gdy pracuje na nim jedna osoba.
- Typowe zagrożenia na tym stanowisku: substancje chemiczne w preparatach fryzjerskich; praca w wilgoci; długie stanie i wymuszona pozycja.
- Pracodawca informuje pracowników o ryzyku zawodowym związanym z wykonywaną pracą oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami (art. 226 Kodeksu pracy).
- Poniższy opis jest punktem wyjścia: ocenę przeprowadza się dla konkretnego stanowiska w danej firmie i dla osób, które na nim pracują.
Zadania na stanowisku
- Mycie i pielęgnacja włosów, nakładanie odżywek i masek.
- Strzyżenie nożyczkami, maszynką i brzytwą, golenie i trymowanie zarostu.
- Przygotowanie i nakładanie farb, rozjaśniaczy i preparatów do trwałej ondulacji.
- Suszenie, modelowanie, prostowanie i lokowanie włosów.
- Dezynfekcja narzędzi i stanowiska, sprzątanie ściętych włosów.
Maszyny, narzędzia i substancje
- Nożyczki, brzytwy, maszynki do strzyżenia, grzebienie
- Suszarki, prostownice, lokówki
- Myjki fryzjerskie i fotele
- Farby, utleniacze, rozjaśniacze, preparaty do trwałej ondulacji
- Środki do dezynfekcji narzędzi i powierzchni
Typowe zagrożenia
- 01
Substancje chemiczne w preparatach fryzjerskich
Źródło zagrożenia: Mieszanie i nakładanie farb, utleniaczy, rozjaśniaczy w proszku i preparatów do trwałej ondulacji.
Możliwe skutki: Alergie skórne, wyprysk, podrażnienie oczu, astma i nieżyt nosa po wdychaniu pyłu rozjaśniacza.
Przykładowe środki:
- Rękawice jednorazowe przy mieszaniu, farbowaniu i myciu głowy po farbowaniu.
- Rozjaśniacze w postaci pasty lub granulatu zamiast sypkiego proszku, mieszanie w przewietrzanym miejscu.
- Karty charakterystyki stosowanych preparatów dostępne w salonie.
- 02
Praca w wilgoci
Źródło zagrożenia: Częste mycie głów, mokre ręce przez dużą część dnia.
Możliwe skutki: Wysuszenie i pękanie skóry, wyprysk kontaktowy dłoni.
Przykładowe środki:
- Rękawice przy myciu głowy, krem ochronny i regenerujący.
- Dokładne osuszanie rąk, przeplatanie mycia innymi zadaniami.
- 03
Długie stanie i wymuszona pozycja
Źródło zagrożenia: Praca na stojąco z uniesionymi rękami, pochylanie się nad myjką.
Możliwe skutki: Bóle kręgosłupa, karku i barków, żylaki.
Przykładowe środki:
- Fotele klientów z regulacją wysokości, stołek fryzjerski na kółkach.
- Przerwy i zmiana pozycji w ciągu dnia.
- 04
Powtarzalne ruchy rąk
Źródło zagrożenia: Strzyżenie nożyczkami, trzymanie suszarki, szczotkowanie.
Możliwe skutki: Bóle nadgarstków i palców, zespół cieśni nadgarstka.
Przykładowe środki:
- Lekkie, ergonomiczne nożyczki i suszarki, ostre narzędzia.
- Wizyty rozplanowane z krótkimi przerwami.
- 05
Skaleczenia i czynniki biologiczne
Źródło zagrożenia: Brzytwy i nożyczki, golenie, kontakt z krwią klienta przy zacięciu.
Możliwe skutki: Rany cięte, zakażenia przenoszone przez krew, grzybice skóry.
Przykładowe środki:
- Jednorazowe ostrza do brzytwy, dezynfekcja i sterylizacja narzędzi.
- Rękawice przy kontakcie z krwią lub zmianami na skórze klienta.
- 06
Prąd elektryczny i oparzenia
Źródło zagrożenia: Suszarki, prostownice i lokówki używane blisko wody, uszkodzone przewody.
Możliwe skutki: Porażenie prądem, oparzenia dłoni fryzjera i skóry klienta.
Przykładowe środki:
- Sprawne urządzenia, sprawdzane przewody, prostownice odkładane na podstawki.
- Gniazda z dala od myjek, wyłącznik różnicowoprądowy w instalacji.
- 07
Poślizgnięcia
Źródło zagrożenia: Ścięte włosy i woda na podłodze, przewody urządzeń w przejściach.
Możliwe skutki: Upadki, stłuczenia, skręcenia.
