- Rozporządzenie o stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe dotyczy pracowników, którzy używają monitora co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy.
- Pracodawca przeplata pracę przy monitorze innymi zajęciami albo zapewnia przerwę wliczaną do czasu pracy, co najmniej 5 minut po każdej godzinie pracy przy monitorze.
- Gdy badania lekarskie wykażą taką potrzebę, pracodawca zapewnia okulary korygujące wzrok do pracy przy monitorze.
- Stanowisko urządza się ergonomicznie: monitor, klawiatura, stół, krzesło i oświetlenie muszą spełniać minimalne wymagania określone w załączniku do rozporządzenia.
- Praca zdalna wymaga oceny ryzyka uwzględniającej jej warunki, informacji dla pracownika i jego oświadczenia (art. 67³¹ KP).
Czym jest to zagrożenie i kogo dotyczy
Długotrwała praca przy monitorze rzadko prowadzi do poważnych chorób, ale jest częstym źródłem dolegliwości: zmęczenia wzroku (pieczenie, łzawienie, zamazane widzenie, bóle głowy), bólów karku, barków, pleców i nadgarstków wynikających ze statycznej pozycji i pracy z klawiaturą i myszą oraz zmęczenia psychicznego wywołanego długotrwałą koncentracją. Liczy się całe stanowisko: monitor, klawiatura, oprogramowanie, stół, krzesło, oświetlenie i otoczenie.
- Branża
Biuro
Typowa praca przy monitorze: księgowość, korespondencja, obsługa systemów: często przez większość dnia
- Branża
Biuro nieruchomości
Typowa praca przy monitorze: ogłoszenia, umowy, korespondencja między spotkaniami w terenie
- Branża
Apteka
Typowa praca przy monitorze: system apteczny przy wydawaniu leków, zamówienia
- Branża
Sklep i sklep spożywczy
Typowa praca przy monitorze: zamówienia i rozliczenia na zapleczu; kasa rejestrująca nie podlega przepisom o monitorach
- Branża
Warsztat samochodowy
Typowa praca przy monitorze: przyjmowanie zleceń, kosztorysy, komputer diagnostyczny
- Branża
Magazyn i transport
Typowa praca przy monitorze: system magazynowy, planowanie tras i dostaw
- Branża
Restauracja, salon, piekarnia
Typowa praca przy monitorze: rezerwacje, zamówienia, rozliczenia właściciela lub recepcji
- Branża
Firma sprzątająca, remonty
Typowa praca przy monitorze: koordynacja zleceń, kosztorysy
W małych firmach typowa jest praca mieszana: ktoś obsługuje klientów, a w przerwach siada do komputera. Dla oceny liczą się rzeczywiste godziny przy monitorze, a nie nazwa stanowiska.
Co mówią przepisy
Podstawą jest rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe.
- 01
Kogo dotyczy
Pracowników, którzy używają monitora ekranowego co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy. Przepisów nie stosuje się m.in. do kas rejestrujących, kalkulatorów i innych urządzeń z małym wyświetlaczem.
- 02
Przerwy
Pracodawca łączy przemiennie pracę przy monitorze z innymi pracami, które nie obciążają wzroku i są wykonywane w innej pozycji ciała, trwającymi co najmniej 5 minut po każdej godzinie pracy przy monitorze. Gdy to niemożliwe, pracownikowi przysługuje 5-minutowa przerwa po każdej godzinie, wliczana do czasu pracy. Niezależnie od tego obowiązuje przerwa z art. 134 KP.
- 03
Okulary
Pracodawca zapewnia okulary korygujące wzrok, jeśli badania lekarskie przeprowadzone w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej wykażą, że są potrzebne przy pracy z monitorem.
- 04
Stanowisko
Załącznik do rozporządzenia określa minimalne wymagania dla monitora, klawiatury, stołu, krzesła i otoczenia stanowiska.
- 05
Badania lekarskie
Wstępne, okresowe i kontrolne (art. 229 KP); w skierowaniu zaznacza się pracę przy monitorze.
- 06
Praca zdalna
Osobne wymagania wynikają z art. 67³¹ KP (opisane niżej).
