- Ocenę ryzyka zawodowego dokumentuje się dla każdego stanowiska pracy, także wtedy, gdy pracuje na nim jedna osoba.
- Typowe zagrożenia na tym stanowisku: hałas; dymy spawalnicze i pyły; promieniowanie łuku spawalniczego i oparzenia.
- Pracodawca informuje pracowników o ryzyku zawodowym związanym z wykonywaną pracą oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami (art. 226 Kodeksu pracy).
- Poniższy opis jest punktem wyjścia: ocenę przeprowadza się dla konkretnego stanowiska w danej firmie i dla osób, które na nim pracują.
Zadania na stanowisku
- Demontaż i montaż elementów nadwozia, zderzaków, drzwi i osprzętu.
- Prostowanie i wyciąganie uszkodzonych blach, także na ramie naprawczej.
- Wycinanie i wstawianie fragmentów blach, spawanie i zgrzewanie punktowe.
- Szlifowanie spoin, szpachlowanie i przygotowanie powierzchni pod lakier.
- Klejenie i nitowanie elementów, także aluminiowych.
- Pomiar geometrii nadwozia i kontrola naprawy.
Maszyny, narzędzia i substancje
- Rama naprawcza z łańcuchami i siłownikami
- Spawarka i zgrzewarka punktowa
- Szlifierki i przecinarki
- Narzędzia pneumatyczne: młotki, nitownice, piły
- Podnośnik samochodowy i stojaki
- Kleje konstrukcyjne, szpachle i środki antykorozyjne
Typowe zagrożenia
- 01
Hałas
Źródło zagrożenia: Klepanie blach, szlifowanie, cięcie i narzędzia pneumatyczne w zamkniętej hali.
Możliwe skutki: Trwałe uszkodzenie słuchu, szumy uszne, zmęczenie.
Przykładowe środki:
- Pomiar hałasu i ograniczenie czasu najgłośniejszych prac.
- Ochronniki słuchu noszone przy głośnych czynnościach.
- 02
Dymy spawalnicze i pyły
Źródło zagrożenia: Spawanie blach ocynkowanych lub pokrytych powłokami, szlifowanie szpachli i starych lakierów.
Możliwe skutki: Podrażnienie dróg oddechowych, gorączka metaliczna, przewlekłe choroby płuc.
Przykładowe środki:
- Odciąg miejscowy przy spawaniu i szlifowaniu, sprawna wentylacja hali.
- Pomiar stężeń i sprzęt ochrony dróg oddechowych dobrany do wyniku.
- 03
Promieniowanie łuku spawalniczego i oparzenia
Źródło zagrożenia: Łuk spawalniczy, gorące elementy, odpryski stopionego metalu.
Możliwe skutki: Zapalenie spojówek i rogówki, oparzenia skóry.
Przykładowe środki:
- Przyłbica spawalnicza z filtrem, rękawice i odzież spawalnicza.
- Ekrany osłaniające sąsiednie stanowiska.
- 04
Pożar
Źródło zagrożenia: Iskry w pobliżu zbiornika paliwa, przewodów, tapicerki i materiałów wygłuszających.
Możliwe skutki: Pożar pojazdu lub warsztatu, poparzenia, zatrucie dymem.
Przykładowe środki:
- Zdjęcie lub osłonięcie elementów palnych przed spawaniem.
- Gaśnica przy stanowisku i kontrola miejsca po zakończeniu prac.
- 05
Zerwanie łańcucha na ramie naprawczej
Źródło zagrożenia: Duże siły naciągu przy prostowaniu nadwozia.
Możliwe skutki: Uderzenie zerwanym łańcuchem lub uchwytem, ciężkie urazy.
Przykładowe środki:
- Kontrola łańcuchów, haków i uchwytów przed każdym użyciem.
- Linki zabezpieczające i zakaz przebywania w linii naciągu.
- 06
Skaleczenia i urazy oczu
Źródło zagrożenia: Ostre krawędzie ciętych blach, wióry, odpryski tarczy.
Możliwe skutki: Rany cięte rąk, ciała obce w oku.
Przykładowe środki:
- Rękawice odporne na przecięcie, okulary lub osłona twarzy.
- Szlifierki z osłonami, tarcze dobrane do prędkości obrotowej.
