- Ocenę ryzyka zawodowego dokumentuje się dla każdego stanowiska pracy, także wtedy, gdy pracuje na nim jedna osoba.
- Typowe zagrożenia na tym stanowisku: uczulenie na metakrylany; pył z piłowania i frezowania; opary rozpuszczalników i monomerów.
- Pracodawca informuje pracowników o ryzyku zawodowym związanym z wykonywaną pracą oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami (art. 226 Kodeksu pracy).
- Poniższy opis jest punktem wyjścia: ocenę przeprowadza się dla konkretnego stanowiska w danej firmie i dla osób, które na nim pracują.
Zadania na stanowisku
- Przygotowanie płytki paznokcia: piłowanie, frezowanie, usuwanie skórek.
- Nakładanie lakierów hybrydowych, żeli i akryli, utwardzanie w lampie.
- Usuwanie stylizacji acetonem lub frezarką.
- Zdobienie paznokci, precyzyjna praca pod lampą.
- Dezynfekcja i sterylizacja narzędzi, sprzątanie pyłu ze stołu.
Maszyny, narzędzia i substancje
- Frezarka z kompletem frezów, pilniki
- Lampa UV lub LED do utwardzania
- Pochłaniacz pyłu przy stole
- Żele, akryle, monomery, lakiery hybrydowe, primery
- Aceton, cleanery, środki do dezynfekcji, sterylizator
Typowe zagrożenia
- 01
Uczulenie na metakrylany
Źródło zagrożenia: Kontakt skóry z nieutwardzonym żelem, akrylem lub lakierem hybrydowym, także z pyłem po piłowaniu.
Możliwe skutki: Alergiczne zapalenie skóry dłoni i palców, czasem astma; uczulenie zwykle pozostaje na stałe.
Przykładowe środki:
- Rękawice nitrylowe, zmieniane po zabrudzeniu preparatem.
- Unikanie kontaktu skóry z nieutwardzonym materiałem, także przy czyszczeniu pędzli.
- Pojemniki zamykane zaraz po użyciu.
- 02
Pył z piłowania i frezowania
Źródło zagrożenia: Frezowanie i piłowanie utwardzonego żelu, akrylu i płytki paznokcia.
Możliwe skutki: Podrażnienie oczu i dróg oddechowych, uczulenie, zakażenia grzybicze.
Przykładowe środki:
- Pochłaniacz pyłu przy stole, regularnie czyszczony.
- Półmaska przeciwpyłowa i okulary przy frezowaniu.
- 03
Opary rozpuszczalników i monomerów
Źródło zagrożenia: Aceton, cleanery, monomery do akrylu, otwarte pojemniki na stole.
Możliwe skutki: Bóle i zawroty głowy, podrażnienie oczu i dróg oddechowych.
Przykładowe środki:
- Wentylacja pomieszczenia i miejscowy wyciąg przy stole.
- Małe ilości preparatów na stole, waciki wyrzucane do zamykanego kosza.
- 04
Pożar
Źródło zagrożenia: Aceton i inne łatwopalne preparaty, zapasy w salonie, nagrzewające się urządzenia.
Możliwe skutki: Pożar, oparzenia.
Przykładowe środki:
- Zapasy preparatów łatwopalnych w zamkniętej szafce, z dala od źródeł ciepła.
- Gaśnica dostępna w salonie.
- 05
Wymuszona pozycja i obciążenie wzroku
Źródło zagrożenia: Wiele godzin w pochyleniu nad dłonią klienta, precyzyjna praca z bliska.
Możliwe skutki: Bóle karku, barków i kręgosłupa, zmęczenie oczu.
Przykładowe środki:
- Krzesło z regulacją i oparciem, podpórka pod dłoń klienta, dobre oświetlenie.
- Przerwy między klientami.
- 06
Powtarzalne ruchy dłoni
Źródło zagrożenia: Długie trzymanie frezarki i pilnika, drgania rękojeści.
Możliwe skutki: Bóle nadgarstka i palców, przeciążenia ścięgien.
Przykładowe środki:
- Lekka frezarka o niskim poziomie drgań, ostre frezy.
- Wizyty rozplanowane tak, by przeplatać różne czynności.