Jak ocenić: godziny, stanowisko, organizacja
Przy pracy z monitorem zwykle nie są potrzebne pomiary czynników szkodliwych; wystarczy uporządkowany przegląd, który pracodawca lub osoba wykonująca zadania służby BHP może przeprowadzić samodzielnie.
- 01
Godziny
Dla każdego stanowiska oszacować, ile czasu dziennie pracownik spędza przy monitorze, i zaznaczyć, kto przekracza połowę dobowego wymiaru czasu pracy.
- 02
Stanowisko
Sprawdzić każde według listy poniżej.
- 03
Organizacja
Czy przerwy są wykorzystywane, czy praca jest przeplatana innymi zajęciami, czy laptop służy jako stałe stanowisko.
- 04
Pracownicy
Zapytać o dolegliwości wzroku, karku i nadgarstków.
- Element
Monitor
Na co zwrócić uwagę: obraz stabilny, regulowana jasność i kontrast, możliwość pochylenia i obrotu, brak odbić; ekran na wprost pracownika, górna krawędź mniej więcej na wysokości oczu, wygodna odległość od oczu
- Element
Klawiatura i mysz
Na co zwrócić uwagę: oddzielna klawiatura z możliwością pochylenia, miejsce na oparcie nadgarstków lub przedramion, mysz na tej samej wysokości
- Element
Stół
Na co zwrócić uwagę: wystarczająca powierzchnia, matowy blat, miejsce na nogi
- Element
Krzesło
Na co zwrócić uwagę: stabilne, z regulacją wysokości siedziska i oparcia, obrotowe
- Element
Podnóżek
Na co zwrócić uwagę: gdy pracownik nie opiera swobodnie stóp o podłogę
- Element
Laptop
Na co zwrócić uwagę: przy dłuższej pracy oddzielna klawiatura, mysz i podstawka pod ekran
- Element
Otoczenie
Na co zwrócić uwagę: oświetlenie bez olśnień, monitor ustawiony bokiem do okna, żaluzje lub zasłony, odpowiedni mikroklimat i niski hałas
Ciężkość skutków ocenia się zwykle jako niewielką, a przy przewlekłych dolegliwościach kręgosłupa i nadgarstków jako znaczną. Prawdopodobieństwo zależy od czasu pracy i stanu stanowiska. Gdy są wątpliwości co do oświetlenia, można zlecić pomiar natężenia oświetlenia.
Typowe środki
- 01
Stanowisko
Regulowane krzesło ustawione pod konkretną osobę, monitor na właściwej wysokości lub na podstawce, zewnętrzna klawiatura i mysz do laptopa, podnóżek, uchwyt na dokumenty.
- 02
Światło
Monitor ustawiony prostopadle do okna, żaluzje, oprawy oświetleniowe niedające odbić na ekranie.
- 03
Organizacja
Przeplatanie pracy przy monitorze innymi zajęciami, przerwy faktycznie wykorzystywane, ograniczenie pracy na samym laptopie.
- 04
Szkolenie
W instruktażu stanowiskowym, jak ustawić krzesło, monitor i klawiaturę oraz jak dbać o wzrok.
- 05
Badania i okulary
Badania z informacją o pracy przy monitorze w skierowaniu; okulary korygujące, gdy lekarz uzna je za potrzebne.
- 06
Przy kasie i ladzie
Choć kasa rejestrująca nie podlega temu rozporządzeniu, ekran ustawia się bez odbić, a stanowisko ocenia się pod kątem ruchów powtarzalnych.
Praca zdalna przy komputerze
Pracownik zdalny korzysta z monitora w domu, na stanowisku, które pracodawca zna zwykle tylko z opisu. Kodeks pracy wymaga w tej sytuacji oceny ryzyka zawodowego, która uwzględnia wpływ pracy zdalnej na wzrok, układ mięśniowo-szkieletowy i uwarunkowania psychospołeczne (art. 67³¹ KP). Na jej podstawie pracodawca przygotowuje informację obejmującą:
- 01
Zasady i sposoby właściwej organizacji stanowiska pracy zdalnej, z uwzględnieniem wymagań ergonomii.
