- Ocenę ryzyka zawodowego dokumentuje się dla każdego stanowiska pracy, także wtedy, gdy pracuje na nim jedna osoba.
- Typowe zagrożenia na tym stanowisku: substancje chemiczne i alergeny; czynniki biologiczne i zakłucia; oparzenia woskiem.
- Pracodawca informuje pracowników o ryzyku zawodowym związanym z wykonywaną pracą oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami (art. 226 Kodeksu pracy).
- Poniższy opis jest punktem wyjścia: ocenę przeprowadza się dla konkretnego stanowiska w danej firmie i dla osób, które na nim pracują.
Zadania na stanowisku
- Oczyszczanie i zabiegi pielęgnacyjne twarzy i ciała.
- Depilacja woskiem, pastą cukrową albo urządzeniem IPL lub laserowym.
- Henna i regulacja brwi, stylizacja rzęs.
- Manicure i pedicure, także z użyciem frezarki.
- Zabiegi z użyciem igieł lub lancetów, jeśli gabinet je wykonuje.
- Dezynfekcja i sterylizacja narzędzi, przygotowanie stanowiska.
Maszyny, narzędzia i substancje
- Fotel lub leżanka kosmetyczna, lampa z lupą
- Podgrzewacz wosku, frezarka, sterylizator
- Urządzenia do zabiegów: IPL, laser, mikrodermabrazja
- Pęsety, nożyczki, cążki, lancety, igły jednorazowe
- Kosmetyki, kwasy złuszczające, kleje do rzęs, aceton, środki dezynfekujące
Typowe zagrożenia
- 01
Substancje chemiczne i alergeny
Źródło zagrożenia: Kwasy złuszczające, henna, kleje do rzęs, zmywacze, środki dezynfekujące.
Możliwe skutki: Alergie i podrażnienia skóry, oczu i dróg oddechowych.
Przykładowe środki:
- Karty charakterystyki dostępne w gabinecie, preparaty w oryginalnych opakowaniach.
- Rękawice nitrylowe, wentylacja, pojemniki zamykane po użyciu.
- 02
Czynniki biologiczne i zakłucia
Źródło zagrożenia: Igły, lancety, cążki, kontakt z krwią i zmianami na skórze klienta.
Możliwe skutki: Zakażenia przenoszone przez krew, grzybice, infekcje skóry.
Przykładowe środki:
- Narzędzia jednorazowe lub sterylizowane, twardy pojemnik na zużyte igły i ostrza.
- Rękawice przy każdym zabiegu z ryzykiem kontaktu z krwią, znana procedura po zakłuciu.
- Szczepienie przeciw WZW typu B omówione z lekarzem medycyny pracy.
- 03
Oparzenia woskiem
Źródło zagrożenia: Podgrzewacz wosku, gorący wosk przy nakładaniu, przewrócony podgrzewacz.
Możliwe skutki: Oparzenia dłoni kosmetyczki i skóry klienta.
Przykładowe środki:
- Kontrola temperatury wosku, stabilnie ustawiony podgrzewacz.
- Przewody poprowadzone tak, by nie można było o nie zaczepić.
- 04
Promieniowanie optyczne z urządzeń
Źródło zagrożenia: Lasery i urządzenia IPL do depilacji i zabiegów na skórze.
Możliwe skutki: Uszkodzenie wzroku, oparzenia skóry.
Przykładowe środki:
- Okulary ochronne dobrane do urządzenia, dla kosmetyczki i dla klienta.
- Obsługa tylko przez przeszkoloną osobę, według instrukcji producenta, w gabinecie z ograniczonym dostępem.
- 05
Wymuszona pozycja i obciążenie wzroku
Źródło zagrożenia: Długie pochylanie się nad klientem, precyzyjna praca z bliska, np. przy rzęsach.
Możliwe skutki: Bóle karku, kręgosłupa i barków, zmęczenie oczu.
Przykładowe środki:
- Leżanka i krzesło z regulacją wysokości, dobre oświetlenie i lampa z lupą.
- Przerwy między zabiegami, zmiana pozycji.
- 06
Pył przy frezowaniu
Źródło zagrożenia: Frezowanie paznokci i zrogowaceń przy manicure i pedicure.
Możliwe skutki: Podrażnienie oczu i dróg oddechowych, zakażenia grzybicze.
Przykładowe środki:
- Frezarka z pochłaniaczem pyłu.
- Półmaska przeciwpyłowa i okulary przy frezowaniu.
