- Ocenę ryzyka zawodowego dokumentuje się dla każdego stanowiska pracy, także wtedy, gdy pracuje na nim jedna osoba.
- Typowe zagrożenia na tym stanowisku: upadek z wysokości; substancje chemiczne; pożar i wybuch par.
- Pracodawca informuje pracowników o ryzyku zawodowym związanym z wykonywaną pracą oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami (art. 226 Kodeksu pracy).
- Poniższy opis jest punktem wyjścia: ocenę przeprowadza się dla konkretnego stanowiska w danej firmie i dla osób, które na nim pracują.
Zadania na stanowisku
- Zabezpieczanie podłóg, mebli i okien folią i taśmą.
- Skrobanie starych powłok, szpachlowanie i szlifowanie gładzi.
- Gruntowanie i malowanie wałkiem, pędzlem lub agregatem natryskowym.
- Tapetowanie i klejenie okładzin ściennych.
- Malowanie stolarki, grzejników i elementów metalowych.
- Mycie narzędzi i usuwanie odpadów po pracy.
Maszyny, narzędzia i substancje
- Drabiny, podesty i rusztowania przejezdne
- Wałki, pędzle, szpachle, mieszadło elektryczne
- Szlifierka do gładzi z odkurzaczem
- Agregat malarski natryskowy
- Farby wodorozcieńczalne i rozpuszczalnikowe, grunty, kleje, rozpuszczalniki
Typowe zagrożenia
- 01
Upadek z wysokości
Źródło zagrożenia: Praca na drabinie, podeście lub rusztowaniu przy sufitach i wysokich ścianach.
Możliwe skutki: Złamania, urazy głowy i kręgosłupa.
Przykładowe środki:
- Rusztowania przejezdne z barierkami i zablokowanymi kółkami zamiast drabin przy dłuższych pracach.
- Kontrola stanu drabin i rusztowań przed użyciem.
- Przedłużki do wałków, aby ograniczyć pracę na wysokości.
- 02
Substancje chemiczne
Źródło zagrożenia: Farby i lakiery rozpuszczalnikowe, rozpuszczalniki, grunty, środki do usuwania powłok.
Możliwe skutki: Bóle i zawroty głowy, podrażnienie oczu i skóry, alergie, przy długim narażeniu uszkodzenie układu nerwowego.
Przykładowe środki:
- Wyroby wodorozcieńczalne tam, gdzie to możliwe.
- Wietrzenie pomieszczeń, a przy rozpuszczalnikach sprzęt ochrony dróg oddechowych z pochłaniaczem.
- Karty charakterystyki dostępne dla pracowników.
- 03
Pożar i wybuch par
Źródło zagrożenia: Pary rozpuszczalników w zamkniętych pomieszczeniach, szmaty nasączone rozpuszczalnikiem.
Możliwe skutki: Poparzenia, zatrucie dymem.
Przykładowe środki:
- Zakaz palenia tytoniu i używania otwartego ognia przy pracy z rozpuszczalnikami.
- Zamknięte pojemniki na zużyte szmaty, wietrzenie.
- 04
Pył
Źródło zagrożenia: Szlifowanie gładzi, tynków i starych powłok.
Możliwe skutki: Podrażnienie dróg oddechowych i oczu, przewlekłe choroby płuc.
Przykładowe środki:
- Szlifierki z odciągiem, sprzątanie odkurzaczem zamiast zamiatania.
- Półmaska przeciwpyłowa i okulary.
- 05
Zranienie strumieniem z agregatu
Źródło zagrożenia: Wysokie ciśnienie farby w pistolecie natryskowym, czyszczenie dyszy przy pracującym agregacie.
Możliwe skutki: Wstrzyknięcie farby pod skórę, ciężkie uszkodzenie dłoni.
Przykładowe środki:
- Zwolnienie ciśnienia przed czyszczeniem i wymianą dyszy, blokada spustu.
- Obsługa agregatu tylko przez przeszkolone osoby.
- 06
Praca z rękami nad głową
Źródło zagrożenia: Malowanie sufitów i górnych partii ścian.
Możliwe skutki: Bóle barków, szyi i kręgosłupa.
Przykładowe środki:
- Przedłużki do wałków i podesty na odpowiedniej wysokości.
- Przerwy i zmiana czynności.
- 07
Poślizgnięcia i potknięcia
Źródło zagrożenia: Folia ochronna na podłodze, przewody, wiadra i narzędzia na przejściach.