- 07
Drgania i wymuszona pozycja ciała
Źródło zagrożenia: Długa praca narzędziami pneumatycznymi, praca w pochyleniu i pod pojazdem.
Możliwe skutki: Dolegliwości dłoni i nadgarstków, bóle kręgosłupa i barków.
Przykładowe środki:
- Narzędzia o niskim poziomie drgań, przerwy i rotacja zadań.
- Podnośnik i regulowane stojaki na elementy nadwozia.
Środki ochrony indywidualnej
- Ochronniki słuchu
- Przyłbica spawalnicza i okulary ochronne
- Rękawice spawalnicze i odporne na przecięcie
- Sprzęt ochrony dróg oddechowych
- Odzież trudnopalna i obuwie ochronne
Badania, szkolenia i organizacja pracy
- Przed dopuszczeniem do pracy pracownik przechodzi wstępne badania lekarskie, później okresowe; w skierowaniu wskazuje się hałas, drgania, dymy spawalnicze i pyły.
- Szkolenie wstępne obejmuje instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy, w tym obsługę ramy naprawczej, spawarki i szlifierek.
- Przy maszynach i urządzeniach powinny być dostępne instrukcje BHP oparte na instrukcjach producenta.
- Spawanie w warsztacie to praca niebezpieczna pod względem pożarowym: trzeba ustalić, kto wydaje na nią zezwolenie, jak przygotować miejsce i kto sprawdza je po zakończeniu prac.
Na co zwrócić uwagę
- Pojazdy elektryczne i hybrydowe: przed pracami blacharskimi układ wysokiego napięcia odłącza osoba przeszkolona w tym zakresie.
- Poduszki powietrzne i napinacze pasów mogą zadziałać przy pracach w ich pobliżu; przed naprawą zabezpiecza się je według instrukcji producenta pojazdu.
- Przy zatrudnianiu młodocianych, kobiet w ciąży lub karmiących piersią należy sprawdzić, czy prace na tym stanowisku nie są wymienione w wykazie prac wzbronionych młodocianym lub w wykazie prac szkodliwych dla kobiet w ciąży i karmiących.
Karta oceny ryzyka dla tego stanowiska
Dokumentacja przygotowana w formularzu zawiera osobną kartę oceny ryzyka dla każdego stanowiska: opis stanowiska, zagrożenia z ich źródłami i możliwymi skutkami, stosowane środki, wstępny poziom ryzyka oraz działania do wykonania. Typowe stanowiska branży są w formularzu już zaproponowane: można zmienić ich nazwy albo dodać własne stanowisko na wzór podobnego z listy, a potem sprawdzić każdą odpowiedź.
Ocena ryzyka dla branży: Warsztat samochodowy.
Warto przeczytać
Pytania i odpowiedzi
Jakie czynniki na stanowisku blacharza wymagają pomiarów?
Najczęściej hałas, drgania oraz pyły i dymy spawalnicze. Wyniki porównuje się z wartościami NDS i NDN. Dopóki pomiarów nie ma, ryzyko dla tych czynników szacuje się wstępnie i oznacza jako „do pomiaru”.
Czy rama naprawcza wymaga osobnej instrukcji?
Tak, przy ramie powinna być dostępna instrukcja BHP: mocowanie pojazdu, kontrola łańcuchów, strefa zagrożenia przy naciągu i postępowanie w razie awarii. Jej obsługę omawia się podczas instruktażu stanowiskowego.
Czy blacharz i lakiernik mogą mieć jedną kartę oceny ryzyka?
Lepiej je rozdzielić, bo zadania, narzędzia i substancje są różne. Jeżeli ta sama osoba wykonuje oba rodzaje prac, karta powinna obejmować zagrożenia z obu zakresów.
Kiedy aktualizować ocenę ryzyka na tym stanowisku?
Po zakupie nowego urządzenia, zmianie technologii naprawy, wypadku przy pracy lub otrzymaniu nowych wyników pomiarów. Każdą zmianę odnotowuje się w karcie aktualizacji.
Przepisy i źródła
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
- Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
Przy każdym źródle podano datę odczytu. Przepisy się zmieniają: zawsze warto sprawdzić tekst aktualnie obowiązujący.
Ta strona ma charakter informacyjny: nie jest oceną ryzyka przeprowadzoną w konkretnej firmie ani indywidualną poradą specjalisty ds. BHP lub lekarza medycyny pracy.