- Ocenę ryzyka zawodowego dokumentuje się dla każdego stanowiska pracy, także wtedy, gdy pracuje na nim jedna osoba.
- Typowe zagrożenia na tym stanowisku: rozerwanie opony przy pompowaniu; montażownica i wyważarka; pojazd na podnośniku.
- Pracodawca informuje pracowników o ryzyku zawodowym związanym z wykonywaną pracą oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami (art. 226 Kodeksu pracy).
- Poniższy opis jest punktem wyjścia: ocenę przeprowadza się dla konkretnego stanowiska w danej firmie i dla osób, które na nim pracują.
Zadania na stanowisku
- Demontaż i montaż kół, zdejmowanie i zakładanie opon na montażownicy.
- Wyważanie kół i kontrola ciśnienia.
- Naprawa przebitych opon i dętek.
- Pompowanie opon, w tym w klatce zabezpieczającej, jeśli warsztat obsługuje duże koła.
- Przenoszenie i układanie kół w przechowalni.
- Przyjmowanie klientów w sezonie.
Maszyny, narzędzia i substancje
- Montażownica do opon, wyważarka
- Podnośnik i podnośnik przenośny, podstawki
- Klucz pneumatyczny, sprężarka, pistolet do pompowania z manometrem
- Klatka zabezpieczająca do pompowania opon
- Szlifierka do szorstkowania, kleje i łatki do napraw
- Wózek do kół, regały przechowalni
Typowe zagrożenia
- 01
Rozerwanie opony przy pompowaniu
Źródło zagrożenia: Pompowanie uszkodzonej opony, zbyt wysokie ciśnienie, koła z obręczami dzielonymi, osadzanie stopki opony na obręczy.
Możliwe skutki: Ciężkie urazy twarzy, klatki piersiowej i kończyn, uszkodzenie słuchu.
Przykładowe środki:
- Pompowanie dużych opon i kół z obręczami dzielonymi w klatce zabezpieczającej.
- Pistolet z manometrem i ogranicznikiem ciśnienia; stanie z boku koła, nie nad oponą.
- Oględziny opony i obręczy przed pompowaniem.
- 02
Montażownica i wyważarka
Źródło zagrożenia: Ruchome ramię montażownicy, łyżka montażowa, wirujące koło na wyważarce.
Możliwe skutki: Zmiażdżenia palców, uderzenia, urazy dłoni.
Przykładowe środki:
- Osłona wyważarki opuszczana przed uruchomieniem.
- Trzymanie rąk poza strefą ruchomego ramienia i obsługa według instrukcji.
- Przeglądy maszyn i sprawne pedały sterujące.
- 03
Pojazd na podnośniku
Źródło zagrożenia: Niewłaściwie ustawione punkty podparcia, praca przy kołach pojazdu uniesionego podnośnikiem przenośnym.
Możliwe skutki: Przygniecenie, ciężkie urazy.
Przykładowe środki:
- Punkty podparcia według instrukcji producenta pojazdu.
- Podstawki pod pojazd uniesiony podnośnikiem przenośnym.
- 04
Ręczne przenoszenie kół
Źródło zagrożenia: Zdejmowanie, toczenie, podnoszenie i układanie kół na regałach, zwłaszcza w sezonie.
Możliwe skutki: Bóle i urazy kręgosłupa, barków i nadgarstków.
Przykładowe środki:
- Wózek do kół i podnośnik do montażu ciężkich kół.
- Cięższe koła na dolnych półkach regałów.
- Przerwy i zmiana zadań w szczycie sezonu.
- 05
Hałas i drgania
Źródło zagrożenia: Klucze pneumatyczne, sprężarka, wypuszczanie powietrza z opon.
Możliwe skutki: Uszkodzenie słuchu, dolegliwości dłoni przy długiej pracy narzędziami udarowymi.
Przykładowe środki:
- Pomiar hałasu; do czasu jego wykonania czynnik jest oznaczony jako „do pomiaru”.
- Ochronniki słuchu i narzędzia w dobrym stanie, o niższym poziomie drgań.
- 06
Kleje i środki do napraw opon
Źródło zagrożenia: Kleje do łatek i środki do czyszczenia wnętrza opony, zwykle z rozpuszczalnikami.
Możliwe skutki: Zawroty i bóle głowy, podrażnienia skóry, pożar.
