Praca zdalna: ocena ryzyka, informacja i oświadczenie pracownika

Praca zdalna to praca wykonywana całkowicie lub częściowo w miejscu wskazanym przez pracownika i każdorazowo uzgodnionym z pracodawcą, w tym pod adresem zamieszkania pracownika, w szczególności z wykorzystaniem środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość. Kodeks pracy opisuje ją w osobnym rozdziale, a sprawy BHP reguluje art. 67³¹ KP.

Pracodawca nadal odpowiada za bezpieczeństwo i higienę pracy, ale miejsce wybiera i urządza pracownik. Dlatego część obowiązków z działu dziesiątego Kodeksu pracy nie ma tu zastosowania; wyłączenia wymienia art. 67³¹ KP. Pozostają obowiązki, które da się wykonać na odległość: ocena ryzyka, informacja, szkolenie, badania lekarskie, ustalanie okoliczności i przyczyn wypadków.

Obowiązki BHP dotyczą także okazjonalnej pracy zdalnej, wykonywanej na wniosek pracownika w wymiarze do 24 dni w roku kalendarzowym. Jeśli pracownik księgowości pracuje z domu tylko kilka dni w roku, ocena, informacja i oświadczenie są potrzebne tak samo.

Kodeks pracy nie dopuszcza pracy zdalnej przy niektórych rodzajach prac, między innymi:

• przy pracach szczególnie niebezpiecznych;
• przy pracach z czynnikami chemicznymi stwarzającymi zagrożenie;
• przy pracach związanych ze stosowaniem lub wydzielaniem się szkodliwych czynników biologicznych, substancji radioaktywnych oraz substancji lub mieszanin o uciążliwym zapachu;
• przy pracach powodujących intensywne brudzenie.

Pełny katalog zawiera art. 67³¹ KP. W małych firmach praca zdalna dotyczy więc przede wszystkim stanowisk biurowych: księgowości, obsługi klienta przez telefon i e-mail, przygotowywania ofert w biurze nieruchomości, administracji i zamówień w sklepie, aptece czy warsztacie. Kucharz, fryzjer, mechanik czy magazynier wykonują pracę, której z natury nie da się przenieść do domu.

Ocena ryzyka zawodowego przy pracy zdalnej uwzględnia w szczególności wpływ tej pracy na:

• 01

  Wzrok

  Wiele godzin przy monitorze, oświetlenie, odblaski od okna, brak przerw.

• 02

  Układ mięśniowo-szkieletowy

  Krzesło, wysokość stołu, ustawienie monitora i klawiatury, praca na samym laptopie przy kuchennym stole.

• 03

  Uwarunkowania psychospołeczne

  Praca w izolacji, zacieranie się granicy między pracą a domem, odbieranie wiadomości po godzinach, słabszy kontakt z zespołem.

Do tego dochodzą zagrożenia typowe dla domu: przedłużacze i rozgałęźniki, kable na podłodze, mikroklimat w pomieszczeniu. Pracodawca ich nie kontroluje na co dzień, ale może je opisać i dać wskazówki, jak ich unikać.

Kodeks pracy pozwala sporządzić uniwersalną ocenę ryzyka dla grupy podobnych stanowisk pracy zdalnej, na przykład dla wszystkich pracowników biura, którzy pracują z domu w ten sam sposób. W dokumentacji oceny ryzyka praca zdalna może mieć osobną kartę stanowiska. Wymagania dotyczące pracy przy monitorze opisuje rozporządzenie o stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe; więcej w opisie zagrożenia praca przy monitorze.

Małe biuro rachunkowe zatrudnia księgową, która dwa dni w tygodniu pracuje z domu na służbowym laptopie. Ocena ryzyka dla jej stanowiska pracy zdalnej może wyglądać tak:

• Zagrożenie

  Zmęczenie wzroku

  Skąd się bierze: wiele godzin przy małym ekranie laptopa

  Środki: zewnętrzny monitor lub podstawka pod laptop, przerwy od ekranu, okulary korygujące, jeśli badanie wykaże taką potrzebę

• Zagrożenie

  Bóle kręgosłupa, szyi i nadgarstków

  Skąd się bierze: praca przy kuchennym stole, krzesło bez regulacji

  Środki: wskazówki ergonomiczne w informacji, zewnętrzna klawiatura i mysz

• Zagrożenie

  Przeciążenie i izolacja

  Skąd się bierze: wiadomości od klientów wieczorem, mało kontaktu z zespołem

  Środki: ustalone godziny dostępności, stały termin rozmowy z przełożonym

• Zagrożenie

  Porażenie prądem, potknięcie

  Skąd się bierze: przedłużacze i kable na podłodze

  Środki: wskazówki w informacji, sprawny sprzęt służbowy, prowadzenie kabli przy ścianie

Takie zestawienie mieści się na jednej karcie. Na jego podstawie powstaje informacja dla pracownika; po jej przeczytaniu pracownik wie, na co zwrócić uwagę, zanim złoży oświadczenie.

