Ocena ryzyka zawodowego na stanowisku sprzedawcy ryb

• Przyjmowanie dostaw ryb w skrzynkach z lodem i rozkładanie ich w ladzie chłodniczej.
• Oczyszczanie z łusek, patroszenie, filetowanie i porcjowanie ryb.
• Ważenie, pakowanie i wydawanie towaru klientom.
• Uzupełnianie lodu i kontrola temperatury w ladzie i chłodni.
• Obsługa kasy i terminala płatniczego.
• Mycie lady, narzędzi i posadzki po zakończeniu sprzedaży.

• Lada chłodnicza z lodem, chłodnia, wytwornica lodu
• Noże do filetowania, skrobaczki do łusek, nożyce
• Waga, zgrzewarka lub folia do pakowania
• Skrzynki, pojemniki transportowe i wózek
• Zbiornik na żywe ryby, jeśli sklep prowadzi taką sprzedaż
• Środki myjące i dezynfekujące

• 01

  Skaleczenia nożem i nożycami

  Źródło zagrożenia: Filetowanie i patroszenie śliskiej ryby, praca zmarzniętymi dłońmi.

  Możliwe skutki: Rany cięte palców i dłoni, uszkodzenia ścięgien.

  Przykładowe środki:

  • Rękawica odporna na przecięcie na dłoń przytrzymującą rybę.
  • Ostre noże z antypoślizgową rękojeścią i stabilna deska.
  • Stałe miejsce na odkładanie noży, także podczas mycia.
• 02

  Ukłucia ośćmi, kolcami płetw i skorupami

  Źródło zagrożenia: Kolce płetw, ostre krawędzie pokryw skrzelowych, łuski i skorupy owoców morza.

  Możliwe skutki: Drobne rany, które łatwo ulegają zakażeniu, stany zapalne palców.

  Przykładowe środki:

  • Rękawice przy przebieraniu i oczyszczaniu ryb.
  • Odkażanie każdej drobnej rany i opatrunek wodoodporny.
  • Konsultacja lekarska, gdy wokół rany pojawi się zaczerwienienie lub obrzęk.
• 03

  Zimno i wilgoć

  Źródło zagrożenia: Wkładanie rąk do lodu, praca przy otwartej ladzie chłodniczej, chłodne i wilgotne powietrze przy stoisku.

  Możliwe skutki: Wychłodzenie dłoni, bóle stawów, przeziębienia, pękanie skóry.

  Przykładowe środki:

  • Rękawice ocieplane z warstwą wodoszczelną do pracy w lodzie.
  • Odzież ocieplana pod fartuch i przerwy w cieplejszym miejscu.
  • Szufelka do lodu zamiast nabierania go dłońmi.
• 04

  Poślizgnięcia na mokrej posadzce

  Źródło zagrożenia: Woda z topniejącego lodu, łuski i resztki ryb na podłodze za ladą.

  Możliwe skutki: Upadki, stłuczenia, złamania.

  Przykładowe środki:

  • Posadzka antypoślizgowa, odpływ lub maty ociekowe za ladą.
  • Sprzątanie na bieżąco i obuwie wodoodporne z podeszwą antypoślizgową.
• 05

  Ręczne przenoszenie skrzynek z rybami i lodem

  Źródło zagrożenia: Rozładunek dostaw, wynoszenie skrzynek z chłodni, wymiana lodu w ladzie.

  Możliwe skutki: Bóle i urazy kręgosłupa, nadwyrężenia barków.

  Przykładowe środki:

  • Wózek do skrzynek i krótkie trasy przenoszenia.
  • Mniejsze porcje lodu i przenoszenie ciężkich ładunków we dwie osoby.
• 06

  Porażenie prądem w wilgotnym otoczeniu

  Źródło zagrożenia: Urządzenia chłodnicze, waga i zgrzewarka zasilane przy mokrej ladzie, uszkodzone przewody.

  Możliwe skutki: Porażenie prądem, oparzenia.