Przykładowe środki:
- Zamiatanie włosów po każdym kliencie, przewody prowadzone poza przejściami.
- Obuwie z podeszwą antypoślizgową.
Środki ochrony indywidualnej
- Rękawice jednorazowe nitrylowe do farbowania i mycia
- Rękawice do pracy przy kontakcie z krwią i do dezynfekcji
- Okulary ochronne przy mieszaniu rozjaśniaczy
Badania, szkolenia i organizacja pracy
- Badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne (art. 229 KP); w skierowaniu opisuje się kontakt z substancjami chemicznymi, pracę w wilgoci i pozycję stojącą.
- Szkolenie wstępne z instruktażem stanowiskowym: bezpieczne mieszanie preparatów, ochrona skóry, postępowanie po skaleczeniu.
- Karty charakterystyki stosowanych preparatów przechowuje się w salonie, a pracownicy wiedzą, gdzie je znaleźć.
- Pracodawca wyznacza osoby do udzielania pierwszej pomocy oraz do działań przeciwpożarowych i ewakuacji pracowników (art. 209¹ KP); w salonie jest apteczka i woda do płukania oczu.
Na co zwrócić uwagę
- Dla pracownicy w ciąży praca z częścią substancji zawartych w farbach i preparatach może być wzbroniona, a długie stanie trzeba ograniczyć; sprawdza się to w kartach charakterystyki i w wykazie prac wzbronionych kobietom w ciąży.
- Osoby z alergią lub chorobą skóry zgłaszają to lekarzowi medycyny pracy; jego zalecenia wpływają na dobór zadań i środków.
- Przy zatrudnianiu uczniów i młodocianych sprawdza się wykaz prac wzbronionych młodocianym i warunki ich pracy w salonie.
Karta oceny ryzyka dla tego stanowiska
Dokumentacja przygotowana w formularzu zawiera osobną kartę oceny ryzyka dla każdego stanowiska: opis stanowiska, zagrożenia z ich źródłami i możliwymi skutkami, stosowane środki, wstępny poziom ryzyka oraz działania do wykonania. Typowe stanowiska branży są w formularzu już zaproponowane: można zmienić ich nazwy albo dodać własne stanowisko na wzór podobnego z listy, a potem sprawdzić każdą odpowiedź.
Ocena ryzyka dla branży: Salon fryzjerski i kosmetyczny.
Warto przeczytać
Pytania i odpowiedzi
Czy w salonie fryzjerskim trzeba robić pomiary substancji chemicznych?
Pracodawca rozpoznaje substancje, które występują w salonie, i ustala, czy potrzebne są pomiary. Niezależnie od tego narażenie ogranicza się przez preparaty, które nie pylą, rękawice i wentylację. Jeśli pomiar jest potrzebny, czynnik ma w dokumentacji status „do pomiaru”, dopóki nie ma wyniku.
Czy choroba skóry fryzjera może być chorobą zawodową?
Przewlekłe choroby skóry oraz niektóre choroby układu oddechowego, np. astma oskrzelowa, znajdują się w wykazie chorób zawodowych. O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje państwowy inspektor sanitarny na podstawie orzeczenia lekarskiego i oceny narażenia, dlatego rzetelny opis narażenia w ocenie ryzyka ma znaczenie.
Jakie rękawice powinien stosować fryzjer?
Do farbowania, rozjaśniania i mycia po farbowaniu rękawice jednorazowe nitrylowe, zmieniane przy każdym kliencie i po uszkodzeniu. Rękawice lateksowe mogą uczulać. Środki ochrony indywidualnej pracodawca zapewnia nieodpłatnie.
Co zmienia w ocenie keratynowe prostowanie włosów?
Część preparatów do keratynowego prostowania może przy nagrzewaniu uwalniać formaldehyd, substancję rakotwórczą. Jeśli salon wykonuje takie zabiegi, sprawdza się kartę charakterystyki, zapewnia skuteczną wentylację i opisuje to zagrożenie osobno; praca z czynnikiem rakotwórczym wiąże się z dodatkowymi obowiązkami pracodawcy.
Przepisy i źródła
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
- Ustawa z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach (dostęp: 4 listopada 2026)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 lipca 2024 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (dostęp: 4 listopada 2026)
Przy każdym źródle podano datę odczytu. Przepisy się zmieniają: zawsze warto sprawdzić tekst aktualnie obowiązujący.
Ta strona ma charakter informacyjny: nie jest oceną ryzyka przeprowadzoną w konkretnej firmie ani indywidualną poradą specjalisty ds. BHP lub lekarza medycyny pracy.