- Ocenę ryzyka zawodowego dokumentuje się dla każdego stanowiska pracy, także wtedy, gdy pracuje na nim jedna osoba.
- Typowe zagrożenia na tym stanowisku: pył zawierający krzemionkę; klęczenie i wymuszona pozycja ciała; zaprawy i kleje cementowe.
- Pracodawca informuje pracowników o ryzyku zawodowym związanym z wykonywaną pracą oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami (art. 226 Kodeksu pracy).
- Poniższy opis jest punktem wyjścia: ocenę przeprowadza się dla konkretnego stanowiska w danej firmie i dla osób, które na nim pracują.
Zadania na stanowisku
- Skuwanie starych płytek i przygotowanie podłoża.
- Gruntowanie, hydroizolacja i wylewki wyrównujące.
- Przygotowanie klejów i zapraw mieszadłem.
- Cięcie, wiercenie i szlifowanie płytek.
- Układanie płytek na ścianach i podłogach.
- Fugowanie, silikonowanie i sprzątanie po pracy.
Maszyny, narzędzia i substancje
- Przecinarka z tarczą diamentową, ręczna maszynka do cięcia płytek
- Szlifierka kątowa, wiertarka z otwornicami, młot udarowy
- Mieszadło elektryczne
- Kleje cementowe, zaprawy, fugi, w tym epoksydowe, grunty i masy uszczelniające
- Poziomice, pace, kliny i krzyżyki
Typowe zagrożenia
- 01
Pył zawierający krzemionkę
Źródło zagrożenia: Suche cięcie i szlifowanie płytek, skuwanie, szlifowanie wylewek.
Możliwe skutki: Choroby płuc, w tym pylica krzemowa, i większe ryzyko raka płuca.
Przykładowe środki:
- Cięcie na mokro lub narzędziami z odciągiem pyłu.
- Sprzątanie odkurzaczem przemysłowym zamiast zamiatania.
- Półmaska przeciwpyłowa dobrana do rodzaju pyłu.
- 02
Klęczenie i wymuszona pozycja ciała
Źródło zagrożenia: Układanie płytek podłogowych na kolanach, praca w pochyleniu.
Możliwe skutki: Zapalenie kaletek i uszkodzenia kolan, bóle kręgosłupa.
Przykładowe środki:
- Nakolanniki lub maty pod kolana.
- Przerwy i przeplatanie prac podłogowych ze ściennymi.
- 03
Zaprawy i kleje cementowe
Źródło zagrożenia: Kontakt skóry z mokrą zaprawą, pylenie przy wsypywaniu suchej mieszanki.
Możliwe skutki: Oparzenia chemiczne skóry, wyprysk kontaktowy, podrażnienie oczu.
Przykładowe środki:
- Rękawice nitrylowe i mycie skóry po kontakcie z zaprawą.
- Okulary przy mieszaniu i wsypywaniu.
- 04
Żywice i fugi epoksydowe
Źródło zagrożenia: Fugi, kleje i masy reaktywne na bazie żywic.
Możliwe skutki: Uczulenie skóry i dróg oddechowych.
Przykładowe środki:
- Rękawice odporne na chemikalia.
- Karty charakterystyki dostępne na miejscu pracy.
- 05
Urazy przy cięciu i szlifowaniu
Źródło zagrożenia: Odbicie lub pęknięcie tarczy, ostre krawędzie płytek, odpryski.
Możliwe skutki: Rany cięte, urazy oczu.
Przykładowe środki:
- Osłony na narzędziach, tarcze dobrane do materiału i prędkości obrotowej.
- Okulary ochronne i rękawice odporne na przecięcie.
- 06
Porażenie prądem
Źródło zagrożenia: Elektronarzędzia używane przy wodzie, cięcie na mokro, uszkodzone przedłużacze.
Możliwe skutki: Porażenie, oparzenia.
Przykładowe środki:
- Zasilanie przez wyłącznik różnicowoprądowy.
- Kontrola przewodów przed pracą.
- 07
Ręczne przenoszenie ciężarów
Źródło zagrożenia: Worki z klejem, paczki płytek, płyty wielkoformatowe.
Możliwe skutki: Urazy kręgosłupa, przeciążenia barków.
