- Ocenę ryzyka zawodowego dokumentuje się dla każdego stanowiska pracy, także wtedy, gdy pracuje na nim jedna osoba.
- Typowe zagrożenia na tym stanowisku: obciążenie wzroku; obciążenie kręgosłupa i karku; przeciążenie nadgarstków.
- Pracodawca informuje pracowników o ryzyku zawodowym związanym z wykonywaną pracą oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami (art. 226 Kodeksu pracy).
- Poniższy opis jest punktem wyjścia: ocenę przeprowadza się dla konkretnego stanowiska w danej firmie i dla osób, które na nim pracują.
Zadania na stanowisku
- Księgowanie dokumentów i praca w programach finansowo-księgowych.
- Przygotowanie deklaracji, sprawozdań i rozliczeń w terminach.
- Kontakt z klientami lub działami firmy, rozmowy telefoniczne i wideo.
- Skanowanie, porządkowanie i archiwizacja dokumentów.
- Praca w biurze lub zdalnie, w zależności od ustaleń.
Maszyny, narzędzia i substancje
- Komputer z jednym lub dwoma monitorami, klawiatura, mysz
- Kalkulator, skaner, drukarka
- Biurko i krzesło z regulacją
- Szafy i regały archiwalne, pudła z dokumentami, drabinka
Typowe zagrożenia
- 01
Obciążenie wzroku
Źródło zagrożenia: Wielogodzinna praca z liczbami na ekranie, często na dwóch monitorach, oraz z drobnym drukiem dokumentów.
Możliwe skutki: Zmęczenie i suchość oczu, bóle głowy, gorsza ostrość widzenia pod koniec dnia.
Przykładowe środki:
- Dwa monitory na tej samej wysokości, główny na wprost.
- Oświetlenie bez odblasków i lampka do pracy z dokumentami papierowymi.
- Przerwy w pracy przy monitorze i okulary korygujące, jeśli zaleci je lekarz.
- 02
Obciążenie kręgosłupa i karku
Źródło zagrożenia: Długie siedzenie, obracanie głowy między monitorami a dokumentami, praca na samym laptopie.
Możliwe skutki: Bóle szyi, barków i odcinka lędźwiowego.
Przykładowe środki:
- Krzesło z regulacją i podparciem lędźwiowym.
- Uchwyt na dokumenty obok monitora.
- Osobny monitor i klawiatura przy pracy na laptopie.
- 03
Przeciążenie nadgarstków
Źródło zagrożenia: Intensywne wprowadzanie danych z klawiatury numerycznej i praca myszą przez cały dzień.
Możliwe skutki: Ból i drętwienie dłoni, zespół cieśni nadgarstka.
Przykładowe środki:
- Klawiatura z blokiem numerycznym lub osobna klawiatura numeryczna.
- Podparcie przedramion i przerwy.
- 04
Presja terminów i stres
Źródło zagrożenia: Kumulacja terminów ustawowych, nadgodziny w okresach rozliczeń, odpowiedzialność za błędy, częste zmiany przepisów.
Możliwe skutki: Przewlekłe zmęczenie, zaburzenia snu, drażliwość, wypalenie zawodowe.
Przykładowe środki:
- Planowanie pracy z wyprzedzeniem i rozłożenie zadań na cały miesiąc.
- Kontrola nadgodzin w okresach szczytu.
- Zastępstwa na wypadek nieobecności.
- 05
Prace w archiwum
Źródło zagrożenia: Przenoszenie pudeł z dokumentami, sięganie na wysokie półki, wchodzenie na krzesło.
Możliwe skutki: Upadki, bóle pleców, przygniecenie przez przewracający się regał.
Przykładowe środki:
- Stabilna drabinka i regały przytwierdzone do ściany.
- Cięższe pudła na niższych półkach i wózek do dokumentów.
- 06
Pożar w biurze i archiwum
Źródło zagrożenia: Duża ilość papieru, przeciążone gniazda i przedłużacze, grzejniki elektryczne.
Możliwe skutki: Pożar, zatrucie dymem, utrata dokumentów.