Możliwe skutki: Stłuczenia, skręcenia, upadek z drabiny.
Przykładowe środki:
- Folia przyklejona taśmą do podłoża.
- Porządek w miejscu pracy.
Środki ochrony indywidualnej
- Okulary ochronne
- Półmaska przeciwpyłowa przy szlifowaniu
- Półmaska z pochłaniaczem par organicznych przy rozpuszczalnikach i natrysku
- Rękawice odporne na farby i rozpuszczalniki
- Kombinezon roboczy i obuwie z podeszwą antypoślizgową
Badania, szkolenia i organizacja pracy
- Pracownik przechodzi badania lekarskie wstępne i okresowe; w skierowaniu wskazuje się pracę na wysokości, substancje chemiczne i pył.
- Instruktaż stanowiskowy obejmuje użycie rusztowań przejezdnych, obsługę agregatu i pracę z wyrobami chemicznymi.
- Przy pracy na wysokości pierwszeństwo mają zabezpieczenia zbiorowe, np. barierki; środki ochrony indywidualnej przed upadkiem stosuje się, gdy zbiorowych nie da się zastosować.
- Pył i substancje chemiczne to czynniki do pomiaru: bez pomiarów ich ocena pozostaje wstępna.
Na co zwrócić uwagę
- Za pracę na wysokości przepisy uznają co do zasady pracę na powierzchni znajdującej się co najmniej 1 m nad poziomem podłogi lub ziemi.
- W starszych budynkach powłoki, kleje i płyty mogą zawierać azbest; w razie wątpliwości prace należy wstrzymać i ustalić skład materiału.
- Przy zatrudnianiu młodocianych, kobiet w ciąży lub karmiących piersią należy sprawdzić wykaz prac wzbronionych młodocianym i wykaz prac szkodliwych dla kobiet w ciąży i karmiących, zwłaszcza w zakresie pracy z rozpuszczalnikami i na wysokości.
Karta oceny ryzyka dla tego stanowiska
Dokumentacja przygotowana w formularzu zawiera osobną kartę oceny ryzyka dla każdego stanowiska: opis stanowiska, zagrożenia z ich źródłami i możliwymi skutkami, stosowane środki, wstępny poziom ryzyka oraz działania do wykonania. Typowe stanowiska branży są w formularzu już zaproponowane: można zmienić ich nazwy albo dodać własne stanowisko na wzór podobnego z listy, a potem sprawdzić każdą odpowiedź.
Ocena ryzyka dla branży: Remonty i wykończenia.
Warto przeczytać
Pytania i odpowiedzi
Czy malarz potrzebuje przygotowania do pracy na wysokości?
Tak. Pracę z drabin i rusztowań omawia się podczas instruktażu stanowiskowego, a lekarz w orzeczeniu ocenia, czy pracownik może pracować na wysokości. Montaż rusztowań powierza się osobom przeszkolonym w tym zakresie.
Czy farby wodorozcieńczalne trzeba uwzględniać w ocenie ryzyka?
Tak, choć zwykle stwarzają mniejsze zagrożenie niż wyroby rozpuszczalnikowe. Mogą zawierać substancje drażniące lub uczulające, dlatego warto sprawdzić etykiety i karty charakterystyki i wpisać stosowane środki, np. rękawice i wietrzenie.
Jak ocenić ryzyko przy pracy agregatem natryskowym?
Uwzględnia się mgłę farby wdychaną przy natrysku, wysokie ciśnienie w pistolecie i przewodach oraz zasilanie elektryczne urządzenia. Instrukcja BHP agregatu powinna opisywać zwalnianie ciśnienia przed czyszczeniem i wymianą dyszy.
Czy każdy remont u klienta wymaga nowej oceny ryzyka?
Nie zawsze. Ocena opisuje stanowisko malarza i typowe warunki pracy. Gdy na danym zleceniu pojawiają się zagrożenia, których karta nie obejmuje, np. praca na dużej wysokości lub obok innych ekip, trzeba ją uzupełnić.
Przepisy i źródła
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (dostęp: 4 listopada 2026)
- Ustawa z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach (dostęp: 4 listopada 2026)
Przy każdym źródle podano datę odczytu. Przepisy się zmieniają: zawsze warto sprawdzić tekst aktualnie obowiązujący.
Ta strona ma charakter informacyjny: nie jest oceną ryzyka przeprowadzoną w konkretnej firmie ani indywidualną poradą specjalisty ds. BHP lub lekarza medycyny pracy.