Przykładowe środki:
- Wózki i przyssawki do dużych płyt.
- Przenoszenie ciężkich elementów we dwie osoby.
- 08
Hałas
Źródło zagrożenia: Skuwanie starych okładzin, cięcie i szlifowanie płytek.
Możliwe skutki: Uszkodzenie słuchu, zmęczenie.
Przykładowe środki:
- Ochronniki słuchu przy głośnych pracach.
- Pomiar hałasu, gdy takie prace są częste.
Środki ochrony indywidualnej
- Nakolanniki
- Półmaska przeciwpyłowa
- Okulary ochronne
- Rękawice nitrylowe i rękawice odporne na przecięcie
- Ochronniki słuchu
- Obuwie ochronne
Badania, szkolenia i organizacja pracy
- Pracownik przechodzi badania lekarskie wstępne i okresowe; w skierowaniu wskazuje się pył, hałas, drgania i pracę w wymuszonej pozycji.
- Instruktaż stanowiskowy obejmuje obsługę przecinarki i szlifierki, metody ograniczania pyłu oraz pracę z klejami i fugami.
- Przy maszynach i elektronarzędziach powinny być dostępne instrukcje BHP.
- Pył i hałas to czynniki do pomiaru: bez pomiarów ich ocena pozostaje wstępna.
Na co zwrócić uwagę
- Prace narażające na respirabilny pył krzemionki krystalicznej są ujęte w przepisach o czynnikach rakotwórczych; należy sprawdzić, jakie obowiązki wynikają z tego dla firmy.
- W starszych budynkach pod okładziną mogą znajdować się materiały z azbestem; w razie wątpliwości skuwanie należy wstrzymać.
- Przy zatrudnianiu młodocianych, kobiet w ciąży lub karmiących piersią należy sprawdzić wykaz prac wzbronionych młodocianym i wykaz prac szkodliwych dla kobiet w ciąży i karmiących, zwłaszcza w zakresie prac w pyle i z substancjami chemicznymi.
Karta oceny ryzyka dla tego stanowiska
Dokumentacja przygotowana w formularzu zawiera osobną kartę oceny ryzyka dla każdego stanowiska: opis stanowiska, zagrożenia z ich źródłami i możliwymi skutkami, stosowane środki, wstępny poziom ryzyka oraz działania do wykonania. Typowe stanowiska branży są w formularzu już zaproponowane: można zmienić ich nazwy albo dodać własne stanowisko na wzór podobnego z listy, a potem sprawdzić każdą odpowiedź.
Ocena ryzyka dla branży: Remonty i wykończenia.
Warto przeczytać
Pytania i odpowiedzi
Czy na stanowisku glazurnika trzeba mierzyć pył?
Pomiar pozwala ocenić, czy stężenie pyłu przekracza wartość NDS. Bez wyniku ryzyko szacuje się wstępnie i oznacza jako „do pomiaru”. Przy częstym suchym cięciu i szlifowaniu pomiar warto zaplanować w pierwszej kolejności.
Jak opisać obciążenie kolan?
Jako zagrożenie związane z wymuszoną pozycją ciała: źródło (praca na kolanach przy posadzkach), skutki (zapalenie kaletek, uszkodzenia łąkotek) i środki (nakolanniki, przerwy, przeplatanie zadań).
Czy glazurnik i posadzkarz mogą mieć jedną kartę?
Tak, jeżeli wykonują te same zadania tymi samymi narzędziami. Gdy posadzkarz wykonuje także wylewki maszynowe lub szlifowanie posadzek, te zagrożenia trzeba dopisać.
Dlaczego cement w klejach jest zagrożeniem?
Mokre zaprawy cementowe są silnie zasadowe i mogą wywołać oparzenia skóry oraz wyprysk. W karcie oceny ryzyka wpisuje się rękawice, ochronę oczu i zasady mycia skóry po kontakcie.
Przepisy i źródła
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 lipca 2024 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
- Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
Przy każdym źródle podano datę odczytu. Przepisy się zmieniają: zawsze warto sprawdzić tekst aktualnie obowiązujący.
Ta strona ma charakter informacyjny: nie jest oceną ryzyka przeprowadzoną w konkretnej firmie ani indywidualną poradą specjalisty ds. BHP lub lekarza medycyny pracy.