Przykładowe środki:
- Gaśnice i oznakowane drogi ewakuacyjne.
- Zakaz łączenia przedłużaczy i kontrola urządzeń grzewczych.
- 07
Praca zdalna
Źródło zagrożenia: Praca w domu przy przypadkowym stole lub na samym laptopie, bez wyraźnej granicy czasu pracy.
Możliwe skutki: Bóle kręgosłupa, zmęczenie wzroku, poczucie izolacji, wydłużanie dnia pracy.
Przykładowe środki:
- Ocena ryzyka dla pracy zdalnej i informacja o zasadach bezpiecznej pracy.
- Ustalone godziny dostępności i sprzęt do pracy w domu: monitor, klawiatura, mysz.
Badania, szkolenia i organizacja pracy
- W skierowaniu na badania wstępne i okresowe pracodawca wskazuje pracę przy monitorze ekranowym; zakres badań ustala lekarz medycyny pracy.
- Szkolenie wstępne obejmuje instruktaż ogólny i, poza wyjątkami przewidzianymi dla stanowisk administracyjno-biurowych, instruktaż stanowiskowy; szkolenie okresowe odbywa się w terminach przewidzianych dla tych stanowisk.
- Przed rozpoczęciem pracy zdalnej pracownik potwierdza w oświadczeniu, że zapoznał się z oceną ryzyka i informacją o zasadach bezpiecznej pracy.
- Archiwum wymaga takiej samej uwagi jak biuro: drogi ewakuacyjne, gaśnice, stabilne regały.
Na co zwrócić uwagę
- W biurze rachunkowym zatrudniającym kilka osób pracodawca może sam wykonywać zadania służby BHP, jeśli liczba pracowników mieści się w granicach określonych w art. 237¹¹ Kodeksu pracy, a on sam ukończył wymagane szkolenie.
- Kobiety w ciąży: czas pracy przy monitorze warto sprawdzić w wykazie prac wzbronionych kobietom w ciąży.
Karta oceny ryzyka dla tego stanowiska
Dokumentacja przygotowana w formularzu zawiera osobną kartę oceny ryzyka dla każdego stanowiska: opis stanowiska, zagrożenia z ich źródłami i możliwymi skutkami, stosowane środki, wstępny poziom ryzyka oraz działania do wykonania. Typowe stanowiska branży są w formularzu już zaproponowane: można zmienić ich nazwy albo dodać własne stanowisko na wzór podobnego z listy, a potem sprawdzić każdą odpowiedź.
Ocena ryzyka dla branży: Biuro.
Warto przeczytać
Pytania i odpowiedzi
Czy biuro rachunkowe potrzebuje dokumentacji oceny ryzyka?
Tak, jeśli zatrudnia pracowników. Ocena ryzyka dotyczy każdego stanowiska, także księgowego, i musi być udokumentowana.
Czy stres można wpisać do oceny ryzyka?
Tak. Obciążenie psychiczne to czynnik uciążliwy. Nie mierzy się go przyrządem, ale można opisać źródło (terminy, nadgodziny, kontakt z klientami), skutki i środki organizacyjne, które go ograniczają.
Czy księgowy pracujący tylko zdalnie potrzebuje oceny ryzyka?
Tak. Przy pracy zdalnej pracodawca przygotowuje ocenę ryzyka i informację o zasadach bezpiecznej pracy. W ocenie warto uwzględnić wzrok, kręgosłup i obciążenie psychiczne związane z pracą w domu.
Czy praca na dwóch monitorach zmienia ocenę?
Nie zmienia obowiązków, ale warto ją opisać: ustawienie monitorów, obracanie głowy i oświetlenie wpływają na zmęczenie wzroku i karku.
Przepisy i źródła
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (dostęp: 4 listopada 2026)
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
Przy każdym źródle podano datę odczytu. Przepisy się zmieniają: zawsze warto sprawdzić tekst aktualnie obowiązujący.
Ta strona ma charakter informacyjny: nie jest oceną ryzyka przeprowadzoną w konkretnej firmie ani indywidualną poradą specjalisty ds. BHP lub lekarza medycyny pracy.