  Przykładowe środki:

  • Gniazda i urządzenia przystosowane do pomieszczeń wilgotnych, wyłącznik różnicowoprądowy.
  • Przeglądy instalacji i wyłączanie z użytku uszkodzonych urządzeń.
• 07

  Środki do mycia i dezynfekcji

  Źródło zagrożenia: Stężone preparaty chlorowe i zasadowe do mycia lady, skrzynek i posadzki.

  Możliwe skutki: Podrażnienia i oparzenia chemiczne skóry i oczu, podrażnienie dróg oddechowych.

  Przykładowe środki:

  • Karty charakterystyki na zapleczu i dozowniki zamiast odmierzania na oko.
  • Rękawice i okulary przy rozcieńczaniu oraz zakaz mieszania preparatów.
• 08

  Podrażnienia i uczulenia skóry

  Źródło zagrożenia: Długi kontakt dłoni z rybami, skorupiakami i wodą, częste mycie rąk.

  Możliwe skutki: Wyprysk kontaktowy, pokrzywka, u osób uczulonych także objawy ze strony dróg oddechowych.

  Przykładowe środki:

  • Rękawice przy pracy z surowcem, krem ochronny przed pracą i regenerujący po niej.
  • Konsultacja z lekarzem medycyny pracy przy zmianach skórnych.

• Rękawice odporne na przecięcie
• Rękawice wodoszczelne ocieplane
• Fartuch wodoodporny
• Obuwie wodoodporne z podeszwą antypoślizgową
• Odzież ocieplana

• W skierowaniu na badania wstępne i okresowe pracodawca wskazuje pracę w zimnie i wilgoci oraz ręczne przenoszenie ciężarów.
• Instruktaż stanowiskowy obejmuje filetowanie i oczyszczanie ryb, obsługę lady chłodniczej i bezpieczne mycie noży.
• Do pracy przy żywności potrzebne jest też orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych, odrębne od badań lekarskich z Kodeksu pracy.
• Apteczka zawiera opatrunki wodoodporne i środek do odkażania drobnych ran.

• Okres przedświąteczny oznacza większy ruch, dłuższe godziny otwarcia i często sprzedaż żywych ryb; obsadę, przerwy i miejsce pracy przy zbiorniku warto zaplanować wcześniej.
• Pracowników zatrudnianych na sezon obowiązują te same zasady szkolenia wstępnego i badań lekarskich co pozostałych pracowników.
• Kobiety w ciąży: praca w zimnie i przenoszenie skrzynek wymagają sprawdzenia w wykazie prac wzbronionych kobietom w ciąży.

Dokumentacja przygotowana w formularzu zawiera osobną kartę oceny ryzyka dla każdego stanowiska: opis stanowiska, zagrożenia z ich źródłami i możliwymi skutkami, stosowane środki, wstępny poziom ryzyka oraz działania do wykonania. Typowe stanowiska branży są w formularzu już zaproponowane: można zmienić ich nazwy albo dodać własne stanowisko na wzór podobnego z listy, a potem sprawdzić każdą odpowiedź.

Ocena ryzyka dla branży: Sklep mięsny i rybny, Sklep spożywczy.

• StronaRzeźnik-wykrawacz
• StronaSprzedawca w sklepie mięsnym
• ZagrożeniePoślizgnięcia, potknięcia i upadki na tym samym poziomie
• ZagrożenieMikroklimat w pracy: upał, chłód, chłodnie i przeciągi
• ZagrożenieCzynniki biologiczne w pracy: salon, kuchnia, sklep i sprzątanie
• BranżaSklep mięsny i rybny
• BranżaSklep spożywczy

• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (dostęp: 4 listopada 2026)
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (dostęp: 4 listopada 2026)
• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych oraz innych pracach związanych z wysiłkiem fizycznym (dostęp: 4 listopada 2026)

Przy każdym źródle podano datę odczytu. Przepisy się zmieniają: zawsze warto sprawdzić tekst aktualnie obowiązujący.

Ta strona ma charakter informacyjny: nie jest oceną ryzyka przeprowadzoną w konkretnej firmie ani indywidualną poradą specjalisty ds. BHP lub lekarza medycyny pracy.