- 07
Skaleczenia i czynniki biologiczne
Źródło zagrożenia: Frezy i cążki przy usuwaniu skórek, paznokcie klientów z infekcją.
Możliwe skutki: Skaleczenia, zakażenia grzybicze i bakteryjne, zakażenia przenoszone przez krew.
Przykładowe środki:
- Sterylizacja narzędzi wielokrotnego użytku, pilniki jednorazowe.
- Rękawice, a przy widocznej infekcji odmowa zabiegu.
Środki ochrony indywidualnej
- Rękawice jednorazowe nitrylowe
- Półmaska przeciwpyłowa przy frezowaniu
- Okulary ochronne przy frezowaniu
Badania, szkolenia i organizacja pracy
- Badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne (art. 229 KP); w skierowaniu opisuje się kontakt z substancjami uczulającymi, pył i opary.
- Instruktaż stanowiskowy: praca bez kontaktu skóry z nieutwardzonym materiałem, obsługa frezarki i pochłaniacza, postępowanie z preparatami łatwopalnymi.
- Karty charakterystyki żeli, akryli i rozpuszczalników przechowuje się w salonie.
- Zmiany na skórze dłoni zgłasza się od razu; szybka reakcja ogranicza dalsze narażenie.
Na co zwrócić uwagę
- Dla pracownicy w ciąży część preparatów może zawierać substancje, przy których praca jest wzbroniona; sprawdza się karty charakterystyki i wykaz prac wzbronionych kobietom w ciąży.
- Zapylenie i stężenie par rozpuszczalników to czynniki, które mogą wymagać pomiaru; w dokumentacji pozostają „do pomiaru”, dopóki nie ma wyniku.
Karta oceny ryzyka dla tego stanowiska
Dokumentacja przygotowana w formularzu zawiera osobną kartę oceny ryzyka dla każdego stanowiska: opis stanowiska, zagrożenia z ich źródłami i możliwymi skutkami, stosowane środki, wstępny poziom ryzyka oraz działania do wykonania. Typowe stanowiska branży są w formularzu już zaproponowane: można zmienić ich nazwy albo dodać własne stanowisko na wzór podobnego z listy, a potem sprawdzić każdą odpowiedź.
Ocena ryzyka dla branży: Salon fryzjerski i kosmetyczny.
Warto przeczytać
Pytania i odpowiedzi
Dlaczego uczulenie na metakrylany jest tak ważne w ocenie?
Bo uczulenie zwykle pozostaje na stałe i może utrudnić dalszą pracę w zawodzie. Ocena powinna opisać, jak ogranicza się kontakt skóry z nieutwardzonym materiałem: rękawice, technika pracy, czystość stołu i narzędzi.
Czy pochłaniacz pyłu jest potrzebny?
Pył z frezowania żelu i akrylu dostaje się do dróg oddechowych i oczu. Pochłaniacz przy stole ogranicza narażenie u źródła; półmaska i okulary są tylko uzupełnieniem.
Czy aceton w salonie to zagrożenie pożarowe?
Tak, aceton i wiele zmywaczy to ciecze łatwopalne. Zapas przechowuje się w małych ilościach, w zamkniętej szafce, z dala od źródeł ciepła, a w salonie jest gaśnica i osoba wyznaczona do działań przeciwpożarowych.
Czy stylistka paznokci musi mieć badania okresowe?
Tak. Jak każdy pracownik, przechodzi badania wstępne przed rozpoczęciem pracy, okresowe w terminie wskazanym przez lekarza i kontrolne po dłuższej niezdolności do pracy z powodu choroby. Lekarz wyznacza termin na podstawie skierowania, w którym pracodawca opisuje narażenie.
Przepisy i źródła
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
- Ustawa z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach (dostęp: 4 listopada 2026)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią (dostęp: 4 listopada 2026)
Przy każdym źródle podano datę odczytu. Przepisy się zmieniają: zawsze warto sprawdzić tekst aktualnie obowiązujący.
Ta strona ma charakter informacyjny: nie jest oceną ryzyka przeprowadzoną w konkretnej firmie ani indywidualną poradą specjalisty ds. BHP lub lekarza medycyny pracy.