Przykładowe środki:
- Praca w wentylowanym miejscu, zamknięte pojemniki i brak źródeł zapłonu w pobliżu.
- Rękawice dobrane według karty charakterystyki.
- 07
Pył gumy przy szorstkowaniu
Źródło zagrożenia: Szlifowanie wnętrza opony przed klejeniem łatki.
Możliwe skutki: Podrażnienie dróg oddechowych i oczu.
Przykładowe środki:
- Okulary i półmaska przeciwpyłowa.
- Sprzątanie pyłu odkurzaczem.
- 08
Pośpiech w sezonie
Źródło zagrożenia: Kolejki klientów, długie godziny pracy, nowi pracownicy sezonowi.
Możliwe skutki: Zmęczenie, błędy przy dokręcaniu kół, wypadki.
Przykładowe środki:
- Zapisy na godziny i plan obsady przed sezonem.
- Szkolenie wstępne (instruktaż ogólny i stanowiskowy) pracowników sezonowych przed dopuszczeniem do pracy.
- Dokręcanie kół kluczem dynamometrycznym.
Środki ochrony indywidualnej
- Obuwie robocze z podnoskiem
- Rękawice robocze
- Okulary ochronne
- Ochronniki słuchu
- Półmaska przeciwpyłowa przy szorstkowaniu
Badania, szkolenia i organizacja pracy
- W skierowaniu na badania lekarskie pracodawca wskazuje hałas, dźwiganie i substancje; zakres badań ustala lekarz medycyny pracy.
- Instruktaż stanowiskowy obejmuje bezpieczne pompowanie oraz obsługę montażownicy, wyważarki i podnośnika.
- Przy maszynach są instrukcje bezpiecznej obsługi, a klatka do pompowania ma stałe miejsce przy stanowisku.
Na co zwrócić uwagę
- 01
Opony ciężarowe i rolnicze wymagają dodatkowych środków
Klatki, większych podnośników, pracy we dwie osoby.
- 02
Młodociani
Część prac przy maszynach i z ciężkimi kołami jest im wzbroniona albo dozwolona tylko w ramach nauki zawodu.
Karta oceny ryzyka dla tego stanowiska
Dokumentacja przygotowana w formularzu zawiera osobną kartę oceny ryzyka dla każdego stanowiska: opis stanowiska, zagrożenia z ich źródłami i możliwymi skutkami, stosowane środki, wstępny poziom ryzyka oraz działania do wykonania. Typowe stanowiska branży są w formularzu już zaproponowane: można zmienić ich nazwy albo dodać własne stanowisko na wzór podobnego z listy, a potem sprawdzić każdą odpowiedź.
Ocena ryzyka dla branży: Warsztat samochodowy.
Warto przeczytać
Pytania i odpowiedzi
Kiedy pompować opony w klatce?
Przy oponach ciężarowych i kołach z obręczami dzielonymi klatka jest podstawowym środkiem chroniącym przed skutkami rozerwania opony. Ocena ryzyka powinna wskazać, które koła pompuje się w klatce i kto może to robić.
Jak w ocenie ryzyka ująć szczyt sezonu?
Opisuje się go przy zagrożeniach, na które wpływa: dźwiganiu, zmęczeniu i pośpiechu. Środki są głównie organizacyjne: zapisy na godziny, dodatkowe osoby, przerwy i krótsze zmiany.
Czy pracownik sezonowy potrzebuje pełnego szkolenia?
Tak. Krótka umowa nie zwalnia ze szkolenia wstępnego: nowo przyjęty pracownik sezonowy przechodzi instruktaż ogólny i stanowiskowy, zanim zacznie pracę.
Czy hałas klucza pneumatycznego wymaga pomiaru?
Hałas ocenia się na podstawie pomiaru, bo obowiązują dla niego najwyższe dopuszczalne natężenia. Wynik zależy od narzędzi i czasu pracy, więc nie da się go założyć z góry.
Przepisy i źródła
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych oraz innych pracach związanych z wysiłkiem fizycznym (dostęp: 4 listopada 2026)
Przy każdym źródle podano datę odczytu. Przepisy się zmieniają: zawsze warto sprawdzić tekst aktualnie obowiązujący.
Ta strona ma charakter informacyjny: nie jest oceną ryzyka przeprowadzoną w konkretnej firmie ani indywidualną poradą specjalisty ds. BHP lub lekarza medycyny pracy.