Na podstawie oceny pracodawca przygotowuje informację, która zawiera:

• 01

  Zasady i sposoby właściwej organizacji stanowiska pracy zdalnej, z uwzględnieniem wymagań ergonomii.

• 02

  Zasady bezpiecznego i higienicznego wykonywania pracy zdalnej.

• 03

  Czynności do wykonania po zakończeniu pracy zdalnej.

• 04

  Zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi.

Im bardziej praktyczna informacja, tym lepiej. Zamiast ogólnych formuł warto napisać na przykład: górna krawędź ekranu mniej więcej na wysokości oczu, laptop podłączony do zewnętrznej klawiatury i myszy, krótka przerwa od ekranu co jakiś czas, przedłużacz bez widocznych uszkodzeń i nieprzeciążony, po pracy wyłączenie sprzętu i zamknięcie programów służbowych. W części o sytuacjach awaryjnych: kogo zawiadomić o wypadku, jak skontaktować się z przełożonym, co zrobić przy awarii sprzętu.

Pracownik sam organizuje stanowisko w domu, z uwzględnieniem wymagań ergonomii, i przestrzega zasad z informacji.

Zanim pracownik zacznie pracę zdalną:

• w oświadczeniu, w postaci papierowej lub elektronicznej, potwierdza zapoznanie się z oceną ryzyka zawodowego i z informacją o zasadach bezpiecznej pracy zdalnej oraz zobowiązuje się do ich przestrzegania;
• składa oświadczenie, w postaci papierowej lub elektronicznej, że na stanowisku pracy zdalnej, w miejscu wskazanym przez niego i uzgodnionym z pracodawcą, zapewnione są bezpieczne i higieniczne warunki pracy.

Dopuszczenie do pracy zdalnej zależy od złożenia tego oświadczenia. Jeśli pracownik nie może go złożyć, bo w domu nie ma warunków do bezpiecznej pracy, pracuje w siedzibie firmy. Oświadczenie i potwierdzenie warto przechowywać w aktach osobowych pracownika. Jeśli pracownik zmienia miejsce pracy zdalnej, na przykład przenosi się do innego mieszkania, oświadczenie warto odnowić.

Pracodawca ma prawo przeprowadzić kontrolę w zakresie BHP w miejscu wykonywania pracy zdalnej, w porozumieniu z pracownikiem i w godzinach jego pracy. Zasady takich kontroli, podobnie jak inne zasady pracy zdalnej, w małej firmie opisuje się zwykle w regulaminie pracy zdalnej albo w porozumieniu z pracownikiem.

Wypadek podczas pracy zdalnej wyjaśnia się według zwykłych zasad: zespół powypadkowy ustala okoliczności i przyczyny zdarzenia. Oględziny miejsca wypadku odbywają się w terminie uzgodnionym z pracownikiem, a zespół może od nich odstąpić, jeśli okoliczności i przyczyny wypadku nie budzą jego wątpliwości. Zasady opisuje poradnik wypadek przy pracy.

Pracownik zdalny przechodzi szkolenia BHP i badania lekarskie tak samo jak pozostali pracownicy. W skierowaniu na badania warto wpisać pracę przy monitorze ekranowym.

Ocenę i informację przegląda się, gdy zmienia się sposób pracy, sprzęt albo pojawiają się sygnały o dolegliwościach, na przykład bólach kręgosłupa czy zmęczeniu wzroku. O innych sytuacjach, w których aktualizuje się dokumentację, mówi poradnik aktualizacja oceny ryzyka.

• ZagrożeniePraca przy monitorze: stanowisko, przerwy i okulary
• ZagrożenieStres w pracy: obciążenie psychiczne w małej firmie
• PoradnikInformowanie pracowników o ryzyku zawodowym: co, kiedy i jak
• PoradnikAktualizacja oceny ryzyka zawodowego: kiedy i jak ją przeprowadzić
• BranżaBiuro
• StronaPracownik biurowy
• BranżaBiuro nieruchomości

Zobacz też: Wszystkie poradniki

• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (dostęp: 4 listopada 2026)
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (dostęp: 4 listopada 2026)

Przy każdym źródle podano datę odczytu. Przepisy się zmieniają: zawsze warto sprawdzić tekst aktualnie obowiązujący.

Ta strona ma charakter informacyjny: nie jest oceną ryzyka przeprowadzoną w konkretnej firmie ani indywidualną poradą specjalisty ds. BHP lub lekarza medycyny pracy.