- 07
Prąd elektryczny
Źródło zagrożenia: Urządzenia kosmetyczne, podgrzewacze, przedłużacze.
Możliwe skutki: Porażenie prądem, oparzenia.
Przykładowe środki:
- Sprawne urządzenia i przewody, przeglądy według instrukcji producenta.
- Bez przedłużaczy w pobliżu wody.
Środki ochrony indywidualnej
- Rękawice jednorazowe nitrylowe
- Okulary ochronne do lasera i IPL, dobrane do urządzenia
- Półmaska przeciwpyłowa i okulary ochronne przy frezowaniu
Badania, szkolenia i organizacja pracy
- Badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne (art. 229 KP); w skierowaniu opisuje się kontakt z substancjami chemicznymi, czynnikami biologicznymi i promieniowaniem z urządzeń.
- Szkolenie wstępne z instruktażem stanowiskowym przy każdym urządzeniu; laser i IPL obsługuje się według instrukcji producenta.
- Pracownicy znają procedurę postępowania po zakłuciu lub skaleczeniu narzędziem zabrudzonym krwią.
- Pracodawca wyznacza osoby do udzielania pierwszej pomocy oraz do działań przeciwpożarowych i ewakuacji pracowników (art. 209¹ KP).
Na co zwrócić uwagę
- Dla pracownicy w ciąży część zabiegów i preparatów może być wzbroniona, np. przy kontakcie z niektórymi substancjami chemicznymi lub czynnikami biologicznymi; sprawdza się to w wykazie prac wzbronionych kobietom w ciąży.
- Dla promieniowania optycznego z laserów i lamp przepisy określają najwyższe dopuszczalne natężenia; jeśli narażenie budzi wątpliwości, zleca się pomiar, a do czasu wyniku czynnik pozostaje w dokumentacji „do pomiaru”.
Karta oceny ryzyka dla tego stanowiska
Dokumentacja przygotowana w formularzu zawiera osobną kartę oceny ryzyka dla każdego stanowiska: opis stanowiska, zagrożenia z ich źródłami i możliwymi skutkami, stosowane środki, wstępny poziom ryzyka oraz działania do wykonania. Typowe stanowiska branży są w formularzu już zaproponowane: można zmienić ich nazwy albo dodać własne stanowisko na wzór podobnego z listy, a potem sprawdzić każdą odpowiedź.
Ocena ryzyka dla branży: Salon fryzjerski i kosmetyczny.
Warto przeczytać
Pytania i odpowiedzi
Czy laser i IPL trzeba ująć w ocenie ryzyka kosmetyczki?
Tak, jeśli są używane w gabinecie. Promieniowanie optyczne może uszkodzić oczy i skórę. W ocenie wpisuje się, kto obsługuje urządzenie, jakie okulary są dobrane, jak ogranicza się dostęp do gabinetu w czasie zabiegu i jakie zalecenia podaje producent.
Czy kosmetyczka powinna być zaszczepiona przeciw WZW typu B?
Przy zabiegach z ryzykiem kontaktu z krwią szczepienie warto omówić z lekarzem medycyny pracy, który zna narażenie z oceny ryzyka i ze skierowania. Dlatego takie zabiegi trzeba wyraźnie opisać w skierowaniu na badania.
Czy stylizacja rzęs wiąże się ze szczególnymi zagrożeniami?
Kleje do rzęs zawierają cyjanoakrylany, które mogą podrażniać oczy i drogi oddechowe oraz uczulać. Pomagają wentylacja, zamykanie kleju po użyciu, rękawice i przerwy dla wzroku przy precyzyjnej pracy z bliska.
Kosmetyczka wykonuje też manicure. Jedna karta czy dwie?
Jedna karta wystarczy, jeśli obejmuje wszystkie zabiegi, które ta osoba wykonuje. Gdy w salonie pracuje osobna stylistka paznokci, jej stanowisko lepiej opisać oddzielnie: dochodzą metakrylany, pył z frezowania i dłuższa praca w jednej pozycji.
Przepisy i źródła
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (dostęp: 4 listopada 2026)
- Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią (dostęp: 4 listopada 2026)
Przy każdym źródle podano datę odczytu. Przepisy się zmieniają: zawsze warto sprawdzić tekst aktualnie obowiązujący.
Ta strona ma charakter informacyjny: nie jest oceną ryzyka przeprowadzoną w konkretnej firmie ani indywidualną poradą specjalisty ds. BHP lub lekarza medycyny pracy.