- 02
Zasady bezpiecznego i higienicznego wykonywania pracy zdalnej.
- 03
Czynności do wykonania po zakończeniu pracy zdalnej.
- 04
Zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia.
Pracownik potwierdza zapoznanie się z oceną ryzyka i z informacją w oświadczeniu, w postaci papierowej lub elektronicznej. Więcej w poradniku o ocenie ryzyka przy pracy zdalnej.
Jak to zagrożenie trafia do dokumentacji
W karcie oceny ryzyka praca przy monitorze pojawia się przy stanowiskach, na których występuje, z opisem źródła („praca przy komputerze przez większość dnia: księgowość, korespondencja”), możliwymi skutkami (zmęczenie wzroku, bóle karku, pleców i nadgarstków), stosowanymi środkami, ciężkością, prawdopodobieństwem i poziomem ryzyka.
Braki trafiają do planu działań, np. zakup krzesła z regulacją i podstawki pod laptop albo przestawienie biurka względem okna, z osobą odpowiedzialną i terminem. Jeśli w firmie jest praca zdalna, dokumentacja zawiera załącznik z informacją dla pracy zdalnej i miejscem na oświadczenie pracownika. Całość pracodawca sprawdza i zatwierdza po konsultacjach z pracownikami.
Warto przeczytać
- PoradnikPraca zdalna: ocena ryzyka, informacja i oświadczenie pracownika
- ZagrożenieRuchy powtarzalne i wymuszona pozycja: dłonie, nadgarstki, barki
- ZagrożenieStres w pracy: obciążenie psychiczne w małej firmie
- StronaPracownik biurowy
- StronaKsięgowy
- BranżaBiuro
- BranżaBiuro nieruchomości
- BranżaApteka
Zobacz też: Wszystkie zagrożenia
Pytania i odpowiedzi
Od ilu godzin pracy przy komputerze stosuje się przepisy o monitorach?
Od połowy dobowego wymiaru czasu pracy. Przy ośmiogodzinnym dniu pracy oznacza to co najmniej 4 godziny dziennie przy monitorze. Przy krótszej pracy przy komputerze stanowisko i tak warto urządzić według tych samych zasad, a zagrożenie ocenia się jak każde inne.
Czy przerwa przy monitorze wlicza się do czasu pracy?
Tak. Gdy pracy przy monitorze nie da się przeplatać innymi zajęciami, pracownikowi przysługuje przerwa co najmniej 5 minut po każdej godzinie, wliczana do czasu pracy. Przysługuje ona niezależnie od przerwy z art. 134 KP.
Czy pracodawca musi kupić pracownikowi okulary?
Musi zapewnić okulary korygujące wzrok, jeśli badanie lekarskie wykaże, że są potrzebne przy pracy z monitorem. Chodzi o okulary do tej pracy, zalecone przez lekarza, a nie o dowolne okulary pracownika.
Czy kasjer przy kasie fiskalnej jest objęty tymi przepisami?
Nie, kasy rejestrujące są wyłączone z rozporządzenia o monitorach ekranowych. Stanowisko kasjera ocenia się jednak pod kątem innych zagrożeń, zwłaszcza ruchów powtarzalnych, pozycji ciała i kontaktu z klientami.
Czy przy pracy zdalnej trzeba osobnej oceny ryzyka?
Tak. Kodeks pracy wymaga oceny ryzyka uwzględniającej warunki pracy zdalnej, informacji dla pracownika o zasadach bezpiecznej pracy i jego oświadczenia, że się z nimi zapoznał (art. 67³¹ KP).
Przepisy i źródła
- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (dostęp: 4 listopada 2026)
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
Przy każdym źródle podano datę odczytu. Przepisy się zmieniają: zawsze warto sprawdzić tekst aktualnie obowiązujący.
Ta strona ma charakter informacyjny: nie jest oceną ryzyka przeprowadzoną w konkretnej firmie ani indywidualną poradą specjalisty ds. BHP lub lekarza medycyny pracy.